Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/3216 E.,  2023/4254 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3216
Karar No : 2023/4254

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Otomotiv Hayvancılık Gıda ve Tekstil İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı şirket tarafından Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek … tarih ve … sayılı transit refakat belgesi ile transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan ve "karo(su mermerinden olanlar)" olarak beyan edilen eşyanın, beyan edilenden farklı olarak "çay" olduğunun fiziki muayenesi sırasında tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu transit refakat belgesinde eşyayı taşıyan aracın plakalarının … olduğu, aracın, Hudut Kapı Saha Giriş Noktasından … plaka ile girdiği ve … plakalı TIR aracı ile plakasını değiştirdiği, plakası değiştirilen bu TIR aracının dorse yükünde, üzerinde "… Pure Ceylon Black tea (SRILANKA ORIGIN) yazılı siyah çay" türü eşyanın tespit edildiği, olayda, eşyaya ait transit refakat belgesinde beyan edilen "karo (su mermerinden olanlar)" cinsi eşya ile giriş gümrük idaresinde Gürbulak Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat ekiplerince tespit edilen "çay" cinsi eşyanın tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın belirgin şekilde farklı olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacı adına alınan para cezası kararına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan her bir ithalatçıya verilen ... kodu ve şifresinin yalnızca o şahsın/şirketin kullanımına münhasır olduğu, bu münhasır kılınma durumu sonucunda anılan kod ve şifreyle yapılan işlemden davacının sorumlu tutulacağı, söz konusu transit refakat belgesine ilişkin beyan/onay işlemleri yapılmadan önce şirketin şifresinin kaybolduğu, çalındığı ya da davacının iradesi dışında elinden çıktığını kanıtlayan somut bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı anlaşıldığından, davacının, şirketin şifresi ile kendilerinden izinsiz olarak işlem yapıldığından bahisle kusursuz olduğu yolundaki iddiasının yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan 5.fıkrasında, serbest dolaşımda olmayan eşyanın transit rejime konu edilmesi ve bu eşyanın belirgin şekilde farklı çıkması hali cezalandırma için yeterli görülmüş olup, anılan fıkranın ihlali halinde farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı oranında para cezası verileceğinin hükme bağlandığı, anılan hükmün 7190 sayılı Kanun'un 12.maddesiyle değişik halinde ise, transit rejime konu edilen eşyanın beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste olmasının yanında anılan fıkranın (a) bendinde uygulanacak ceza tutarında ilgililer lehine düzenleme yapılarak gümrük vergilerinin iki katı tutarında para cezası verileceğinin düzenlendiği, söz konusu değişikliğin somut olayda davacı lehine bir düzenleme olduğu, diğer yandan aynı Kanunun 12. maddesiyle eklenen (b) bendindeki hükmün, yeni getirilen bir düzenleme olması nedeniyle yasanın yürürlüğe girdiği 07/11/2019 tarihinden sonraki olaylara uygulanabileceği; bu durumda, dava tarihinden sonra oluşan ve davacı açısından lehe olan bu hukukî durum karşısında, lehe olan kanun hükmünün geriye yürüyeceği yolundaki ilke çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : "Karo mermer" cinsi eşya olarak beyan edilen eşyanın "çay" cinsi eşya olduğunun tespit edildiği, olaya ilişkin olarak lehe her hangi bir kanuni düzenlemenin yapılmadığı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, Mahkemece, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmakla birlikte; "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 7190 sayılı Kanun ile yapılan mevzuat değişikliği dikkate alınmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek … tarih ve … sayılı transit refakat belgesi ile transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan ve "karo(su mermerinden olanlar)" olarak beyan edilen eşyanın, beyan edilenden farklı olarak "çay" olduğunun fiziki muayenesi sırasında tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmış olmasına karşın, aynı hükmün 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik halinde, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca işlem yapılacağı; aynı fıkranın (a) bendinde, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği; (b) bendinde, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, bölge idare mahkemesince eşyanın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğu ve 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmakla birlikte; anılan ceza hükmünün 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değiştirilen halinde, (a) ve (b) bentlerinde öngörülen koşullar kapsamında değerlendirilme yapılmak suretiyle hesaplanacak ceza tutarının belirlenmesi gerekmektedir.
Buna göre, 235. maddenin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında; eşyanın söz konusu belgelere tabi olmadığının anlaşılması halinde ise, anılan fıkranın (a) bendi uyarınca, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda gümrük vergilerinin iki katı tutarında para cezası verilebilecek olup, anılan maddenin yeni hali uyarınca, davacının eyleminin hangi fıkra kapsamında olduğu ve fiile göre uygulanması gereken ceza tutarı değerlendirilmek suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 08/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.