Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/201 E.,  2024/4691 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/201
Karar No : 2024/4691

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ... Taşıyıcılar
Kooperatifi.
2-... Kooperatifi.
3- ... Mot. Taş. Koop.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı temyiz isteminin reddine dair kararının kaldırılarak, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Torbalı İlçesinde ... Kooperatifi üyesi olarak ilçe içinde yolcu taşıma faaliyeti yürüten davacıya ait ... plakalı araç için düzenlenen ve Mahkeme kararıyla iptal edilen geçici güzergah izin belgesinin on gün içinde teslim edilmesi gerektiğine dair ... tarih ve E... sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; olayda, davalı idarece ve davalı idare yanında davaya katılan müdahiller vekilince ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının uygulanmasına yönelik işlemin tesisi için UKOME kararına ihtiyaç bulunmadığı iddia edilmiş olsa da, Büyükşehir Belediyelerinin Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin 18. maddesinin (d) fıkrasında; "Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle", (e) fıkrasında; "Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla" görevli olduğu hususunun açıkça belirtildiği görülmekle, yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca güzergah izin belgesi vermeye yetkili makam olan Ukome Genel Kurulu'nun aynı şekilde ilgili güzergah izin belgesini iptal etmeye ve geri almaya da yetkili olduğu hususunun gözardı edildiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu edilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; bakılan davada, dava konusu işlemin güzergah izin belgesi iptali niteliğinde bir işlem olmadığı, yargı kararıyla 25 araca güzergah izin belgesi verilmesine ilişkin UKOME kararının iptal edilmesi ile UKOME kararı öncesine dönülmesinin sağlanması gerektiğinin açık olduğu, bu amaçla gecikmeksizin işlem tesis etmeye mecbur olan idare tarafından, güzergah izin belgelerinin iptal edilmesinin zorunluluk oluşturması sebebiyle İzmir Yedinci İdari Dava Dairesinin mezkur iptal kararı ile hukuki dayanağını yitirmiş olan güzergah izin belgesinin iadesinin istenilmesinden ibaret olduğu, başka bir anlatımla ... İdari Dava Dairesinin iptal kararının gereğinin yerine getirilmesi amacıyla tesis edildiğinin görüldüğü, bu durumda, ... İdari Dava Dairesinin ... tarihli ve E..., K... sayılı iptal kararı ile hukuki varlığını yitirmiş olan güzergah izin belgesinin, verilen 10 günlük makul süre içerisinde idareye teslimini sağlamak amacıyla tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının kabulü ile ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına, davanın reddine, kesin olarak karar verilmiştir.
Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı kararıyla; isteme konu kararın, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan kararlar arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin Ulaşım Daire Başkanlığınca tesis edildiğinden yetki yönünden hukuka aykırı olduğu, kazanılmış haklarının bulunduğu, ölçülülük ilkesine aykırı olarak mülkiyet hakkı kapsamındaki minibüs hattının tamamen iptal edildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın temyize açık olması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare ve davalı yanında müdahiller tarafından, temyiz istemlerinin reddi ile kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi kararının kaldırılarak, davanın reddine ilişkin istinaf kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, bakılmakta olan davada verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davalarının temyiz yolunun açık olduğuna dair hüküm uyarınca; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı temyiz isteminin reddine dair kararı kaldırılarak, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın taraflara iadesine,
5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 20/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.