6. Hukuk Dairesi 2024/3473 E.,  2025/3745 K.

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/961 E., 2024/1369 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Çorum Tüketici Mahkemesi
SAYISI: 2022/160 E., 2024/104 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı arsa sahibi ... ile davalı yüklenici ... Sanayi ve ...Şirketi arasında 09.04.2015 tarihli arsa payı karşılığı inșaat sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme gereği dava konusu bağımsız bölümün yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığını ve müvekkili tarafından yükleniciden temlik alındığını, davalı arsa sahibinden temlik edilen taşınmazın tescilinin ihtarname ile talep edilmesine rağmen sonuç alınamadığından dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, gönderilen üç ayrı ihtarname ile edimlerin yerine getirilmesinin istenilmesine rağmen sonuç alınamadığını, davacının müvekkilinden talep edebileceği bir hakkının bulunmadığını, yükleniciden alacaklı olduğunu ileri süren dava dışı sahsın Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/258 Esas sayılı dosyasıyla dava açtığını, ihtarnamelerde bildirilen ve yüklenicinin sorumluluğunda olan edimler nedeniyle alacaklı olduklarından bu edimler yerine getirilene kadar taşınmaz üzerinde hapis hakkını kullandıklarını, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde tapuyu devredeceklerini, beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu A blok, ... 2. kat, 6 no.lu bağımsız bölümün yükleniciye verilmesi gereken bağımsız bölüm olup 5 no.lu parsel üzerinde olduğu, ancak binanın zemin katı dükkan olarak değerlendirildiğinden bağımsız bölüm numaraları değiştiği ve dava konusu taşınmazın, davacının da talep ettiği şekilde A blok, ... cepheli, 1. kat, 3 no.lu bağımsız bölüm olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davalı arsa maliki ...'ün davalı yüklenici ... Ltd. Şti'ye açtığı alacak davasında, Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/130 Esas ve 2022/153 Karar sayılı kararı ile hükmedilen imalât eksiği, elektrik imalât eksiği, kira alacağı ve ruhsat bedelinin faizleri ile birlikte toplamı için bilirkişi raporu ile hesaplanan 384.373,89 TL'nin depo edilmesi sebebi ile davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, İlk Derece Mahkemesinin yanlış taşınmazın tapusunun iptaline karar vermesine Bölge Adliye Mahkemesince maddi hata denilmek suretiyle istinaf başvurusunun reddedilmesinin adil yargılanma ve mahkemeye erişim hakkını kısıtlayıcı olduğunu, istinaf incelemesinin duruşmalı olarak talep edilmesine rağmen Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bu talep hakkında karar kurulmadan başvurunun esastan reddedildiğini, davacının beyan dilekçesi ile dava dilekçesindeki talep ettiği taşınmazı değiştirmesinin usul kuralları gereği mümkün olmadığını, 1. kat, 3 no.lu bağımsız bölümün mimari projesindeki numaralandırmasında bir değişiklik olmadığını, dava konusu bağımsız bölüm hakkında Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/180 Esas sayılı dosyasında verilen karar kesinleştiğinden davanın konusuz kalmasından ötürü karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini, mahkemece karar verilmeden önce bu kararın tapuda tesciline yönelik işlemleri gerçekleştirmesi için davacı yana kesin süre verilmesi gerektiğini, Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/130 Esas sayılı dosyası ile müvekkili tarafından yükleniciye karşı ikame edilen alacak davasının açılmasına yüklenicinin sebebiyet verdiğinden yargılama neticesinde hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin de işlemiş faizi ile birlikte davacı tarafından depo edilmesi gerektiğini, bilirkişi hesap tarihi ile paranın depo edileceği tarih arasında 1 ay 10 günlük bir süre farkı oluştuğunu, depo edilecek miktarın karar tarihine en yakın tarihe göre hesaplanması ve paranın depo edilmesinden kısa bir süre sonra da karar verilmesi gerektiğini, söz konusu kararda faizin karşılamadığı munzam zararlarının oluştuğunu, dava tarihi itibariyle yüklenicinin edimini yerine getirmemiş olmasından dolayı da davacının arsa sahibi müvekkilinden herhangi bir hakkı bulunmadığını, kademeli ferağ hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmaması sebebiyle davacının tescil talep hakkının bulunmadığını, sözleşme gereği müvekkiline ait olacağı belirtilen B bloktaki 1 no.lu dairenin 3+1 yerine, 2+1 olarak inşa edildiğini, ancak bilirkişilerin hiçbir inceleme yapmadan uygun deyip geçiştirdiklerini, kaldırma kararı sonrasında alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeler içerdiğini, yargılamaya sebebiyet verilmemiş olmakla birlikte istinaf harç ve avansı harcaması yapıldığını ve bu yargılama giderlerinin yüklenici firmaya yükletilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, yüklenici temlikine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı tarafından davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davalı yükleniciye ait olacağı kararlaştırılan dava konusu bağımsız bölümü yükleniciden temlik aldığını beyanla tapu iptal ve tescil talebinde bulunulması nedeniyle, mahkemece davalı arsa sahibi tarafından davalı yükleniciye karşı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebiyle açılan davada, Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 12.05.2022 tarihli, 2019/130 Esas, 2022/153 Karar sayılı 12.07.2022 tarihli kesinleşmiş kararı gereği, mahkemece hükmedilen eksik imalât, kira alacağı ve ruhsat bedelleri yönünden 11.09.2023 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan tutar üzerinden depo kararı verilerek bu tutarın davacı tarafından depo edilmesi sağlanmış ise de eksik hesaplama yapılmıştır. Depo kararı verilirken ilgili mahkemece ... lehine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretini de içine alacak şekilde ilgili karar tarihinden itibaren işleyecek faizi de kapsayacak şekilde depo edilebilecek tarihe en yakın tarih itibariyle ulaşacağı toplam miktarın bulunması suretiyle depo kararı verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenle, mahkemece izah edilen şekilde hesaplama yapılmak üzere dosyada rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak ve bu miktar davacıya depo ettirilerek karar verilmesi gerekmesine rağmen eksik bedel üzerinden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

HMK'nın 297/2. maddesi; "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." şeklinde düzenlemiş olup, mahkemece infazda tereddüte yer vermeyecek açıklıkla hüküm verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümde dava konusu taşınmaz hakkında Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 01.02.2024 tarihli, 2022/180 Esas, 2024/43 Karar sayılı kararı ile taşınmazın arsa sahibi ... adına olan tapu kaydının iptali ile yüklenici ... Şirketi adına tesciline karar verilerek kararın 26.03.2024 tarihinde kesinleşmiş olmasına ve hüküm gereği henüz yüklenici adına tescil gerçekleşmediğinden, mahkemece, "Tapu kaydında ismi bulunan malikin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline" şeklinde karar verilmiş olup, ilgili mahkeme kararı gereği henüz tescil gerçekleştirilmediğinden tapuda tescil yapılması olasılığı üzerine belirtilen şekilde kurulan mahkeme hükmü infazda tereddüt yaratacak mahiyettedir. Açıklanan nedenle mahkemece, Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 01.02.2024 tarihli, 2022/180 Esas, 2024/43 Karar sayılı kesinleşmiş mahkeme ilamı gereği hükmün tescilinin sağlanması için taraf vekillerine vereceği süre ve yetki ile tescilin sağlanması sonrasında infaza uygun şekilde ve tereddüte yer vermeyecek açıklıkta karar verilmesi gerekirken şartlı ve infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurması da doğru görülmemiştir.

Yine her ne kadar istinaf mahkemesince esastan ret kararı verilirken, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümde dava konusu taşınmazın 5 parsel yerine 4 parsel olarak gösterilmekle birlikte, A bloğun 5 parsel üzerinde yer aldığının sabit olması nedeniyle parsel numarasının sehven 5 yerine 4 olarak gösterildiği ve bunun mahallinde giderilebilmesi mümkün bulunan maddi hata mahiyetinde olduğu kabulü ile davalı ... vekilinin istinaf talebi esastan ret edilmiş ise de; dava konusu taşınmaz olan 5 parsel, 1. kat, 3 no.lu bağımsız bölüme ait dosyadaki mevcut tapu kaydında blok belirtilmediğinden, hüküm kurulurken yapılan bu hatanın yerinde düzeltilmesi mümkün olmadığı gibi kararın bu haliyle infazı da mümkün değildir. Açıklanan nedenle mahkemece hüküm kısmında dava konusu taşınmazın parsel numarasının 5 yerine 4 olarak gösterilmesi de doğru görülmemiştir.
Tüm bu hususlar dikkate alınarak mahkemece, yukarıda açıklanan eksiklikler giderilmek suretiyle infaza uygun bir hükmün kurulması gerekirken eksik inceleme ve mahkeme hükmündeki şekliyle hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
Değerlendirme ve gerekçe bölümünde,
1-) 1 no.lu bölümde açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,
2-) 2 no.lu bölümde açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.