(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi 2009/7428 E.,  2009/8338 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 22.08.2007 gününde verilen dilekçe ile beyanlar hanesindeki inşaat yapılamaz kaydının terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.03.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, beyanlar hanesindeki belirtmenin terkini isteğine ilişkindir.
Davacılar, 135 ada 4 ve 809 ada 1 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarında inşaat yapılamaz şeklinde belirtme bulunduğunu, belediye tarafından kamulaştırma da yapılmadığını, eşdeğerde başka bir yer verilmediğini, başvurularının sonuçsuz kaldığını ileri sürerek tasarruf haklarını kısıtlayan bu kayıtların terkinini istemiştir.
Davalı, dava konusu taşınmazların imar planında ... alanında kaldığını, taşınmazların öncesi 135 ada 4 parselin ifrazı ile oluştuğu, parselasyon planlarını davacıların hazırlattığı ve onların imzalarını taşıyan belgelere göre oluştuğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, davalı ...'nin 1987 yılında dava konusu parsellerin yeşil alana ayrılması amacıyla kayıtlarına inşaat yapılamaz belirtmesi koymasına rağmen uzun süredir kamulaştırmasını yapmayarak mülkiyet hakkını kısıtladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı temyiz etmiştir.
Türk Medeni Kanununun 1012. ve Tapu Sicil Tüzüğünün 60 ila 64. maddelerinde yedi bölüm olarak düzenlenen “beyanlar”ın amacı gayrimenkulle ilgili bazı fiili veya hukuki durumlara ya da zaten mevcut bulunan bazı haklara aleniyet sağlamaktır.
Birbirinden farklı konularda beyanlar sütununa yapılan kayıtların bazıları, üçüncü kişilerin iyiniyetini bertaraf etmeye yararken, bazıları ilgilisi yararına karine yaratır. Bazıları ise taşınmaza bağlı bir ayni hakkı ya da şahsi hakkı açıklarken bazı beyanlar da kamu hukukundan kaynaklanan kısıtlamaları açıklar. Bir diğer anlatımla, beyanın niteliğine göre beyana bağlanan sonuç değişmektedir (Oğuzman-Seliçi, Eşya Hukuku, İstanbul 2004, s.204).
Beyanlar sütununa yazılacak hususlar yasal düzenlemelerde açıkça gösterilebileceği gibi yasal düzenlemelerdeki belirsizlikler nedeniyle Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü genelgeleri ile kayda işlenebileceği gibi açıklayıcı nitelikteki bina yapılamaz beyanı, yıkım kararları, uygulanamayan mahkeme ilamları, orman içi binalar da beyanlar sütununa işaretlenebilir.
Somut olayda; dava konusu taşınmazlar üzerine davacıların isteği ile yapılan parselasyon planı uyarınca 135 ada 4 parsel ifraz edilerek birden çok parsellere ayrılmış ve Belediye Encümen Kararı ile onaylanarak ifraz işlemleri yapılmıştır. Onaylanan planda dava konusu parseller yeşil alan olarak ayrılmıştır. Tüm bu işlemler kayıt maliklerinin isteği ve onayı ile gerçekleşmiştir. Dava konusu parsellerin yeşil alanda kalması nedeniyle de beyanlar hanesine inşaat yapılamaz kaydı düşülmüştür.
Yukarıda belirtildiği gibi tapu kaydında yer alacak beyanların amacı gayrimenkulle ilgili bazı fiili veya hukuki durumlara ya da zaten mevcut bulunan bazı haklara aleniyet sağlamaktan ibarettir. Davacılara ait taşınmazlardaki inşaat yapılamaz kaydı da buradaki fiili durumu alenileştirme ve üçüncü kişileri koruma amacına yöneliktir. Diğer bir anlatımla, taşınmazların üçüncü kişilere satılması durumunda taşınmazlar üzerine inşaat yapılamayacağı hususunun açıklığa kavuşturulmakta ve beyanlar sütununda gösterilmesi yasal düzenlemelere ve beyanların fonksiyonuna aykırılık oluşturmamaktadır. Mahkemece, bu yön gözardı edilerek davanın kabulü doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 02.07.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.