Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/541 E.,  2023/5997 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/541
Karar No : 2023/5997

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … 2- … 3- …
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av…

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, … ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parseli kapsayan alanda Karaköprü Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilerek İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarihli, … satılı kararı ile değiştirilerek onaylanan ve taşınmazın ticaret alanı olan kullanımını konut alanına çeviren 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptal edilerek eski hale dönülmesi veya mülkiyet hakkının ihlal edilmesi nedeniyle oluşan zararın karşılanması istemiyle yapılan 22/10/2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin … tarihli ve E…. sayılı davalı idare işleminin, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlıkta, dava konusu alanda 1/1000 ölçekli revizyon uygulama planının kabul edilmesine ilişkin Karaköprü Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla değiştirilerek onaylandığı ve18/08/2016-18/09/2016 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, askı süresi içerisinde davacılar tarafından plana itiraz edilmediği, sonrasında 22/10/2020 tarihli dilekçe ile dava konusu imar planı revizyonunun iptal edilmesi yolunda yapılan itiraz başvurusunun … tarih ve E…. sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, bu durumda, dava konusu belediye meclis kararına karşı ilan süresi içerisinde itiraz edilerek alınacak cevap ya da zımnen ret üzerine 60 gün içerisinde veya son ilan tarihi olan 18/09/2016 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde davanın açılmasının gerektiği, ilan süresinden sonra yapılan idari başvuru geçmiş olan dava açma süresini canlandırmayacağından, yukarıda belirtilen sürelerden sonra açılan bu davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İstinaf başvurusunun gerekçesiz olarak reddedildiği, süre aşımı nedeniyle ret kararından dolayı mülkiyet hakkının ve hak arama özgürlüğünün ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
... ili, … ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parseli kapsayan alanda Karaköprü Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilerek ... Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile değiştirilerek onaylanan,18/08/2016-18/09/2016 tarihleri arasında askıya çıkarılan ve taşınmazın ticaret alanı olan kullanımını konut alanına çeviren 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptal edilerek eski hale dönülmesi veya mülkiyet hakkının ihlal edilmesi nedeniyle oluşan zararın karşılanması istemiyle yapılan 22/10/2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin … tarihli ve E…. sayılı davalı idare işleminin, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Yasanın 10.maddesinde, ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilecekleri kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, yukarıda yer verilen yasal hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planında değişiklik yapılması yolundaki istemin 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında bir başvuru olduğu ve bu başvuru üzerine tesis edilen işleme karşı anılan maddede öngörülen süreler içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, Anayasal güvence altındaki temel hak ve özgürlüklerden olan mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için ilgililerin gerekli işlemlerin yapılmasını idarelerden her zaman isteyebilecekleri açıktır. İmar planları mülkiyet hakkıyla ilgilidir ve bu mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için imar durumu alınmış olması halinde aynı konuda idareye tekrar bavşurulmasına ve başvuruya verilen cevap üzerine imar planına karşı dava açılmasına bir engel bulunmamaktadır. Her yeni başvuru üzerine idarece tesis edilecek işlem üzerine yukarıda açıklanan 2577 sayılı Yasanın 7. maddesinde öngörülen 60 günlük süre içerisinde imar planına dava açılması mümkündür.
Bu durumda, davacı vekili tarafından, 22/10/2020 tarihinde ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına, parselin imar planında ticaret alanı olan eski haline dönülmesi için dava konusu planın iptal edilmesi istemiyle 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında yapılan başvurunun reddine ilişkin 19/11/2020 tarihli ve E.12575 sayılı işlemin davacılar tarafından 02/12/2020 tarihinde öğrenilmesi üzerine 60 günlük yasal dava açma süresi içinde, 23/12/2020 tarihinde açılan davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/06/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.