Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/3211 E.,  2024/295 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3211
Karar No : 2024/295

TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü -...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İthalat İhracat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2019 yılının Kasım ve Aralık ayında tescilli 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında Ukrayna'dan ithal edilen "iç ceviz" cinsi eşya için İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca gözetim kıymetine yükseltilmek ve yurt dışı gidere eklenmek suretiyle fazladan ödendiğini ileri sürülen gümrük ve katma değer vergilerinin eşyalara ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde öncelikle satış bedelinin esas alınarak, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde ise sırasıyla diğer yöntemlere başvurulabileceği ancak satış bedeli yönteminin terk edilme nedenlerinin somut olarak ortaya konulması gerektiği, olayda, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğle belirlenen birim kıymet gümrük mevzuatı çerçevesinde esas alınacak kıymet olmadığından, gözetim değerine göre belirlenen kıymetin esas alınması suretiyle tahakkuk ettirilerek ödenen vergilerin eşyanın faturasında yazılı kıymetle arasındaki farka isabet eden kısmının iadesi isteminin reddinde hukuka uyarlık bulunmadığı gibi, eşyanın birim kıymetinin gözetim kıymetine yükseltilerek beyan edilmemesi halinde eşyanın serbest dolaşıma girdirilemeyeceğinin anlaşılması karşısında davacının beyanının gerçek iradeyi yansıttığından da söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eşyaya isabet eden vergilerin bilerek ve isteyerek fazla olarak beyan edilmesinin kasten yapılan tahrifat kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, zira gözetim belgesi ibraz etmek yerine eşyanın kıymetini gözetim belgesinde yazılı tutara yükseltmek suretiyle beyan edildiği, dolayısıyla ortada bir hata bulunmadığı, vergilerin iadesi için gerekli yasal şartların oluşmadığı bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/01/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir.
Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve 07/11/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faiz anlaşılmasının gerektiği, bu itibarla, tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan faize ilişkin hüküm fıkrasının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca "yasal faiziyle birlikte iadesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği oyu ile, kararın bu kısmına katılmıyorum.