Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2023/11 E.,  2024/691 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/11
Karar No : 2024/691

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gümrükleme İthalat İhracat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sonradan yapılan kontrollerde, davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "ceviz içi" ticari tanımlı eşyaya dair menşe şahadetnamesinin Ukrayna makamlarınca düzenlenmediğinin tespit edildiğinden bahisle, ithalat rejimi kararı uyarınca üçüncü ülkeler için öngörülen oranlar esas alınarak tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve bunun üzerinden ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, yapılan sonradan kontrol işlemi neticesinde beyanname eki menşe şahadetnamesinin Ukrayna yetkili makamları tarafından düzenlenmediğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği, her ne kadar, davacı adına tescilli beyanname eki menşe ispat belgesinin ihracatçı ülke makamları tarafından düzenlenmediğine ilişkin tespitler yapılmış ise de; ek mali yükümlülük tahsili gerekmeyen bir ülkeden ithal edilen eşyanın menşeini ispat eden bir belgenin kabul edilmemesinin, eşyanın ek mali yükümlülük tahakkuk ettirilmesini gerektiren başka bir ülke menşeli olduğunu ispata yeterli olmadığı, bununla birlikte, ithalat yapılan firma nezdinde sorgulama ya da eşyanın menşeine ilişkin somut veri elde edilebilecek herhangi bir incelemenin yapılmadığı anlaşılmış olup, uyuşmazlık konusu eşyanın ek mali yükümlülük gerektiren ülke menşeli olduğunu gösterir geçerli bir tespit yapılmadan tahakkuk kararı alınmasında hukuka uyarlık görülmediği; tahakkuka ilişkin işlem ile para cezası uygulanmasına ilişkin işlem ayrı işlemler ise de; tahakkuk kararının hukukiliği incelenerek herhangi bir kaybın bulunmadığı sonucuna varıldığından, dayanağı kalmayan para cezası kararına vaki itirazın reddine ilişkin işlemde de bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu beyanname muhteviyatı eşyanın menşe belgesinin yetkili makamlarca düzenlenmediğinin Ukrayna makamları ile yapılan yazışmalardan tespit edildiği, bu nedenle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 07/02/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyiz başvurusu, davaya konu beyanname muhteviyatı "ceviz içi" ticari tanımlı eşyanın Ukrayna menşeli olmadığından bahisle tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve bunun üzerinden ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemi iptal eden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır.
07/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin 38. maddesinin 1. fıkrasında yayım tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 24/05/2019 tarih ve 30783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile değişiklik yapılmış olup, söz konusu düzenlemeye göre, menşe esaslı ticaret politikası önlemlerine, ilave gümrük vergisine veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi eşyanın serbest dolaşıma girişinde önlemin, ilave gümrük vergisinin veya mali yükümlülüklerin uygulanmaması için eşyanın söz konusu uygulamalara tabi ülke menşeli olmadığını veya bir ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılmaması gerektiğini tesvik etmek üzere menşe ülkenin veya ihracatçı ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş olan menşe şehadetnamesinin ibraz edilmesi mecburiyeti getirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket adına belirtilen değişiklikten sonraki tarihlerde tescilli olan serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalara ilişkin olarak menşe şahadetnamesinin ibraz edilmediği, Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Belirtilen düzenleme gereğince ithale konu eşyanın hangi ülke menşeli olduğunu ispat yükü davacı şirket üzerinde olup, bu hususta üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği sabit bulunduğu halde kanıtlama külfetinin tersine döndürülerek davalı idarenin ayrıca somut tespitinin aranması yersiz bulunduğundan, temyize konu kararın bozulması gerektiği gerekçesiyle Daire kararına katılmıyorum.