Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2022/1299 E.,  2024/689 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1299
Karar No : 2024/689

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin, gözetim kıymete isabet eden kısmının geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin gözetim uygulamasından kaynaklanan kısmına ilişkin olarak; Tebliğ'de belirtilen birim kıymet, eşyanın Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, gözetim önlemleri nedeniyle artırılan değer üzerinden ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin anılan kısmında hukuka uyarlık görülmediği, dava konusu işlemin gözetim kıymetini aşan kısmına gelince; iade istemine konu yurtdışı gider olarak yapılan kıymet beyanlarının gözetim kıymetini aşan kısmına isabet eden vergilerin eşyaya ilişkin fatura kıymeti ile yurt dışı gider altında beyan olunan kıymeti arasında fark olduğu, vergi tahakkuk ve tahsilinde fatura bedelinin gerçeği yansıtmadığı yönünde herhangi bir tespitin bulunmadığı, beyan edilen kıymet ile fatura kıymeti arasındaki gözetim kıymetini de aşan farkın serbest iradeyle beyan edildiğinin kabulünün bu yönüyle hayatın olağan akışı ve ticari hayatın gerçekleriyle bağdaşmayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; fazladan ödenen vergilerin başvuru tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının gözetim belgesi sunma yükümlülüğünden kaçınmak amacıyla özgür iradesiyle eşyanın kıymetini gözetim kıymetine yükselttiği, bu sebeple kendi beyanı doğrultusunda tahakkuk eden ve ödenen vergiler için beyanın bağlayıcılığı ilkesi gereği iade yoluna başvurulamayacağından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Kararın, dava konusu işlemin gözetim uygulamasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkralarının onanması gerektiği, gözetim kıymetini aşan kısma ilişkin hüküm fıkrasının ise, beyanname tescil tarihinde anılan eşyaya yönelik geçerli herhangi bir gözetim/referans-emsal kıymet uygulaması bulunmadığı, davacı tarafından yurt dışı giderin hangi amaçla beyan edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve izahatın da yapılmadığı, bu durumda, mer'i mevzuat ve/veya idarenin düzenleyici bir işlemi ile davacıyı yurt dışı gider beyanına zorlayan uygulama getirilmediği/yürütülmediği anlaşıldığından, yurt dışı gider kaleminde beyan edilen tutarın gerçeği yansıtmadığı hususu ile gerçek satış bedelinin tespiti için inceleme, araştırma ve hukuki yorum yapılmasının icap etmesi karşısında, dava konusu işlemin geri verme isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan eşyalardan kaynaklanan vergilere isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddinde hukuki isabet bulunmadığı, anılan hüküm fıkrasının bozulmasının gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin, gözetim kıymete isabet eden kısmının geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun, "Vergilerin Geri Verilmesi veya Kaldırılması" başlığını taşıyan Beşinci Bölümünde yer alan 210. maddesinde, bu Kanunda geçen, geri verme deyiminin; ödenmiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya kısmen geri ödenmesine karar verilmesi anlamını taşıdığı hükme bağlanmış; 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan temyize konu kararın, dava konusu işlemin gözetim kıymete isabet eden kısmının iptali ile fazladan ödenen vergilerin başvuru tarihinden itibaren tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır.
Kararın, dava konusu işlemin gözetim kıymetini aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
Her ne kadar serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, gözetim kıymetinden fazlaya isabet eden kısmı için ödenen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Gümrük Müdürlüğü kararına vaki itirazın reddi yolundaki işlemin gözetim kıymetine göre hesaplanan tutardan fazlasına isabet eden kısmının, davalı idarece, beyanname eki fatura tutarının gerçeği yansıtmadığı yolunda herhangi bir tespit yapılmadığı gibi eşyanın kıymetinin gerçek satış bedeline göre düşük olduğu hususunda yapılmış bir incelemenin ve araştırmanın da olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ise de; davacı tarafından, eşya kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle yurt dışı gider olarak beyanda bulunulduğunun ileri sürülmüş olması karşısında, yurt dışı giderin gözetim kıymetini aşan kısmına isabet eden vergilerin, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi kapsamında iadesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır
Bu bakımdan, dava konusu işlemin sözü edilen kıymet farkına isabet eden kısmı yönünden davanın reddi gerekirken, aksi yolda verilen temyize konu kararın, anılan kısmının bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davaya konu işlemin gözetime isabet eden kısmının iptali ile fazladan ödenen tutarların, başvuru tarihinden itibaren tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, işlemin gözetime isabet eden kısmından fazlasına ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 07/02/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY:
Dosyanın incelenmesinden, temyiz başvurusu, davacı adına tescilli beyanname muhteviyatı eşyanın kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen vergilerin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ve fazladan ödenen vergilerin tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davada; işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tecil faiziyle birlikte iadesi yolunda verilen karara yönelik istinaf isteminin reddedildiği anlaşılmıştır.
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Mahkeme kararına yönelik temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile, kararın bozmaya ilişkin kısmına katılmıyoruz.