Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2024/1877 E.,  2024/6832 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/1877
Karar No : 2024/6832

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından ihtirazi kayıtla verilen 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerine 7440 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 27. fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ek verginin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 2022 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilebileceği son tarihin 05/05/2023 olduğu ve davacı tarafından beyannamenin ihtirazi kayıt konulmaksızın 05/05/2023 tarihinde verildiği, ihtirazi kayıt içeren dilekçenin ise beyanname verme süresi geçtikten sonra 31/05/2023 tarihinde verildiğinin görüldüğü, bu durumda, 213 sayılı Kanun'un 378. maddesinin "Mükellefler beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamazlar. Bu Kanunun vergi hatalarına ait hükümleri mahfuzdur." hükümlerini içeren 2. fıkrası dikkate alındığında, beyanname verme süresi geçtikten sonra verilen dilekçeyle konulan ihtirazi kayda konu tahakkuk etmiş vergilere karşı dava açılamayacağından, bakılan davanın esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğu, süresi içinde verilen kurumlar vergisi beyannamesinin ihtirazi kayıt içerdiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı tarafından ihtirazi kayıtla verilen 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerine 7440 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 27. fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ek verginin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 378. maddesinin 2. fıkrasında; mükelleflerin beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamayacakları ancak, bu Kanun'un vergi hatalarına ait hükümlerinin mahfuz olduğunun hükme bağlandığı, vergi mevzuatında, beyannamelerin ihtirazi kayıtla verileceğine dair bir hükme yer verilmemiş olmakla birlikte, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin 3. bendinde; ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemler ile tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davaların tahsil işlemini durdurmayacağı kuralına yer verilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Beyanname verme ve ödeme sürelerinde yetki" başlıklı mükerrer 28. maddesinde; Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının, beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin son gününü, kanunî süresinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde yeniden belirlemeye yetkili olduğu kuralına yer verilmiş olup, bu yetkiye dayanılarak çıkarılan Vergi Usul Kanunu 154 sayılı Sirküleri'yle, 2 Mayıs 2023 günü sonuna kadar verilmesi gereken 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi 5 Mayıs 2023 günü sonuna kadar uzatılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan düzenlemelerin değerlendirilmesinden; beyan olunan matrah üzerinden tarh olunan vergiye karşı mükelleflerin dava açamayacakları yönündeki kuralın istisnalarından birisinin beyannameye "ihtirazı kayıt" konulması hali olduğu; ihtirazı kayıt konulması ile ihtirazı kayıt konusuna şamil olmak üzere dava açabilme hakkının saklı tutulabildiği anlaşılmaktadır.
Yükümlüler; süresi içinde beyan ettikleri matrahlara ilişkin olarak beyannamelere ihtirazi kayıt koyabilecekleri gibi, dava açma süresi içinde verilmek koşuluyla beyanın ihtirazi kayıtla yapıldığını dilekçe ile de bildirebilecekleri, ihtirazı kaydın zamanına bağlı olarak doğurduğu hukuki sonuçlar yönünden mevzuatta bir fark öngörülmediği, aksine ihtirazı kaydın konulma zamanına bağlı olarak hukuki sonuçlarının değiştiği yönündeki düşüncenin "mahkemeye erişim hakkına", dolayısıyla "adil yargılanma" hakkına müdahale anlamına geldiği açıktır.
Davacı tarafından 05/05/2023 tarihinde yasal süresi içerisinde elektronik ortamda beyanname verildiği, sonrasında 31/05/2023 tarihinde verilen dilekçeyle dava açma süresi içerisinde kurumlar vergisi beyannamesine ihtirazi kayıt konulduğu, bu suretle davacının ihtirazı kayıt konusuna şamil olmak üzere tahakkuk eden vergiye karşı dava hakkını saklı tuttuğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından yasal süresi içerisinde beyanname verildikten sonra dava açma süresi içerisinde verilen ihtirazi kayıt dilekçesi dikkate alınarak işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın incelenmeksizin reddine karar veren Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.