1. Hukuk Dairesi 2024/5037 E.,  2025/4658 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/86 E., 2024/1127 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/404 E., 2023/658 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı; mirasbırakanları ...'ın maliki olduğu 3 95..., 42, 45, 50, 26, 27, 44, 50, 1 12..., 1 11..., 64, 63 parsel sayılı taşınmazlarını ölümünden kısa bir süre önce satış göstermek suretiyle tek oğlu olan davalı ...'ye temlik ettiğini, yapılan işlemin kız çocuklarından mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu, murisin satışa ihtiyacı olmadığı gibi, davalının da alım gücünün bulunmadığını, dava konusu taşınmazların satış tarihlerindeki değerleriyle tapuda gösterilen satış bedelleri arasında büyük farkların olduğunu, murisin tespit edemedikleri başkaca taşınmazlarının da mevcut olduğunu, Mahkemece yapılacak yargılama sırasında muris ... tarafından davalı ...'a muvazaalı bir şekilde devredilmiş başka taşınmazlar çıktığında bu taşınmazlarla ilgili de talepte bulunacaklarını ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalılar; murisin aktif ve pasif kayıtlarına rastlanılmadığını, murisin doğumundan ölümüne kadar, ölümünden sonra da kendisine intikal eden hiçbir taşınmazın olmadığını, olmayan taşınmazla ilgili satış ve muvazaa iddiasının ileri sürülmesinin mümkün bulunmadığını, dava konusu taşınmazlarla ilgili herhangi bir satış işleminin olmadığını, muvazaadan bahsedilemeyeceğini, 1954 yılında kadastro çalışmaları yapıldığında bu kadastro ile ilgili dava açma zamanaşımının 1964 yılında dolduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu ........ 3 95..., 42, 28 nolu parsellerin tamamını davalı ...'ın dava dışı ve 3.kişi ... ......'dan satış sureti ile temlik aldığı, dava konusu ...........Mahallesi 1 12... parsel, 1 11..., 64, 69 parsel sayılı taşınmazların 369/3360'ar hissesinin davalı ...'a, .........'ın 1964 yılında ölümü ile miras olarak intikal ettiği, muris muvazaası iddiasına konu taşınmazların muris ...'ın mülkiyetinden geçmeksizin davalı ...'a temlik olduğu anlaşıldığından davacı tarafın bu taşınmazlar yönünden mirasçılık oranında muris muvazaası nedeni ile tapu iptali ve tescil taleplerinin reddine karar vermek gerektiği, 3 95... ve 44 parsel nolu taşınmazların muris ... tarafından davalı ...'a kadastro tespiti esnasında 1964 yılında satış yapıldığı, 3 95... parsel nolu taşınmazın 6/8 hissesi muris ...'a aitken payını davalı ...'a 1949 yılında kadastro tespiti esnasında satış yaptığı, 3 95... parsel sayılı taşınmazın 31.08.1942 tarih ve 114 nolu tapu kaydı davalı ... adına kayıtlı olduğu, taşınmazın muris ... tarafından bedeli ödenmek sureti ile ... adına satın alındığı, 1942 yılında davalının yaşı itibari ile 3 95... parsel sayılı taşınmazı alabilecek gücünün olamayacağı, taraf ve tanık beyanları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde murisin devretme imkanı olan en değerli mal varlıklarını ölümünden önce davalı tek oğluna temlik ettiği, satış tarihinde murisin mal satmaya ihtiyacının bulunmadığı, temlikin muvazaalı ve kız çocuklarından mal kaçırma amaçlı olarak gerçekleştirilmiş olduğu gerekçesiyle muris tarafından devredilen ve davalı üzerine kaydedilen taşınmazlarda davalı adına kayıtlı tapu kayıtlarının davacının miras payı oranında iptaline karar vermek gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... mirasçıları vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafın istinaf itirazları yönünden yapılan incelemede dava konusu .........3 95..., 42, 28 nolu parsellerin tamamını davalı ...'ın dava dışı 3. kişi ... ........dan satış sureti ile temlik aldığı, dava konusu ...... Mahallesi 1 12... parsel, 1 11..., 64, 69 parsel sayılı taşınmazların 369/3360'ar hissesinin davalı ...'a ..........'ın 1964 yılında ölümü ile miras olarak intikal ettiği, muris muvazaası iddiasına konu taşınmazların muris ...'ın mülkiyetinden geçmeksizin davalı ...'a temlik olduğu anlaşıldığından davacı tarafın bu taşınmazlar yönünden mirasçılık oranında muris muvazaası nedeni ile tapu iptali ve tescil taleplerinin reddedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş; davalıların istinaf başvuruları yönünden yapılan incelemede ise dava konusu edilen ve İlk Derece Mahkemesi tarafından kabulüne karar verilen 3 95... parsel (eski266), 3 95... parsel eski(271), 3 95... parsel (eski 398) sayılı taşınmazların kadastro tutanaklarına bakıldığında eski tapulu bu taşınmazların mülkiyetinin devrini sağlayacak bir sözleşme ilişkisi mevcut olmayıp tapulama teknisyeni huzurunda yapılan muris ...'ın parmak basarak tasdiklediği tek taraflı bir tescile muvafakat beyanının mevcut olduğu, böyle bir durumda 01.04.1974 tarih ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanabileceğini kabul etmenin anılan kararın kapsamının yorum yoluyla genişletilmesi sonucunu doğuracağından bu parseller yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu, yine; 3 95... parsel (eski 267) sayılı taşınmazla ilgili olarak tapulama tutanağına bakıldığında "...... oğlu ...'dan davalının satın aldığı ancak bedelinin babası murisi........ tarafından ödendiğinin" anlaşılması karşısında muristen davalı tarafa muvazaalı şekilde devredilen bir taşınmaz söz konusu değilken, bu tasarrufun da murisin davacılardan mal kaçırma kastı ile hareket ederek kendisine ait taşınmaz devri gerçekleştirmiş gibi kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ve bu parsel yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiği, hâl böyle olunca, dava konusu taşınmazların davalı adına tapu kayıtlarının oluşmasının dayanağının mirasbırakanın tapulama sırasında tapulama teknisyeni huzurunda verdiği ve imzası tahtında bu yerlerin davalı adına tespitine muvafakatini içeren tek taraflı beyanı olup taşınmazların davalıya devrini sağlayan bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından muris muvazaasına ilişkin 01.04.19 74... /2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının eldeki davada uygulanamayacağı gözetilerek davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere kısmen kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesi ile; dava konusu taşınmazların devrinin kız çocuklarından mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak gerçekleştirildiği olgusunun tüm dosya kapsamı ile sübut bulduğunu, davalının taşınmazları alım gücünün bulunmadığını, işlem tarihlerinde murisin de satışa ihtiyacının olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; 1893 doğumlu mirasbırakan ...'ın 12.02.1965 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davalı oğlu ..., 1997 yılında ölen kızı ..........den olma davacı torunu ... ve dava dışı çocukları ve torunlarının kaldığı, çekişme konusu 3 95... parsel (eski266), 3 95... parsel (eski271), 3 95... parsel (eski 398) sayılı taşınmazların kadastro tutanaklarına göre eski tapulu bu taşınmazların mülkiyetinin devrini sağlayacak bir sözleşme ilişkisinin bulunmadığı, tapulama teknisyeni huzurunda muris ...'ın tek taraflı tescile muvafakat beyanı ile söz konusu taşınmazların davalı adına kayıtlı hale geldiği, dava konusu 3 95... parsel (eski267) sayılı taşınmazın tapulama tutanağında ......oğlu........'dan davalının satın aldığı, ancak bedelinin babası murisi ....... tarafından ödendiğinin belirtildiği, muristen davalı tarafa muvazaalı şekilde devredilen bir taşınmazdan söz edilmesinin mümkün olmadığı, diğer dava konusu 3 95..., 42... parsel sayılı taşınmazların tamamını davalı ...'ın dava dışı ... ......'dan satış sureti ile temlik aldığı, 1 12..., 1 11..., 64... parsel sayılı taşınmazların 369/3360'ar hissesinin ise davalı ...'a annesi ......'ın 1964 yılında ölümü ile miras olarak intikal ettiği anlaşılmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.