Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2024/6019 E.,  2025/7256 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/6019
Karar No : 2025/7256

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Adana ili, Yüreğir ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılmasına ilişkin Yüreğir Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu düzenleme işleminde belirlenen DOP oranının (0,1788827) yasal sınır olan %45’in altında kaldığı, kapanan kadastro yolundan ihdas edilen alanların tamamının kamuya terk edildiği, daha önce iptal edilen imar düzenlemelerinde ihdas edilen alanların tamamının kamuya terk edildiği, bu yönüyle Mahkeme kararlarının yerine getirildiği, düzenleme sınırının mevzuata uygun belirlendiği, düzenlemeye dahil edilen bütün taşınmazlardan eşit oranda DOP kesintisi yapıldığı, düzenleme sahasında bulunan ilköğretim alanları, meslek lisesi alanı, sağlık tesis alanlarının tahsisi için kök kadastro parsellerinden herhangi bir DOP alınmadan imar planındaki kullanım amacına uygun olarak tahsislerin yapıldığı, davacının toplam 123,16m2’lik hakedişinin, hissedarı olduğu kadastro parseli üzerinde oluşturulan 5382,76m2 alanlı ... nolu imar parselinde kendisine müstakil olarak tahsis edilmesine yetmemesi nedeniyle teknik zorunluluktan dolayı hisseli olarak tahsis edildiği, bu kapsamda davacıya tahsis edilen imar parseli açısından da kadastral parselin bulunduğu yerde oluşturulan imar parsellerinden tahsis yapılması ilkesine uygun davranıldığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ :Uyuşmazlık konusu olayda; Adana ili, Yüreğir ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Yüreğir Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla geri dönüşüm ve 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon işleminin kabulüne karar verildiği anılan kararın 09.09.2021-11.10.2021 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, parselasyon işlemine karşı yapılan itirazlar üzerine, Yüreğir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile itirazların reddine karar verildiği ve söz konusu parselasyon işlemi sonucu oluşan parsellerin ... tarihinde ... yevmiye numarası ile tapuya tescil edildiği görülmüş olup, dosyaya sunulan bilgi ve begeler arasında dava konusu ilçe belediye encümeni kararının onay için Adana Büyükşehir Belediyesine gönderildiğine dair ve Büyükşehir Belediye Encümenince onaylandığına dair bir evrakın bulunmadığı görülmüştür.
Bu durumda, öncelikle dava konusu parselasyon kararının 5216 sayılı Kanun uyarınca Büyükşehir Belediye Encümeninin onayına sunulup sunulmadığı, Büyükşehir onayına sunulmuş ise bu hususta Büyükşehir Belediye Encümenince ne yönde bir karar alındığı araştırılarak bir karar verilmesi gerektiği ve Büyükşehir Belediye Encümeni onayına sunulmadığının tespiti halinde yetki unsuru yönünden sakat olan işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır
Bu itibarla; eksik inceleme sonucu verilen davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Adana ili, Yüreğir ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Yüreğir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı karıyla 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon işleminin kabul edildiği, anılan kararın Adana Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylandığı, söz konusu parselasyon işlemine karşı açılan davalarda ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı, ... İdare Mahkemesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararlarıyla "düzenleme işleminde düzenleme ortaklık payının ilk kök kadastro parselindeki payı üzerinden alınması gerekirken bazı parsellerin ilk kök kadastro parsellerindeki paylarının hatalı olarak hesaplanması nedeniyle, bu parsellerden 0,3292475 oranında DOP kesintisi yapıldığından söz etmenin mümkün olmadığı, bu parsel maliklerinden değişken DOP alınmış olacağı, bu yönüyle mahkeme kararlarının yerine getirilmesi noktasında mevzuat hükümlerine aykırı davranıldığı, yine dava konusu düzenleme işleminde hesaplanan DOP Oranının da hatalı olarak hesaplanmış olduğu bu durumun da yönetmeliğin 14. maddesine aykırı olduğu anlaşılmış olup, bu haliyle dava konusu imar uygulamasının şehircilik ilkeleri ve planlama esasları ile imar mevzuatına uygun olmadığı" gerekçesiyle iptaline karar verildiği, anılan kararlara karşı yapılan istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı; ... tarih, E:..., K:... sayılı; ... tarih, E:..., K:... sayılı kararlarının Danıştay Altıncı Dairesinin 13/11/2023 tarih ve E:2022/6072, K:2023/8206 sayılı; 13/11/2023 tarih ve E:2022/6526, K:2023/8209 sayılı, 13/11/2023 tarih ve E:2022/5493, K:2023/8214 sayılı kararları ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen iptal kararlarının uygulanması maksadıyla Adana ili, Yüreğir ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Yüreğir Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla geri dönüşüm ve 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon işleminin kabulüne karar verildiği anılan kararın 09.09.2021-11.10.2021 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, parselasyon işlemine karşı yapılan itirazlar üzerine, Yüreğir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile itirazların reddine karar verildiği ve söz konusu parselasyon işleminin ... tarihinde ... yevmiye numarası ile tapuya tescil edildiği görülmüştür.
Davacı tarafından, rızası dışında evinin yıkılmasının hedeflendiği, taşınmazına onlarca kişinin ortak edildiği, bu sebeple mülkiyet hakkı üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlandığı, geri dönüşüm cetveli hazırlanmadan uygulama yapıldığı, mahkeme kararlarının gereklerinin yerine getirilmediği iddialarıyla Yüreğir Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu’nun "Parselasyon Planlarının Hazırlanması" başlıklı 18. maddesinde," İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.(...)" hükmüne, "Parselasyon Planlarının Hazırlanması ve Tescili" başlıklı 19. maddesinde; "İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re'sen tanzim ve tesis ederler. Bir parsel üzerinde birden fazla bina ve tesislerin yapımı gerektiğinde (Kooperatif evleri, siteler, toplu konut inşatı gibi) imar parselasyon planları ifraza gerek kalmadan bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenir veya değiştirilir ve burada, talep halinde, Kat Mülkiyeti Kanunu hükümleri uygulanır." hükümleri düzenlenmiştir.
22.02.2020 tarih ve 31047 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğinin "Parselasyon planı dosyasında bulunması gereken bilgi ve belgeler" başlıklı 22. maddesinde " (1) Parselasyon planları aşağıdaki hesap ve belgelerle birlikte kontrol edilmek ve onaylanmak üzere ilgili idareye sunulur: a) Parselasyon planı açıklama raporu. b) Değişiklik haritaları yapım ve kontrol bilgileri formu. c) 1/1000 ölçekli aslı gibidir onaylı uygulama imar planı ve sayısal verileri. ç) Son 6 ay içinde alınmış takyidatlı tapu kayıtları. d) İlgili kadastro müdürlüğünden 11 inci maddeye göre alınan onaylı mülkiyet raporu ve ekleri.... (2) Parselasyon planını onaylamaya yetkili idare, birinci fıkrada belirtilen dokümanlar dışında başka açıklayıcı bilgi ve belge isteyebilir." hükümleri, "Parselasyon planı açıklama raporu" başlıklı 23. maddesinde,"(1) Parselasyon planı açıklama raporuna ilişkin esaslar şunlardır: a) Mülkiyet durumu ile ilgili; düzenlemeye giren parsellerin sayısı ve toplam alanı, özel kanunlarla korunan parsellerin bulunup bulunmadığı ve adedi, ayırma çapı sayısı, daha öncesinde İmar Kanununun 15 inci 16 ncı ya da 18 inci maddeye göre uygulaması yapılmış parseller ve terk oranları, bağışlanan ve kamulaştırılan alanlar ile arazideki fiili durum, b) İmar planı ile ilgili; parselasyon planının dayanağı olan uygulama imar planının onay ve kesinleşme tarihleri, aslı ya da aslı gibidir onaylı imar planı ve plan notları, c) Düzenleme ortaklık payı oranı ile ilgili; düzenleme sınırının geçirilmesiyle ilgili açıklamalar, umumi ve kamu hizmet alanlarıyla, tahsis alanlarının miktarı, düzenleme ortaklık payı oranı, düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmayan parseller ve bu parsellerden neden kesinti yapılamadığı, ç) Dağıtımla ilgili; tahsis yapılırken nelere dikkat edildiği, dağıtımın düzenlemeye giren parselin bulunduğu yere yapılıp yapılmadığı, yapılamayanlar varsa gerekçeleri, hisse çözümü yapılmış ise dayanağı, d) Uygulama sonrası oluşan durum ile ilgili; düzenleme sınırı ve imar ada sınırlarını gösteren uydu görüntüsü, toplam imar ada ve parsel sayısı ile imar planındaki tüm kullanım alanlarının sayısı, uygulamayı açıklayan teknik raporda belirtilir." hükümleri, "Parselasyon planlarının kontrolü" başlıklı 24. maddesinde, "(1)Parselasyon planlarının imar planlarına uygunluğu, düzenleme sınırının geçirilmesi, düzenleme ortaklık payına ilişkin ve düzenlemeye giren parsellerin dağıtımı ile ilgili hususlar 25 inci maddede belirtilen parselasyon planını onaylamaya yetkili idareler tarafından imar mevzuatına göre kontrol edilir.(2) Parselasyon plânları ve eklerinin kadastro tekniğine uygunluğu, mülkiyet sınırları ve tapu kayıtları açısından incelenmesi, ilgili kadastro ve tapu müdürlükleri tarafından, kadastro ve tapu mevzuatına göre kontrol edilir." hükümleri, "Parselasyon planlarının onayı" başlıklı 25. maddesinde; "(2)Parselasyon planları, parselasyon planına ait belgelerle beraber; büyükşehirlerde, Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında parselasyon planlarının büyükşehir belediyesince yapılması halinde büyükşehir belediyesi encümeni kararı ile; parselasyon planlarının ilçe belediyesince yapılması halinde, ilçe belediye encümeni kararı ve büyükşehir belediyesi encümeni kararı ile; diğer belediyelerde, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni kararı; dışında ise il idare kurulu kararı veya parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarenin onayından sonra yürürlüğe girer." hükümleri düzenlenmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (b) bendinde; "Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe (…)3 belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak" Büyükşehir Belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ışığında; parselasyon planlarının 3194 sayılı İmar Kanunu ve bu kanun uyarınca çıkarılan yönetmelik hükümleri uyarınca belediye encümeninin onayından sonra yürürlüğe gireceği, onay sonrası askıya çıkarılacağı, askı sonrası kesinleşen parselasyon planlarının tapuya tescil için gönderileceği açık olup, 3194 sayılı İmar Kanunundan sonra yürürlüğe giren ve özel kanun niteliğinde olan 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/b maddesi uyarınca parselasyon planlarını aynen veya değiştirerek onaylama yetkisinin ise Büyükşehir Belediye Encümeninde olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda; Adana ili, Yüreğir ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Yüreğir Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla geri dönüşüm ve 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon işleminin kabulüne karar verildiği anılan kararın 09.09.2021-11.10.2021 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, parselasyon işlemine karşı yapılan itirazlar üzerine, Yüreğir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile itirazların reddine karar verildiği ve söz konusu parselasyon işlemi sonucu oluşan parsellerin ... tarihinde ... yevmiye numarası ile tapuya tescil edildiği görülmüş olup, dosyaya sunulan bilgi ve begeler arasında dava konusu ilçe belediye encümeni kararının onay için Adana Büyükşehir Belediyesine gönderildiğine dair ve Büyükşehir Belediye Encümenince onaylandığına dair bir evrakın bulunmadığı görülmüştür.
Bu durumda, öncelikle dava konusu parselasyon kararının 5216 sayılı Kanun uyarınca Büyükşehir Belediye Encümeninin onayına sunulup sunulmadığı, Büyükşehir onayına sunulmuş ise bu hususta Büyükşehir Belediye Encümenince ne yönde bir karar alındığı araştırılarak bir karar verilmesi gerektiği ve Büyükşehir Belediye Encümeni onayına sunulmadığının tespiti halinde yetki unsuru yönünden sakat olan işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır
Bu itibarla; belirtilen husus netleştirilmeksizin eksik inceleme sonucu verilen davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; dava konusu parselasyon işleminin Büyükşehir Belediye Encümeninin onayına sunulmuş ve onaylanmış olduğunun tespiti halinde Adana Büyükşehir Belediyesinin de hasım konumuna alınarak ve dava konusu parselasyon işleminde parselasyon açıklama raporu hazırlanıp hazırlanmadığı da araştırılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.