Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/8685 E.,  2023/5662 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/8685
Karar No : 2023/5662

TEMYİZ EDENLER:I-(DAVACILAR)
1- … 2- …
VEKİLİ : Av. …
II-(DAVALI)
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF :I-(DAVALI)
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
II-(DAVACILAR)
1- … 2- …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacı tarafından işin esasının davalı idare tarafından yargılama giderlerinden olan vekalet ücretine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen Bodrum ilçesi, Turgutreis, Bahçelievler, Akyarlar, Karabağ, Akçaalan, Peksimet, İslamhaneleri ve Dereköy Mahalleleri 1/5000 ölçekli Revizyon ve İlâve Nâzım İmar Plânının Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mahallesi, … mevkii … ada … parsel taşınmaza ilişkin kısmının ve anılan plana karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarihli, … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile 1/25.000 ölçekli revizyon ve ilâve nâzım imar plânının anılan taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 09/03/2020-08/04/2020 tarihleri arasında askıya çıkarılan … tarihli, … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye meclisi kararıyla kabul edilen Bodrum ilçesi, Turgutreis, Bahçelievler, Akyarlar, Karabağ, Akçaalan, Peksimet, İslamhaneleri ve Dereköy Mahalleleri 1/5000 ölçekli Revizyon ve İlâve Nâzım İmar Plânına davacılar tarafından askı süresi içinde yapılan itirazın ilan tarihinin son günü olan 08/04/2020 tarihinden itibaren altmış gün sonunda zımnen reddi söz konusu olduğundan bu tarihten itibaren altmış gün içerisinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra, yeni bir dava açma süresi başlatmayan itirazın reddine dair kararın tebliği üzerine 20/11/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının inceleme olanağı bulunmadığı, sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:Ülkemizde yaşanan Covid-19 salgını nedeniyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla çıkarılan ve 26.03.2020 günlü, 31080 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7266 sayılı Kanunun Geçici 1. Maddesinin (a) bendi ile bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin 13/03/2020 (bu tarih dahil) tarihinden itibaren 30/04/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar durdurulduğu, 29/04/2020 günlü, 2480 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile de, durma süresinin 15/06/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatıldığı açık olduğundan, imar planlarının iptali istemiyle açılan davalarda, dava açma süresinin planların ilan tarihine göre belirlenmesi, planların ilanı tarihinin ilgililerin imar planlarına karşı dava açma haklarını kullanmalarını doğrudan etkileyen, bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin süreler kapsamında değerlendirilmesi ve ilan sürelerinin salgın sürecinde kanunlar ile belirlenen tarihler arasında durduğu hususunun dikkate alınması suretiyle dava açma süresinin hesaplanması gerektiği, bu durumda, 09/03/2020 tarihinde askıya çıkarılan dava konusu plânların 3194 sayılı Kanun'da öngörülen bir aylık ilan süresinin 13/03/2020 tarihinde durduğu, durma süresinin sona erdiği 15/06/2020 tarihinden itibaren kalan 26 günlük ilan süresinin 11/07/2020 tarihinde sona erdiği, davacılar tarafından ilan süresi içinde planlara yapılan itirazın son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde cevap verilmemek suretiyle 09.09.2020 tarihinde reddedildiğinin kabulü ile takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde ve en son 09.11.2020 tarihinde dava açılması gerirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra 20.11.2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davacı vekili tarafından, Anayasa'nın 74.maddesine göre bilgi edinme hakkının bulunduğu, Anayasa'nın 125. maddesine göre idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğu, … tarihli … sayılı Muğla Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile davalı idarenin, davacının da 30/03/2020 tarihinde askıda yaptığı itiraz ile birlikte toplam 223 itirazı incelediği, itirazların bir kısmının kabul edilerek 05/10/2020-04/11/2020 tarihleri arasında ilan edildiği davacının bu tarihte öğrenerek 20/11/2020 tarihinde dava açtığı, davanın süresinde olduğu temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare vekili tarafından, mahkeme kararı ve idari dava dairesi kararında davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmediği bu nedenle kararın vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : .
Davacı vekili tarafından, savunma verilmemiştir.
Davalı idare vekili tarafından, Temyiz edilen kararda davacı tarafından ileri sürülen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih … ve … sayılı kararlarıyla Bodrum ilçesi, Akyarlar, Karabağ, Akçaalan, Peksimet, İslamhaneleri ve Dereköy Mahalleleri 1/25.000 ve 1/5.000 ölçekli İlâve ve Nâzım İmar Plânları Revizyonunun kabul edildiği, 9.03.2020-08.04.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacının maliki olduğu Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mahallesi, … mevkinde … ada … parsel sayılı taşınmaz yönünden askı süresi içinde 30.03.2020 tarihinde yapılan itirazın Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla itirazın kısmen ret, kısmen kabul edildiği, bu kararın 05.10.2020-04.11.2020 tarihleri arasında ikinci kez ilan edildiği, 20.11.2020 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 8.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
2577 sayılı Yasa'nın 11.maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 14.maddesinin son fıkrasında da, "Büyükşehir kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar plânına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararlar onaylanmış sayılır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıya alıntılanan mevzuat hükümlerine göre nazım ve uygulama imar planlarının yetkili idarece onaylanmasından sonra yürürlüğe girip bir ay süreyle ilan edildikten sonra kesinleşeceği açık olup bu süre içinde yapılan itirazların tamamı ya da bir kısmının kabul edilmesi halinde nazım ve uygulama imar planının yeniden bu süreci takip edip ilan edilerek kesinleştirilmesi, buna göre dava açma süresinin son ilan süresinin son gününden itibaren başlatılması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; uyuşmazlığa konu Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, …-… sayılı kararları ile onaylanan 1/25000-1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planlarının 08.04.2020 tarihinde askıdan indirildiği, davacılar tarafından askı süresi içerisinde 30.03.2020 tarihinde yapılan itirazın, 10.09.2020 tarihli belediye meclisi kararı ile reddedildiği öte yandan değerlendirilen itirazlardan bazılarının kabul edilmesi nedeniyle anılan 1/25000-1/5000 ölçekli nazım imar planlarının 05.10.2020-04.11.2020 tarihleri arasında ikinci kez askıya çıkarılarak ilan edildiği, davacılar tarafından ikinci askı süresi içerisinde itiraz edilmeyerek, 20.11.2020 tarihinde ... İdare Mahkemesinin kayıtlarına giren dilekçe ile bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacıların 30.03.2020 tarihinde yapmış oldukları itirazın reddine ilişkin 10.09.2020 tarihli işleme göre dava açma süresinin geçirilmiş olduğundan bahisle süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de, uyuşmazlık konusu söz konusu 1/25000-1/5000 ölçekli nazım imar planlarının 05.10.2020-04.11.2020 tarihleri arasında ikinci defa askıya çıkarıldığı, davacılar tarafından bu ikinci askı dönemi sona erdikten sonra son ilan tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde 20.11.2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
Davalı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığının vekalet ücreti yönünden temyiz talebine gelince; bozma kararı üzerine verilecek kararın sonucuna göre vekalet ücreti hakkında yeniden karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının ve davalının temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/06/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.