Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2024/2811 E.,  2024/6967 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/2811
Karar No : 2024/6967

TEMYİZ EDEN (DAVACLAR) : 1- ... Yapı ve Gayrimenkul Tic. A.Ş.
2- ... Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul İli, Sancaktepe İlçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Yapım İşiyle ilgili tahakkuk eden ve katma değer vergisi iade alacağına mahsuben ödenen sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, dava açma süresi geçirildikten sonra 09/11/2023 tarihli dilekçe ile adına tahakkuk eden ve vergi dairesine olan katma değer vergisi iade alacağına mahsuben ödenen damga vergisinin iadesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu, davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı işlemle talebin reddine karar verildiği, davacı tarafından iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı; olayda, dava açma süresi geçirildikten sonra davacı tarafından yapılan başvurunun düzeltme başvurusu olarak kabulü ile süre geçirildikten sonra vergilendirme hatalarına dayanılarak yapılan düzeltme talebinin reddi üzerine düzeltme şikayet prosedürünün izlenmesi suretiyle Gelir İdaresi Başkanlığı'na şikayet başvurusu yoluyla müracaat edilmesi ve buradan alınacak olumsuz cevap üzerine şikayet başvurusunun reddi işleminin iptali istemiyle dava açılması gerekirken tesis edilen işleme karşı açılan davada mercii tecavüzünün bulunduğu sonucuna ulaşıldığından uyuşmazlığın esasının incelenmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin merciine tevdiine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Bakılmakta olan davanın yasal süresinde açıldığı,olayda mercii tecavüzü bulunmadığı,davanın esasının incelenmesi gerektiği,dava konusu yapım işiyle ilgili istisna belgesi bulunduğu,bu sebeple iade talebinin reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, İstanbul İli, Sancaktepe İlçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Yapım İşiyle ilgili tahakkuk eden ve katma değer vergisi iade alacağına mahsuben ödenen sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri; altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse, ilgilinin bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği; ancak, bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün (vergi davalarında otuz gün) içinde dava açabilecekleri belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Sancaktepe İlçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yapım işi için davacı ortaklık ile İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü arasında 13/06/2023 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşme dolayısıyla tahakkuk eden damga vergisinin katma değer vergisi iade alacağına mahsuben 24/07/2023 tarihinde ödendiği,vergi,resim,harç istisna belgesinin 26/10/2023 tarihinde düzenlendiği, ödenen damga vergisinin iadesi istemiyle 15/11/2023 tarihinde Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne başvurulduğu, başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki düzenlemelere göre; ilgililer İdari Yargılama Usulü Kanunu 10. madde uyarınca, "idari davaya konu olabilecek idari işlem tesis ettirmek amaçlı" yaptıkları müracaatlara, zımnen veya açık olarak verilen ret yanıtlarına karşı aynı yasanın 7. maddesinde belirtilen 30 günlük dava açma süresi içerisinde Vergi Mahkemesinde dava açabileceklerdir.
Uyuşmazlıkta; davacı ortaklık tarafından, dava konusu yapım işi ile ilgili vergi,resim,harç istisna belgesinin gecikmeli olarak düzenlendiği, bu gecikmenin kendilerinden kaynaklanmadığı,bu sebeple de sözleşme damga vergisinin mahsuben ödenmek durumunda kalındığı ve 26/10/2023 tarihinde düzenlenen vergi,resim,harç istisna belgesi nedeniyle de söz konusu ödemenin hukuka aykırı hale geldiği belirtilerek oluşan yeni hukuki durum sebebiyle ödenen damga vergisinin iadesi talebiyle vergi dairesi müdürlüğüne başvurulduğu anlaşılmaktadır.
Bölge İdare Mahkemesince, davacı tarafından yapılan başvurunun düzeltme talebi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılarak, bu kapsamda, vergilendirme hatalarına dayanılarak yapılan düzeltme talebinin reddi üzerine, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 124.maddesi gereğince şikayet yoluyla Gelir İdaresi Başkanlığına müracaat edilmesi gerektiğinden bahisle dava dilekçesinin merciine tevdiine karar verilmiş ise de; davacı tarafından, dava konusu yapım işi ile ilgili gecikmeli olarak düzenlenen vergi,resim,harç istisna belgesi dolayısıyla damga vergisi ödemesinin hukuka aykırı hale geldiği ve iadesi gerektiği iddiasıyla 15/11/2023 tarihinde Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapılan başvuru, herhangi bir vergi hatasına bağlı düzeltme talebi içermediğinden 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ve devamı madde hükümleri uyarınca vergi hatalarının düzeltilmesine ilişkin bir başvuru olmayıp, 2577 sayılı Yasanın 10.maddesi uyarınca oluşan yeni hukuki durum nedeniyle idari davaya konu olabilecek idari işlem yaratmak amacıyla yapılan bir başvuru olduğundan bu kapsamda değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, merciine tevdi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 02/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.