5. Hukuk Dairesi 2024/4685 E.,  2025/970 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2446 Esas, 2024/475 Karar
Avukat ...
DAVA TARİHİ : 23.12.2022
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :...1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/643 Esas, 2023/384 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ve davalı tarafından tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve davalı tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tokat ili,...ilçesi,...köyü 121 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza 2014 yılında tarafınca, Orman Genel Müdürlüğü, Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, Tokat Orman İşletme Müdürlüğü,...Orman İşletme Şefliği bünyesinde Özel Ağaçlandırma Uygulama Projesi kapsamında "Gelir Getiren Ağaçlar (Ceviz) Dikimi” uygulaması yapıldığını ve “Kapama Ceviz Bahçesi” tesis edildiğini, bu tesisin üzerinde ve müştemilatı kapsamında, 2014 yılında arazinin çevresini 1.5 metre yüksekliğinde 3mm galvanizli tel ile çevirip kapalı tip kapama ceviz bahçesi oluşturduğunu, dikilecek olan fidanların sulanması için 1 adet 6x6x2 m3 ebadında betanarme sulama havuzu, taşınmazın Güney batısında bulunan Çekerek Irmağından 90'lık 16 atü kangal boru ile su hattı döşediğini, arazisine toplamda 75 adet 2*2 Yaşlı Aşılı Ceviz Fidanı diktiğini ve modern sulama tekniği olan damlama sulama tesisi kurduğunu, kamulaştırma sonucu ekonomik karşılığının ödenmesini, üç yıldır işgal altında olan arazisine yıllık kira ücreti ve Şubat 2020 yılı sökülen ağaçlarının, 2020 - 2022 yıllarına ait üç yıllık meyve gelir kaybının ödenmesini, taşınmaz üzerinde bulunan Sulama Su havuzu, Irmak ile Su Havuzu arasında olan su hattı, bahçe çevresinde yapılan tel çiti ve fidan sulama da kullanılan damlama su hattı bedellerinin ödenmesini, taşınmazın üzerine diktiği 72 adet 11 yaşındaki (2014 yılında tüplü ve sertifikalı 212 Yaşlı Aşılı Ceviz Fidanı) ceviz fidanlarının güncel ücretinin ödenmesini, yargılama giderleriyle birlikte avukatlık ücretinin de davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespitine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın bedelinin gerçek değerinin çok üzerinde olduğunu, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını ve kapitalizasyon faiz oranının % 5 olarak belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı istinaf dilekçesinde özetle;dava konusu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, arazi üzerindeki fidanlar, ağaçlar ve yapıların değerinin hesaplanmadığını, davacı idarenin taşınmazı 10 Şubat 2020 tarihinde işgal ettiği hâlde, yıllık kullanım kira ücreti ve 3 yıllık meyve gelirinin hesaplanması yoluna gidilmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaz için kapitalizasyon faizinin %4 olarak belirlenmiş olmasının, taşınmazın bulunduğu yöre dikkate alındığında isabetli olduğu, davaya konu taşınmazın bilirkişi raporundaki özelliklerine göre %30 oranında objektif değer artışı uygulanmak suretiyle hükme esas 21.03.2022 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda münavebeye esas alınan ürünlerin maliyet verileri ile ağaç değerlerinin hesabında...İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2022 yılı veri cetvelinin esas alınmasında ve bu veriler nazara alınarak kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde isabetsizlik bulunmadığı kanaatine varıldığından, usul ve kanuna uygun bulunan yerel mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekili ile davalının aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Bilirkişi raporunda münavebeye esas alınan buğday, mısır, şekerpancarı ve kuru soğanın dekar başına ortalama verim ve hasat dönemi toptan satış fiyatları ile üretim masrafları değerlendirme tarihi olan 2022 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü resmi verileri getirtilip denetlenmeden eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

4. Dosya arasında bulunan ve davalı ile davacı kurum yetkilileri tarafından imzalanmış muvafakatnameye göre tespiti yapılan, dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan, 72 adet ceviz ağacı ile diğer muhdesatın bedelinin hesaplanması gerekirken sadece zemin bedelinin tespiti ile hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı idare vekili ve davalının diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekili ve davalının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.