Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/8390 E.,  2023/4788 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/8390
Karar No : 2023/4788

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı -…
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem Ankara ili Etimesgut ilçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesi uyarınca ödenen toplam 274.650,21-TL stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme/şikayet başvurusunun reddine ilişkin … tarihli E…. sayılı işlemin iptali ile ödenen 274.650,21-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyanın incelenmesinden, Ankara ili, Etimesgut ilçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı ve … ada … parsel sayılı taşınmaza ilişkin davacının 27.04.2015 tarihli, … sayılı tahsilat makbuzu karşılığında stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak 63.390,21- TL ve 19.09.2017 tarihli, … sayılı tahsilat makbuzu karşılığında stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak 211.260,00 TL'yi davalı idareye ödediği, dava açma süresi içerisinde davacının ödediği bedele ilişkin ihtirazı kayıt bildiriminde bulunularak dava açma süresi içerisinde dava açılmadığı, dava açma süresi geçirildikten sonra davacı vekili tarafından, uyuşmazlığa konu taşınmazlara ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesi uyarınca ödenen toplam 274.650,21-TL stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin iadesi istemiyle yapılan 10.05.2019 tarihli dilekçeyle; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116 ve devamı maddeleri kapsamında düzeltme talebinde bulunulduğu, bu talebin davalı idarenin … tarihli, E….sayılı yazısıyla reddedilmesi üzerine davalı idareden, 31.05.2019 tarihli şikayet başvurusu olarak nitelendirilen dilekçeyle ödenen stabilize yol teknik altyapı katılım bedeli toplamının iadesinin istenildiği, bu isteğin reddi yolundaki … tarihli, E-… sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bu işlemin iptali ile ödenen 274.650,21 TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı uyuşmazlığa konu olayda, davacı tarafından vergi niteliği taşımayan stabilize yol teknik altyapı bedeline karşı dava açma süresi geçirildikten çok sonra davacının "düzeltme ve şikayet" olarak nitelendirdiği başvuruların geçen dava açma süresini canlandırmayacağı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Anayasa'nın 40. maddesinin 2 . fıkrasına göre dava konusu işlemin davacıya tebliğ edilmediği, bölgenin teknik altyapısının daha önceden yapıldığı, katılım payı açısından 6360 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin 15. fıkrasında gereğince anılan bedelin ödenmesinden muaf olduğu, davalı idarenin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca yol harcamalarına katılma payı aldığı ancak davacının muafiyetten yararlanmaması amacıyla 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesine dayanarak işlem tesis ettiği bu nedenlerle davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Ankara ili, Etimesgut ilçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davacının … tarihli, … sayılı tahsilat makbuzu karşılığında stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak 63.390,21-TL ve 19.09.2017 tarihli, … sayılı tahsilat makbuzu karşılığında stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak 211.260,00-TL'yi davalı idareye ödediği, davacı vekili tarafından uyuşmazlığa konu taşınmazlara ilişkin 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesi uyarınca ödenen toplam 274.650,21-TL stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin iadesi istemiyle yapılan 10.05.2019 tarihli başvuruyla, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116 ve devamı maddeleri kapsamında düzeltme talebinde bulunulduğu, bu talebin davalı idarenin … tarihli, E…. sayılı yazısıyla reddedilmesi üzerine davalı idareden, 31.05.2019 tarihli dilekçeyle Ankara Büyükşehir Belediyesine ödenen stabilize yol teknik altyapı katılım bedeli toplamının iadesinin istenildiği, bu isteğin reddi yolundaki … tarihli, E-… sayılı işlemin işlemin iptali ile ödenen 274.650,21 TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle 16/07/2019 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasında; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmü bulunmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, (...) Tarihi izleyen günden başlar. (...) 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmü, aynı Kanunun 10. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler; Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasal güvence altındaki temel hak ve özgürlüklerden olan mülkiyet hakkının süregelen biçimde ihlal edilmesi halinde, ilgililerin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca, taşınmazları ile ilgili olarak ilgili idareden ihlalin kaldırılmasına yönelik olarak her zaman istemde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içinde bu işlemin iptali istemiyle dava açabilecekleri tabiidir.
Uyuşmazlıkta, 27.04.2015 tarihinde 63.390,21-TL ve 19.09.2017 tarihinde 211.260,00- TL olmak üzere toplam 274.650,21- TL stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin davacı tarafından ödendiği, ödenen stabilize yol teknik altyapı bedelinin parasal bir değer olması nedeniyle mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetildiğinde; bu bedele ilişkin olarak 6306 sayılı Kanun ve uygulama yönetmeliği hükümleri uyarınca muafiyet kaspamında olduğundan bahisle kendisinden tahsil edilen bedelin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla 31.05.2019 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesine yapılan davacı başvurusunun, süregelen mülkiyet hakkı ihlalinin davalı idare tarafından giderilmesini sağlamaya yönelik olması nedeniyle 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, davacının talebinin reddi yolundaki … tarihli, E-… sayılı işlemin işlemin iptali ile ödenen 274.650,21-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açma süresi içerisinde 16/07/2019 tarihinde açıldığı anlaşılan davada süre aşımı bulunmadığından idare mahkemesince işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/05/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.