Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/2729 E.,  2025/403 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/2729
Karar No : 2025/403

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ..., ... Mahallesi, ... pafta, eski ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan parselasyonun onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararı ile bildirimine ilişkin ... tarihli, ... Tuzla Belediyesi Emlak İstimlak Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, düzenleme sınırının geçirilmesinde hukuka uygun hareket edildiği, düzenleme ortaklık payı (DOP) oranının yasal sınır içerisinde kaldığı, davacı taşınmazından DOP kesildikten sonra geriye kalan hak edişin tamamının 337,38 m2 alanlı ... ada, ... sayılı parselde müstakil olarak verilerek kendi yerinden imar alanı tahsis edildiği dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış, belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu parselasyon işlemi sonucu taşınmazının derede oluşturulduğu, DOP kesintisi sonrası zaten küçülen taşınmazının bir kısmının da dere alanına denk gelmesi ile yapılaşmanın imkansız hale geldiği bu nedenle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ..., ... Mahallesi, ... pafta, eski ... ada, ... parsel sayılı davacı taşınmazını kapsayan alanda yapılan parselasyon işlemi ... tarihli, ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararı ile onaylanmış, onay sonrası ... tarihli, ... Tuzla Belediyesi Emlak İstimlak Müdürlüğü yazısı ile anılan parselasyonun askıya çıkarıldığı parselasyon alanındaki taşınmaz maliklerine bildirilmiş, davacı tarafça anılan bildirim sonrası yapılan itirazın reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihi itibariyle yürürlükte olan şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinde; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Parselasyon işleminin amacı; imar planı, plan raporu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, imar adasının biçim ve boyutu, yapı düzeni, inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafeleri, yapı yüksekliği ve derinliği, yerleşme yoğunluğu, taban alanı ve kat alanı katsayısı, arazinin kullanılma şekli, mülk sınırları, mevcut yapıların durumu göz önüne alınmak suretiyle üzerinde yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturmaktır. Düzenleme sınırı içerisinde bulunan yol, yeşil alan gibi kamusal alanların bedelsiz olarak kamuya kazandırılması için imar parsellerinde oluşacak değer artışı karşılığında düzenleme ortaklık payı alınması mümkün olmakla birlikte, asıl amaç plana uygun yapı yapmaya elverişli imar parselleri oluşturmaktır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu parselasyon işlemi neticesinde, davacının 500 m2’lik kadastral taşınmazından 164,06 m2 DOP kesildikten sonra geriye kalan 335,94 m2’lik hak edişin tamamının kadastral (kök) parselinin bulunduğu yerde oluşturulan 335,94 m2 alanlı ... ada ... sayılı parselde müstakil olarak verilerek kendi yerinden imar alanı tahsis edilmiş ise de taşınmazın, parselasyon işleminin dayanağı olan 19.03.2013 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında E:0,50 yoğunluklu konut alanı ve dere yapı yaklaşma sınırı ve alanında kaldığı, dere koruma kuşağının uygulama imar planında konut imar adası içinde tam olarak davaya konu davacı taşınmazının üzerinde gösterildiği, bir başka deyişle adı geçen dere koruma kuşağının konut imar adasından bağımsız olarak gösterilmediği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar dosyada bulunan bilirkişi raporunda bu duruma ilişkin olarak; "imar düzenlemelerinin imar planına uygun olması gerektiği karşısında söz konusu dere koruma kuşağının imar düzenlemesinde bağımsız olarak değerlendirilmesinin ( DOP veya başka bir şekilde değerlendirilmesi kastedilmiştir) hukuksal olarak mümkün olmadığı, diğer yandan adı geçen dere koruma kuşağının rastladığı imar parsellerine yönelik düzenleme işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ait plan notlarının “Yapı Yasağı Yâda Sınırlama Getirilen Alanlar” başlıklı 4. maddesinin “Dere Yapı Yaklaşma Sınırı ve Alanları” alt başlıklı 4.2 maddesinde; dere koruma kuşağı ile oluşan mağduriyetin giderilmesine yönelik hükümler getirildiği, davacının anılan imar planının ve plan notlarının iptali istemi ile herhangi bir dava açmadığı da gözetildiğinde; dava konusu imar düzenlemesi ile adı geçen dere koruma kuşağının imar parsel sınırı dışına çıkarılmasının mümkün olmadığı" değerlendirilmelerine yer verildiği görülmüş ise de parselasyon işleminin asıl amacının yapılaşmaya uygun imar parselleri üretmek olduğu, dere alanı ve dere koruma kuşağında parselasyon işleminin amacına uygun olarak yapılaşmaya uygun imar parseli oluşturulamayacağı göz önüne alındığında davacıya yapılaşma kısıtı bulunan dere koruma kuşağında imar parseli tahsis edilmesine ilişkin dava konusu parselasyon işleminde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.