Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/8365 E.,  2023/3259 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/8365
Karar No : 2023/3259

KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNANLAR :1-(DAVALI) … Belediye Başkanlığı -…
VEKİLİ : Av. …
2-(DAVALI YANINDA MÜDAHİL) … İnş. Taah San ve Tic A.Ş
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Odası
VEKİLİ : Av. …
DAVACI YANINDA MÜDAHİL : … Müdürlüğü
VEKİLLERİ : Av. … Av. …

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 22/03/2021 tarih ve E:2020/4837, K:2021/4198 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili Beykoz ilçesi, … Köyü, Saip Molla özel ormanı, … pafta, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılan sosyal ve ticari tesislere yönelik olarak verilen yapı ruhsatlarının, yasal dayanağı olmadığına ilişkin olarak yapılan başvuru üzerine tesis edilen Beykoz Belediye Başkanlığının … tarihli, … sayılı işlemi ile bu işlemde bahsi geçen 21.4.1988 tarihli, 3000149 sayılı yapı ruhsatının, … tarihli, … sayılı yapı ruhsatının, … tarihli, … sayılı yapı ruhsatının ve sonraki tüm ruhsat yenileme işlemlerinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:.. sayılı karar ile; davanın, … tarih, … sayılı yapı ruhsatı ile … tarih, … sayılı yapı ruhsatları yönündeN süreaşımı nedeniyle reddi, … tarih, … sayılı yapı ruhsatları ile Beykoz İlçesi, … Köyü, Saip Molla özel ormanı, …-… pafta, 6 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapı ve inşaatlar için 03.4.1998 gününden sonra verilen tüm tadilat/yenileme/ilave ruhsatların ve Beykoz Belediye Başkanlığı'nın … tarihli, … sayılı işleminin ise iptali yolunda …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 19/06/2015 tarihli, E:2014/4670, K:2015/4414 sayılı kararı ile iptale yönelik kısmının onanması, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin kısmının ise bozulması üzerine bozma kararına uyularak, özel orman alanının yalnız %6 kısmının planlamaya konu edildiği, tüm orman dışı kullanımların bu sınır içerisinde yapılması kalan %94'lük kısmının orman vasfının aynen korunması gerekirken, dava konusu işlemler esas alınarak yasanın açık ve emredici hükümlerine aykırı şekilde taşınmazın orman toprağı olma niteliği gözardı edilerek 2.292.187 m² olan uyuşmazlık konusu parselin tamamını kapsar şekilde yaygın inşaat yapıldığı, bu suretle orman örtüsünün tamamının tahrip edilmesine sebebiyet verildiği, 1986 tarihli ön izinde öngörülen yapılardan tamamen farklı olarak, orman toprağı ile bağdaşması mümkün olmayan, olağan planlama alanlarında dahi istisnai olarak öngörülen 30 katın üzerinde ticari yapıların içerisinde yer aldığı yüksek yoğunluklu kütlelerin inşaa edildiği anlaşıldığından, dava konusu … tarihli, … sayılı yapı ruhsatı ile … tarihli … sayılı yapı ruhsatının; 1982 Anayasasına, Orman Kanununa aykırı olarak tanzim edildiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI :
Davalı vekili tarafından, davanın süresinde açılmadığı, Beykoz Belediyesi tarafından dava konusu ruhsatların iptaline ilişkin tesis edilen 28.09.2009 tarihli işleminin ... İdare Mahkemesinin … tarihli E: …, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, kesin hüküm nedeniyle davanın reddi gerektiği, davaya konu 1988 ve 1993 tarihli yapı ruhsatlarının beş yıllık süreler sonunda yenilenmiş olması nedeniyle fiilen ve hukuken ortadan kalktığı için davanın konusuz kaldığı bu nedenlerle karar düzeltme talebinin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil vekili tarafından, Davacı odanın Danıştay Altıncı Dairesinin son içtihatları gereği uygulama işlemi olan yapı ruhsatlarının iptali için açılan davalarda dava açma ehliyetinin bulunmadığı yolundaki kararları gereğince davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, yerleşik içtihatlara aykırı karar verilmesinin Anayasa Mahkemesi kararı gereği hak ihlali sayıldığı, davacının, dava konusu ruhsatlardan 1993 yılından beri haberdar olduğu davanın süresinde açılmadığı, Beykoz Belediyesi tarafından dava konusu ruhsatların 28.09.2009 tarihli işlemle iptal edildiği, anılan iptal işleminin … İdare Mahkemesinin … tarihli E: …, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, kesin hüküm nedeniyle davanın reddi gerektiği, davanın açılış tarihinin 2004 olduğu, davacının davasında 2003 tarihine kadar yenilenen yapı ruhsatlarının iptaline karar verilmesini istediği, davanın açıldığı tarihten sonra iptali talep edilen yapı ruhsatlarının beş yıllık ruhsat yenileme süresi içinde yenilendiği, halen geçerli ve yürürlükte olan 23.07.2014 tarihli yapı ruhsatına ne davacı ne de üçüncü kişiler tarafından dava açılmadığı bakılan davada iptali istenen yapı ruhsatlarının fiilen ve hukuken geçersiz olduğu davanın konusuz kaldığı bu nedenlerle karar düzeltme talebinin kabul edilerek idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi.
Davalının karar düzeltme istemi yönünden;
2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanununun "Kararın Düzeltilmesi" başlıklı 54. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin temyiz üzerine verdikleri kararlar hakkında bir defaya mahsus olmak üzere, kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içinde taraflarca karar düzeltme yoluna başvurulabileceği hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanunun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başılklı 31. maddesinin 1. fıkrasında, 2577 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygunlanacağına yönelik düzenlemeye yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davalı vekiline 21.06.2021 tarihinde tebliğ edilen Dairemiz kararına karşı kanunda belirtlen on beş günlük sürenin son günü olan 06.07.2021 tarihine kadar karar düzeltme isteminde bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 27.07.2021 tarihinde İdare Mahkemesi kayıtlarına giren dilekçe ile karar düzeltme isteminde bulunulduğundan, karar düzeltme isteminin süreaşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmamaktadır.
Davalı Yanında Müdahilin karar düzeltme istemi yönünden;
Dava, İstanbul, Beykoz İlçesi, … Köyü, Saip Molla özel ormanı, …-… pafta, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılan sosyal ve ticari tesislere yönelik olarak verilen yapı ruhsatlarının yasal dayanağı olmadığına ilişkin olarak yapılan başvuru üzerine tesis edilen Beykoz Belediye Başkanlığının … tarihli, … sayılı işlemi ile bu işlemde bahsi geçen … tarihli, … sayılı yapı ruhsatının, … tarihli, … sayılı yapı ruhsatının, … tarihli, … sayılı yapı ruhsatının ve sonraki tüm ruhsat yenileme işlemlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
... İdare Mahkemesince görülmekte olan uyuşmazlıkta "davanın ehliyet yönünden reddine" ilişkin verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 09/02/2007 tarih ve E:2006/3763, K:2007/702 sayılı kararı ile bozulması üzerine ... İdare Mahkemesince … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla ilk kararda ısrar edilmiş, anılan ısrar kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/06/2009 tarih ve E:2008/397, K:2009:1684 sayılı kararıyla bozulmuştur.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararı üzerine ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile " … günlü, … sayılı yapı ruhsatı ile … günlü, … sayılı yapı ruhsatlarının iptali istemine ilişkin davanın süreaşımı yönünden reddine; … günlü, … sayılı yapı ruhsatları ile Beykoz İlçesi, … Köyü, Saip Molla özel ormanı, …-… pafta, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapı ve inşaatlar için 03.4.1998 gününden sonra verilen (ve anılan parseldeki inşaat alanını veya yapının kat yahut katlar alanı toplamını azaltmayan) tüm tadilat/yenileme/ilave ruhsatların ve Beykoz Belediye Başkanlığı'nın … günlü, … sayılı işleminin (… günlü, …. sayılı yapı ruhsatı ile … günlü, … sayılı yapı ruhsatları haricindeki kısmının) iptaline; " karar verilmiş, Danıştay Altıncı Dairesinin 19/06/2015 tarih ve E:2014/4670, K:2015/4414 sayılı kararıyla mahkeme kararının iptale ilişkin kısmı onanmasına, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin kısmı "Temyize konu mahkeme kararında, davacı odanın, uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerindeki yapılaşmayı inceleyerek bir rapor hazırladığı; bu raporun davacı tarafından tanzim edilen 29/9/1993 tarihli üst yazı ile çeşitli kurum ve kuruluşlara dağıtımının yapıldığı, bu suretle dava konusu edilen … tarihli, … sayılı yapı ruhsatı ile … tarihli, … sayılı yapı ruhsatlarının davacı tarafından öğrenildiğinden bahisle davanın bu kısmına yönelik olarak, süre aşımı yönünden reddine karar verilmiş ise de; bakılan davanın müdahili olan Orman Genel Müdürlüğüne bağlı orman yönetimi tarafından, davalı idare yanında davaya katılan … İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.'ye karşı uyuşmazlık konusu taşınmazın "özel orman" şerhinin kaldırılması işleminin iptali ile kat mülkiyeti tapularının iptali istemiyle hukuk mahkemesinde açılan davanın temyiz incelemesinde, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile "6831 Sayılı Orman Yasasının tüm hükümleri "kamu düzeniyle" ilgili olduğu, Orman İdaresi memurlarının ve belediye yetkililerinin Anayasa ve yasa hükümlerine aykırı ve suç oluşturan işlem ve eylemleri sonucu kişiler yararına oluşan kazanılmış hakdan söz edilemeyeceği, bu konuda işlem yapan devlet memurlarından bir kısmı ceza mahkemesinde mahkum olduğu, özel ormanlarla ilgili tüm hükümlerde Orman Yasasında yer aldığına göre, özel orman ile ilgili hükümler kamu düzeniyle ilgilidir ve diğer özel mülklerle ilgili hükümleri düzenleyen yasalar devlet ve özel ormanlarda uygulanamayacağı, devlet ormanlarında olduğu gibi, özel ormanların da yerleri ile birlikte orman olduğu, üzerindeki ağaçların bina yapılarak yada şu veya bu nedenlerle yok edilmiş olmasının o yerin özel orman olma niteliğini değiştirmeyeceği" hususuna vurgu yapılarak, anılan kararda yer alan yazılı ilkeler doğrultusunda davanın esasına girilip yapılacak inceleme ve araştırmaya göre, yok hükmünde olduğu ileri sürülen kat mülkiyeti tapularının iptali konusunda yeniden karar verilmek üzere yerel mahkeme kararının bozulduğu, anılan davada verilen ve verilecek kararların uyuşmazlık konusu Orman arazisinin hukuki niteliğine etkisi nazara alındığında, bakılan davanın konusu teşkil eden inşaat ruhsatları açısından da yeni bir hukuki durumun oluştuğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, belirtilen bu hukuki durum nedeni ile davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
" gerekçesiyle bozulmasına karar düzeltme talebinin de Danıştay Altıncı Dairesinin 07.01.2019 tarihli E:2015/11444 K:2019/33 sayılı kararı ile reddine karar verilmiştir.
Davanın "… tarih, … sayılı yapı ruhsatları ile Beykoz İlçesi, … Köyü, Saip Molla özel ormanı, …-… pafta, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapı ve inşaatlar için 03.4.1998 gününden sonra verilen tüm tadilat/yenileme/ilave ruhsatların ve Beykoz Belediye Başkanlığı'nın … tarihli, … sayılı işleminin ise iptali " kısmı kesinleştiğinden Danıştay Altıncı Dairesinin 19/06/2015 tarih ve E:2014/4670, K:2015/4414 sayılı kararının bozma kısmına uyularak ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu … tarihli, … sayılı yapı ruhsatı ile … tarihli … sayılı yapı ruhsatının iptaline karar verilmiş, anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 22.03.2021 tarih E: 2020/4837 K: 2021/4198 sayılı kararı ile onanmıştır.
Gerekçeli karar hakkı yönünden inceleme yapıldığında, davalı yanında müdahilin ehliyet itirazının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, inceleme yapıldığında, Davalı yanında müdahil tarafından, davacı odanın Danıştay Altıncı Dairesinin son içtihatları gereği uygulama işlemi olan yapı ruhsatlarının iptali için açılan davalarda dava açma ehliyetinin bulunmadığı yolundaki kararları gereğince davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Kamu yararını olumsuz yönde etkileyecek hukuksal bir boşluğun doğmamasının temini için Danıştay Altıncı Dairesinin dava açma ehliyeti ile ilgili son içtihatlarından ayrı olarak bakılan davanın değerlendirilmesi gerekmektedir. Kamu yararını bozacak, olumsuz yönde etkileyecek hukuksal boşluğun doğmasını engellemek için böyle bir değerlendirme yapılması oluşmuş hukuksal durumun korunmasını ve devam etmesini amaçlamaktadır.
Nitekim bakılan davada ... İdare Mahkemesince verilen "davanın ehliyet yönünden reddine" ilişkin … tarihli E:…, K:… sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 09/02/2007 tarihli E:2006/3763, K:2007/702 sayılı kararı ile bozulması üzerine ... İdare Mahkemesinin … tarihli E:…, K:… sayılı davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin ısrar kararı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/06/2009 tarih ve E:2008/397, K:2009/1684 sayılı kararıyla "Yasal düzenlemeler karşısında uyuşmazlık konusu alanla ilgili olarak düzenlenen imar planlarına karşı dava açma ehliyeti bulunduğu hususunda tartışma olmayan Mimarlar Odasının bunun doğal sonucu olarak planlara dayalı yapı ruhsatlarının iptalini isteme konusunda da dava açma ehliyeti bulunduğu" gerekçesiyle bozulması üzerine idare mahkemesince işin esasına girilerek verilen kararın Dairemizce onanması karşısında davalı yanında müdahilin ehliyet itirazı yerinde görülmemiştir.
Yine davalı yanında müdahil tarafından Beykoz Belediyesi tarafından dava konusu ruhsatların 28.09.2009 tarihli işlemle iptal edildiği, anılan iptal işleminin … İdare Mahkemesinin … tarihli E: …, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği kesin hüküm nedeniyle davanın reddi gerektiği ileri sürülmüş ise de, kesin hükümden bahsedilebilmesi için davanın konusu ve sebeplerinin yanı sıra taraflarının da aynı olması gerekmektedir.
Kesin hüküm itirazi olarak ileri sürülen ... İdare Mahkemesinin … tarihli E: …, K:… sayılı dosyasında Beykoz İlçesi, … Mahallesi …-… pafta … parsel sayılı Saip Molla Özel Ormanı içinde yer alan Ticaret Merkezi (1) ve Ticaret Merkezi (2) blokları için, Beykoz Belediye Başkanlığınca … tarihinde verilen ve 21.04.1993 ,03.04.1998, 31.03.2003, 26.03.2008 tarihinde yenilenen yapı ruhsatları ile 31.08.2006 tarihinde düzenlenmiş olan tadilat ruhsatının iptal edilmesine ilişkin 28.09.2009 tarihli, ...-… sayılı işlemin iptali istemiyle davacı … İnşaat Tah. San. ve Tic. A.Ş tarafından Beykoz Belediye Başkanlığına karşı açılan davada " Büyükşehir Belediyesince yapılan tespitler neticesinde, Ticaret Merkezi (1-2) Bloklarına ilişkin ruhsatların projelere aykırı olarak düzenlendiği ifade edilmekte ise de, aykırılıkların hangi hususları kapsadığının açık ve net olarak ortaya konulmadığı, şayet ruhsatların projelere aykırı olması veya mevcut bloklarda yükseklik, alan vb değişiklikler söz konusu ise bu hususların hangi yıllarda yapıldığının belirlenmesi ve mevcut durumun hangi yıla ait yenileme ruhsatlarını sakatladığı değerlendirilmek suretiyle ilgili ruhsatların iptali yoluna gidilmesi gerekirken, bu yol izlenmeksizin ve sit bölgesine ilişkin kararlar göz önüne alınmaksızın söz konusu bloklara ilişkin verilen ruhsatların tümünün iptal edilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, İmar kanununda süresinde bitirilemeyen inşaatlar nedeniyle verilen ruhsatların hükümsüz sayılacağının açıkça belirtildiği, bu itibarla yenilenen ruhsatlar nedeniyle mevcut bloklara ilişkin eski ruhsatların geçerliliklerini yitireceği hususu gözönüne alınmaksızın ruhsatların tümünün iptali yönünde işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir. "gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu itibarla her iki davanın tarafları ve konusu ve sebepleri farklı olduğundan davalı yanında müdahilin kesin hüküm itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Danıştay Dava Daireleri. ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise adı geçen yasa maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymamaktadır.
, Bu nedenle davalının karar düzeltme istemi bakımından, kararın düzeltilmesi isteminin süre aşımı yönünden reddine, davalı yanında müdahilin karar düzeltme istemi bakımından, kararın düzeltilmesi isteminin reddine, yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına 03/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.