Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/657 E.,  2023/1976 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/657
Karar No : 2023/1976

DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …

DAVALILAR : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU :
1- Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ... Mühendisliği Anabilim Dalı Doktora programı öğrencisi olan davacının anılan programdan kaydının silinmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı ile,
2- Anılan kararın dayanağı olarak gösterilen Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19/5. maddesinde yer alan "Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." hükmünün iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından, dava konusu işlemin kendisine tebliğ edilmediği, talebi üzerine kanun yolu ve süresi yazılı olmayan kısa özet kararın e-mail yolu ile gönderildiği, bu nedenle Anayasa'nın 40. maddesine göre yapılmış bir tebliğ olmadığından tebliğ tarihinin 08/07/2019 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, anılan karara ve dayanağı Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'ne ilişkin tavsiye kararı vermesi için … tarih, … sayılı başvuru ile Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuru yapıldığı, kurumun "Gönderme Kararı" vererek başvuruyu davalı idarelere ilettiği, davalı idarelerce 60 gün içerisinde cevap verilmemesi üzerine tekrar tavsiye kararı verilmesi için … tarih, … sayılı başvuru ile Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurulduğu, Kurumun ret kararının 14/01/2020 tarihinde kendisine tebliğ edildiği, Kamu Denetçiliği Kurumu’nun yaptığı değerlendirmelerin uyuşmazlığın özü ile ilgisi olmadığı, dava konusu işlemin yetki ve şekil unsurları açısından hukuka aykırı olduğu, dava konusu Yönetim Kurulu kararının aslının kendisine verilmesini talep ettiği halde, enstitü sekreteri tarafından imzalı kısa özet kararın gönderildiği ve “e-imza geçerlidir” şeklinde açıklama yapıldığı, yargı denetiminden kaçıldığı, usulüne uygun toplantı yapılıp yapılmadığının dahi anlaşılamadığı, Kamu Denetçiliği Kurumu kararında da bu kararın … tarih ve E… sayılı yazının ekleri olarak imzalı olduğunun belirtildiği, toplantı yapılmadan memur tarafından hazırlanan evrakın elektronik ortamda imzalanması ile karar oluşturulduğu, bu yüzden idari işlemin yok hükmünde olduğu, 2547 sayılı Kanun’un 44/c maddesine göre Yönetim Kurulu kararının YÖK tarafından onaylanması ile öğrenci kaydının silinebileceği, işlemin yetki unsurunda ağır hata olması nedeniyle işlemin yok hükmünde olduğu, kendisinin doktora yeterlilik sınavına hiç girmediği, sınava girmeme halinde herhangi bir yaptırım öngörülmediği, Anayasal hükümler gereği, eğitim öğretim hakkının genel çerçevesinin kanunla belirlenmesi ve bu hakka getirilecek sınırlandırmaların kanunla ve ölçülü bir şekilde yapılması gerektiği, Yönetmelik hükmünün genel çerçeveden kopuk ve öğrenci aleyhine ekstra külfetler içeren orantısız bir düzenleme olduğu, Yönetmelik tarafından türetilmiş doktora yeterlilik sınavında başarılı olmama sebebiyle doktora programından kayıt silmenin kabul edilemeyeceği, 2547 sayılı Kanun’un 44/c maddesinin ilk paragrafının son cümlesindeki “lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu, Dairemiz tarafından somut norm denetimi yapılması için itiraz yoluna başvurulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMALARI:
… BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASI: Anayasa’nın 124. maddesi uyarınca idarelerinin yönetmelik çıkarma yetkisinin olduğu, Anayasa'ya aykırılık iddiasının yerinde olmadığı, dava konusu işlemin ve Yönetmelik hükmünün hukuka ve yasalara uygun olduğu savunulmuştur.
… ÜNİVERSİTESİ'NİN SAVUNMASI: Davanın süresinde açılmadığı, Kamu Denetçiliği Kurumu'na yapılan başvurunun dava açma süresini durdurmadığı, Fen Bilimleri Enstitüsü'nde 4536 öğrenci olduğu, alınan her kararın imzalı örneğinin gönderilmesinin mümkün olmadığı, kararın e-posta ile gönderildiği, 29/05/2019 tarihli yazı ile de teyit edildiği, elektronik imza kullanılmasının toplantının yapılmadığı anlamına gelmediği, 2547 sayılı Kanun’un 44/c maddesinde “Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulu'nun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir.” hükmü olduğu, kaydın silinmesinin yalnızca anılan hükümde belirtilen durumda Yükseköğretim Kurulu'nun onayına bağlandığı, davacının doktora yeterlilik sınavından başarısız olduğu, işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ... Mühendisliği Anabilim Dalı Doktora programı öğrencisi olan davacının anılan programdan kaydının silinmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı ile Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin 19/5. maddesinde yer alan "Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." hükmünün iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasası'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği kurala bağlanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (t) bendinden; lisansüstü eğitimin yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsadığı, yüksek lisansın bir lisans öğretimine dayalı, eğitim-öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretim olduğu, doktoranın ise lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarıyıllık programı kapsayan ve orjinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretim olduğu anlaşılmakta olup, yine aynı Kanun'un 7. maddesinin; (a) fıkrasında, "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak", (ı) fıkrasında "Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak" ve (r) fıkrasında "Bu Kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmak" "Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri" arasında sayılmıştır.
2547 sayılı Kanun’un 6111 sayılı Kanun ile değişik 44. maddesinin (c) fıkrasında ".... lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.", hükmüne yer verilmiştir.
Bu kapsamda, 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 1. fıkrasında, "Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.", "Yeterlik sınavı" başlıklı 19/5. maddesinde ise; "Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Yükseköğretim Kanunu’nun 44. maddesinin (c) fıkrasında, lisansüstü eğitimin usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükme bağlandığından, Kanun ile verilen yetki kapsamında Yükseköğretim Kurulu tarafından Kanun'da belirlenen sürelere riayet edilerek, üniversite kontenjan ve kapasiteleri gözönünde bulundurularak öğrenci yoğunluğunun önüne geçilmesi ve lisansüstü eğitim için yeni öğrencilerin alınabilmesinin sağlanması ve insan kaynağının verimli bir şekilde kullanılarak eğitimde kalitenin artırılması amacıyla objektif kurallar çerçevesinde belirlenen "Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." ibaresinde ve hükme dayanılarak davalı idarece tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ... Mühendisliği Anabilim Dalı Doktora programı öğrencisi olan davacının, doktora yeterlik sınavında iki kez başarısız olması nedeniyle, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19/5. maddesinde yer alan "Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." hükmü ve Yıldız Teknik Üniversitesi Eğitim Öğretim Yönetmeliği Senato Esasları'nın 24. maddesinin 5/c fıkrasında yer alan "Doktora yeterlik sınavında 2(iki) kez başarısız olan öğrencilerin üniversite ile ilişiği kesilir." hükmü gereğince 08/05/2019 tarihinden itibaren anılan programdan kaydının silinmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı ile, anılan kararın dayanağı olarak gösterilen Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19/5. maddesinde yer alan "Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." hükmünün iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerden Yıldız Teknik Üniversitesi'nin usule ilişkin iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi.

ESAS YÖNÜNDEN:
Anayasa'ya Aykırılık İddiasının İncelenmesi:
Davacının, 2547 sayılı Kanun’un 44/c maddesine ilişkin Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.

İlgili Mevzuat:
Anayasası'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği kurala bağlanmıştır.
Anayasa'nın 131. maddesinin birinci fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmüne yer verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (t) bendinde; "Lisans Üstü: Yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır. (1) Yüksek Lisans: (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master): Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim - öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir. (2) Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlıyan bir yükseköğretimdir...." hükmü bulunmaktadır. 6/a maddesinde; "Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur." şeklinde tanımlanmıştır. Anılan Kanun'un 7. maddesinde; "Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri: (a) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak", (b) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, (ı) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak", (r) fıkrasında; "Bu Kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmak olarak" belirlenmiştir.
2547 sayılı Kanun’un 6111 sayılı kanun ile değişik 44. maddesinin (c) fıkrasında 6569 sayılı Kanun'un 28 . maddesi ile yapılan değişiklik ile; "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Bu kapsamda, 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 1. fıkrasında, "Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.", "Yeterlik sınavı" başlıklı 19/5. maddesinde ise; "Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." hükmüne yer verilmiştir.
21/12/2016 tarih ve 29925 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yıldız Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Yeterlik Sınavı" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Yeterlik sınavı, derslerini ve seminerini tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir. Bir öğrenci en fazla iki kez yeterlik sınavına girebilir. (2) Öğrencinin yeterlik sınavına ne zaman gireceği Senatoca belirlenir. Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci yarıyılın, lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır....(5) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." hükmü bulunmaktadır.
Yıldız Teknik Üniversitesi Senatosu'nun … tarih, … sayılı kararı eki olan Yıldız Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği Senato Esasları’nın "İlişik Kesme (Başarısız Olma) başlıklı 24. maddesinin 5/c fıkrasında; "Yeterlik aşamasında 2 (iki) kez başarısız bulunan öğrencilerin üniversite ile ilişiği kesilir.
" hükmü ile, “Yeterlik Sınavı” başlıklı 30. maddesinde; “(1) Yeterlik sınavı, kredili/kredisiz derslerini tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir. Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girer. (2) Yeterlik sınavları ilgili EYK kararı ile belirlenen takvime göre güz ve bahar yarıyıllarında olmak üzere yılda iki defa yapılır. (3) Yeterlik sınavları, doktora/sanatta yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. (4) Programın öngördüğü ders/kredi koşullarını sağlayan; a) Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler, en geç beşinci yarıyıl sonuna … kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. (5) Yeterlik sınavı başarılı/başarısız olarak değerlendirilir. Sınava girmeyen öğrenci başarısız sayılır. (6) Yeterlik sınavına girmeyen veya başarısız olan öğrenci bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Yeterlik sınavında ikinci kez başarısız olan öğrencinin ilişiği kesilir. (7) Öğrenci yeterlik sınavı için başvurusunu otomasyon sistemi üzerinden yapar. Sınava gireceklerin listesini ilgili Enstitü, anabilim/anasanat dalı başkanlığına bildirir… (15) Yazılı sınavların herhangi bir aşamasından, yeterlik sınavının her bir bölümünden veya yeterlik sınav ortalamasından minimum puan koşullarını sağlayamayan öğrenci yeterlikten başarısız sayılır. (16) Bir sonraki sınav döneminde yeniden sınava başvurur ve başarısız olduğu bölümden sınava tabii tutulur. Başvuru yapmayan veya sınava girmeyen öğrenci yeterlik sınavından ikinci kez başarısız sayılır. İkinci kez başarısız olan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir.... (18) Sınavlar ilgili EYK tarafından belirlenen tarihler içerisinde doktora/sanatta yeterlik komitesinin ilan ettiği tarih ve yerde yapılır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 19/5. maddesinde yer alan "Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." hükmünün incelenmesi:
Yukarıda yer verilen Yükseköğretim Kanun’un 44. maddesinin (c) fıkrasında, lisansüstü eğitimin usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükme bağlandığından, Kanun ile verilen yetki kapsamında Yükseköğretim Kurulu tarafından Kanun'da belirlenen sürelere riayet edilerek, üniversite kontenjan ve kapasiteleri gözönünde bulundurularak öğrenci yoğunluğunun önüne geçilmesi ve lisansüstü eğitim için yeni öğrencilerin alınabilmesinin sağlanması ve insan kaynağının verimli bir şekilde kullanılarak eğitimde kalitenin artırılması amacıyla objektif kurallar çerçevesinde belirlenen "Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." ibaresinde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Bireysel işlemin incelenmesi:
Dosyanın incelenmesinden, 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılı Bahar döneminde 17/02/2013 tarihinde Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü ... Mühendisliği Anabilim dalı Doktora Programına kayıt yaptıran davacının, 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılı Bahar dönemi ile 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı Bahar dönemi arasında kredi yükünü ve not ortalama şartını sağladığı, doktora öğrencilerinin en geç 5. yarıyılda doktora yeterlilik sınavına girmelerinin zorunlu olduğu, 2016-2017 Güz döneminin başlangıç kabul edildiği, davacının 5. yarıyıl olan 2018-2019 Güz yarıyılında yeterlilik sınavına girmediği, 6. yarıyılda da sınava girmediği, sonuç olarak doktora yeterlik sınavında 2 kez başarısız olması nedeniyle … tarih ve … sayılı Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı ile 08/05/2019 tarihinden itibaren anılan programdan kaydının silinmesine karar verildiği görüldüğünden, davacının doktora yeterlik sınavında 2 kez başarısız olması nedeniyle, mevzuata uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, davacı tarafından her ne kadar kendisinin doktora yeterlilik sınavına hiç girmediği, sınava girmeme halinde herhangi bir yaptırım öngörülmediği ileri sürülse de, Yıldız Teknik Üniversitesi Senatosu'nun 28/06/2018 tarih, 2018/04-44 sayılı kararı eki olan Yıldız Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği Senato Esasları’nın “Yeterlik Sınavı” başlıklı 30. maddesinde; "... (5) Yeterlik sınavı başarılı/başarısız olarak değerlendirilir. Sınava girmeyen öğrenci başarısız sayılır." şeklindeki düzenleme ile sınava girmeme durumunun da başarısız sayılma nedeni olarak belirtildiği anlaşıldığından, davacının iddiasına itibar edilmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden dava açılırken alınmayan ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacıdan tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra Ankara Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına ve kararın bir örneğinin tebliğine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.