Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2023/985 E.,  2024/854 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/985
Karar No : 2024/854

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gümrükleme Gıda Petrol İnşaat Lojistik
İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... - ..., ..., ..., ..., ... - ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya için gözetim kıymeti üzerinden ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvuru hakkında daha önce karar verildiğinden bahisle değerlendirmeye alınmadığı yönünde tesis edilen işleme vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamelerine ilişkin fazladan ödendiği iddia olunan gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle davalı idareye ilk olarak, 17/02/2020 tarihinde yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işleme karşı dava açılmadığı, davacının aynı beyannameler nedeniyle daha sonra ikinci kez geri verme başvurusunda bulunduğu ve itiraz üzerine tesis edilen işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı, Gümrük Kanunu'nda geri vermeye ilişkin olarak tayin edilen 3 yıllık sürenin iade başvurularına ilişkin azami süreyi belirlediği, idarelerce tesis edilen işlemlere karşı dava açılabilecek süreler de 2577 sayılı Kanun'da açık olarak belirlendiğinden, mükerrer olarak yapılan ve yeni dava açma hakkı verme olanağı bulunmayan başvurunun reddini müteakip açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında fazladan alınan vergilerin iadesi için 3 yıllık süre içinde her zaman geri verme başvurusu yapılabileceği, Bölge Müdürlüğü'ne daha önce yapılan itiraz karara bağlanarak tebliğ edildiğinden, itirazın değerlendirmeye alınamadığı yönünde tesis edilen dava konusu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu, anılan madde kapsamında 3 yıl içerisinde yapılacak her başvurunun yeni bir dava açma hakkı doğuracağı, daha önceden yapılan başvuruların dava açma hakkını ortadan kaldırmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
3. Davacı tarafından maktu karar harcı peşin yatırıldığından, maktu karar harcına hükmedilmesine gerek görülmediğine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 12/02/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Sözü edilen maddede, kanunen ödenmemesi gereken vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve 3 yıl içinde gümrük müdürlüğüne müracatta bulunulması koşulu dışında, idareye başvuru sayısı ile ilgili bir kısıtlama getirilmemiştir. Bu bakımdan, geri verme başvurusunun 3 yıllık süre içerisinde olsa bile yeni bir dava hakkı vermeyeceğinin kabulü suretiyle verilen karar, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesiyle güvence altına alınmış olan "hak arama özgürlüğü", "mahkemeye erişim hakkı" ilkelerine aykırılık taşıyacağından, idarece verilen kesin olmayan cevap niteliğindeki işlemin esasının incelenmesi suretiyle verilen temyize konu kararın esasının incelenmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.