Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/2623 E.,  2023/5756 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/2623
Karar No : 2023/5756

TEMYİZ EDEN TARAFLAR : I- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av…
II- (DAVALILAR)

1- … Bakanlığı -ANKARA
VEKİLİ : ….,

2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av…

3- … Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF : 1- … Bakanlığı
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
3- … Belediye Başkanlığı
4- …

İSTEMİN ÖZETİ : ... İli, … İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel üzerinde bulunan Hayat Apartmanındaki 28 nolu bağımsız bölümün maliki olan davacı tarafından taşınmazın 28.06.2005 tarih ve 2005/109 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile "Afete Maruz Bölge" ilan edilen alanda kalması nedeniyle, idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğranıldığı öne sürülen 188.190,00-TL maddi ve 20.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 30/01/2020 tarih ve E:2019/17872, K:2020/713 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulü ile 100.182,43-TL maddi tazminatın ve 10.000,00-TL manevi tazminatın tahliyenin yapıldığı 11.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte kusur oranlarına göre davalı idarelerden alınıp davacıya ödenmesi, maddi ve manevi tazminat isteminin fazlaya ilişkin kısmının reddi yolunda ... …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

DAVACININ SAVUNMASININ ÖZETİ : Temyiz edilen karardaki lehe kısımlarda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan karardaki lehe kısımların onanması gerektiği savunulmaktadır.

DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde, temyiz incelemesi sonucu Danıştay'ın kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Aynı parsele ilişkin emsal dava dosyalarının incelenmesinden, her ne kadar bakılan davada Mahkemece verilen maddi tazminatın, farklı maliklerce açılan başka davalarda verilen maddi tazminattan daha düşük olarak verildiği görülmekte ise de; yapılan incelemede bu farkın, maddi tazminat kalemlerinden olan arsa değer kaybının hesaplanmasında kullanılan taşınmazın m2 birim değerinin bilirkişilerce farklı değerlendirilmesinden kaynaklandığı görülmüş, davanın niteliği ve dosyanın geldiği aşama dikkate alındığında, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasının istenilen sonucu doğurmayacağı, yargılamanın uzamamasını teminen ve usul ekonomisi gözetildiğinde söz konusu farklılık, Mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Ayrıca, temyize konu kararda ''Davanın kısmen kabulü ile 100.182,43-TL maddi tazminatın ve 10.000,00-TL manevi tazminatın tahliyenin yapıldığı 11.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte kusur oranlarına göre davalı idarelerden alınıp davacılara ödenmesine...'' şeklinde hüküm kurulduğu anlaşıldığından, manevi tazminat miktarına uygulanacak faiz başlangıcına dair konuya ilişkin emsal dosyalarda verilen kararlar ve dosyanın geldiği aşama da dikkate alınmak suretiyle, kararın hüküm kısmının 1 nolu paragrafında yer alan ''Davanın kısmen kabulü ile 100.182,43-TL maddi tazminatın ve 10.000,00-TL manevi tazminatın tahliyenin yapıldığı 11.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte kusur oranlarına göre davalı idarelerden alınıp davacıya ödenmesine...'' şeklindeki ifade, ''Davanın kısmen kabulü ile 100.182,43-TL maddi tazminatın tahliyenin yapıldığı 11.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 10.000,00-TL manevi tazminatın ise 02.04.2013 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, kusur oranlarına göre davalı idarelerden alınıp davacıya ödenmesine...'' şeklinde düzeltilerek;
... ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 08/06/2023 tarihinde, manevi tazminat yönünden oybirliği, manevi tazminata faiz yürütülmesi ve maddi tazminat yönünden oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY (X):
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafın maddi zararının belirlenmesi için Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; maddi tazminat kalemlerinden olan arsa bedelinin tespitine ilişkin yapılan değerlendirmede, söz konusu taşınmazın m2 değerinin, afete maruz bölge kararı olmaması halinde 1.700,00-TL, afete maruz bölge kararı olması halinde 260,00-TL olduğuna ilişkin tespit yapılarak hesaplama yapıldığı, aynı parselde başka dosyalarda arsa bedeline ilişkin hesaplamalarda m2 değerinin daha farklı olarak tespit edilerek hesaplamalar yapıldığı, bilirkişi raporları arasındaki bu çelişkinin maddi tazminatın hesaplanmasında yanlış sonuçlara neden olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; aynı bölgede veya parselde bulunan farklı malikler tarafından açılan davalarda maddi tazminat hesaplamalarının birbirini doğrular nitelikte, emsal taşınmazlara uygun, her türlü şüphe ve çelişkiden uzak şekilde belirlenmesi gerektiğinden, ek rapor alınmak suretiyle veya gerekirse aynı bilirkişilere yaptırılacak inceleme sonucunda yeniden rapor alınma suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, çelişkili, eksik ve hatalı raporlara dayanılarak verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kararın bozulması gerektiği görüşüyle Dairemizce kararın maddi tazminata ilişkin kısmın onanması yönünde verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz.

KARŞI OY (XX) :
Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında, tazminat kişinin mal varlığındaki zararın oluştuğu an itibariyle karşılanması gerektiğinden, istenilecek olan tazminatın gecikerek ödenmesi nedeniyle para değerinde enflasyondan dolayı meydana gelebilecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak faize hükmedilmelidir.
Maddi zararlar, mal varlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalma miktarının idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeni ile de kayba uğrayacağı açıktır. Manevi zararlar ise, mal varlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararın meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır.
Bu itibarla, ilk defa yargı kararıyla para olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve de ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi, manevi tazminat, esasen bütün hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlendiğinden manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği oyuyla kararın bu kısmına katılmıyorum.