7. Hukuk Dairesi 2013/1742 E.,  2013/2779 K.

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, Hizmet İş Sendikası ... ile aralarında 01.01.1996 ile 31.12.2009 tarihleri arası dönem için Toplu İş Sözleşmeleri imzalandığını, toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçilerin ücretlerinden kesilen üyelik ve dayanışma aidatı alacaklarının davalı işveren tarafından sendikaya ödenmediğini belirterek sendika üyelik ve dayanışma aidatı asıl alacağının toplu iş sözleşmelerinde kararlaştırılan ödeme/temerrüt tarihlerinden itibaren bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş cevap vermediği görülmüştür.
Mahkemece davanın kabulü ile sendika üyelik ve dayanışma aidatı alacağının en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Dava, 2821 Sendikalar Kanunu'nun 61 inci maddesi uyarınca açılmış bulunan sendika üyelik aidatı alacağının tahsili istemine ilişkindir.
2013/1742-2779 S.2

Uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61’inci maddesinde "İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasının, toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa veya sona ermişse yetki alan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi üzerine, işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur. Sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenen aidatı kesmeyen işveren sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar bankalarca işletme kredilerini uygulanan en yüksek faizi ödemek zorunda” olduğu bildirilmiştir.
Davalı vekili bilirkişi raporuna yaptığı itirazında mevsimlik olarak çalışan işçilerin bir yıl boyunca çalışıyor gibi değerlendirilerek alacakların hesaplandığını belirtmiştir.
Mevsimlik işte çalışan işçilerin, uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 20’nci maddesi uyarınca, çalıştıkları işyerinin bağlı olduğu işkolunda kurulu işçi sendikasına üye olabilme hakları bulunmaktadır. Bunun yanında, sendika organlarına seçilme hakları da vardır. Mevsimlik işin sona ermesi ve işçinin iş sözleşmesinin askıya alınması, sendika üyeliğini olumsuz yönde etkilemez. Anılan Yasanın 24’üncü maddesi uyarınca, sendika üyesi işçinin geçici olarak işsiz kalması, sendika üyeliğini kaldırmaz. Mevsimlik çalışmanın sona ermesi nedeniyle işyerinden ayrılmak zorunda kalan, fakat iş sözleşmesi bozulmamış olan işçi, ertesi mevsim başına kadar işverene hizmet etmek, işveren de ona ücret ödemek zorunda değildir. Bir başka anlatımla, işçi ve işverenin iş sözleşmesinden doğan temel borçları bir sonraki mevsim başına kadar askıya alınmaktadır. Askı döneminde, işçinin iş görme, işverenin ise ücret ödeme borcu ortadan kalkmakta, ancak işçinin sadakat ve kısmen işyerindeki kurallara uyma borcu, buna karşın işverenin de gözetme ve eşit işlem borçları devam etmektedir.
Yine mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu 61. madde uyarınca işverence, sendika üyesi işçi ile dayanışma aidatı ödemek sureti ile TİS’ den yararlanan işçinin ücretinden,
../..

2013/1742-2779 S.3

üye aidatını kaynaktan kesmek sureti ile “Check-Off" adı verilen sistem ile sendika hesabına ödenmesi gerekecektir. Buna karşın askı döneminde, işçinin iş görme, işverenin ise ücret ödeme borcu ortadan kalkmakta olması ve iş sözleşmesinin askıda olduğu dönemde işçiye ücret ödenmemesi sebebi ile olmayan ücretten sendika aidatı da kesilemeyecektir.
O halde dosyada mahkemece davalıya verilen kesin süreye rağmen Belediye arşiv kayıtlarının, geçmiş dönem ücret bordroları ve üye aidat kesinti listelerinin gönderilmemiş olması karşında yapılacak iş; davalı işyerinde çalışan işçileri ve işe giriş çıkış tarihlerini gösteren 1996-2009 yılları arası ve bu yıllar dahil olmak üzere SGK dönem bordroları ve Çalışma Bakanlığı kayıtları getirtilerek, sendika üye kayıt fişleri ile sendika tarafından işverene yazılan 31.10.2007, 09.02.2006, 18.03.2004, 15.05.2002, 21.07.2000, 12.02.1999, 11.03.1998, 08.05.1996 tarihli yazılar ekindeki üye listeleri bu belgeler ile birlikte değerlendirilerek, yapılacak ayrıntılı inceleme ile mevsimlik olarak çalışan sendika üyesi işçilerin olup olmadığı belirlenip yukarıdaki açıklamalar uyarınca bilirkişiye hesaplama yaptırılarak çıkacak sonuca göre karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde karar verilmiş olması bozma nedenidir.
SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davalı tarafa iadesine, 13.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.