Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/5468 E.,  2024/7246 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5468
Karar No : 2024/7246

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Petrol San. Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN ÖZETİ: Adana ili, Çukurova ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ''akaryakıt ve LPG alanı'' fonksiyonunun bir kısmının ''ticaret+konut alanı'' olarak değiştirilmesine ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istemiyle açılan davada; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporlarındaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın kuzey kısmına getirilen ''ticaret+konut alanı'' kullanımının plan kademelenmesi ilkesine uygun olduğu, taşınmaz için getirilen yapılaşma koşullarının 12.09.2014 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ''ticaret alanı'' kullanımı için öngörülen ile aynı olduğu, bu yönüyle planda bütünlüğü bozmadığı, dava konusu imar planı ile getirilen ticaret+konut alanı kullanımı nedeni ile fiilen kullanılan akaryakıt ve LPG istasyonunun cephe uzunluğunun 50 metreye düşeceği, bu uzunluk değerinin Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu imar planı değişikliği ile taşınmazın bir kısmının ''ticaret+konut alanı'' olarak planlanmasının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının uygulamaya esas bir plan olmaması ve bu plan üzerinden ölçü alınamaması nedeniyle uyuşmazlık konusu taşınmazın asgari emniyet mesafeleri kriterleri açısından durumunun uygulamaya esas alt ölçekli plan kararları üzerinden değerlendirilebileceği tabidir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
...... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY:
Dava; Adana ili, Çukurova ilçesi, ... Mahallesi,...... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ''akaryakıt ve LPG alanı'' fonksiyonunun bir kısmının ''ticaret+konut alanı'' olarak değiştirilmesine ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; 15.08.2012 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında; ''akaryakıt ve LPG istasyonu'', 12.09.2014 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında; ''E:0,30 Hmax:7,50 metre akaryakıt ve LPG istasyonu'' olarak planlanan uyuşmazlık konusu taşınmazın, dava konusu 16.03.2018 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile güney kısmındaki ''akaryakıt ve LPG istasyonu'' kullanımı korunmuş, kuzey kısmı ''E:1,60 ticaret+konut alanı'' olarak planlanmış, bu planın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmeliğin ''Yapı Yaklaşma Mesafesi'' başlıklı 41. maddesinde;
Tesisler bünyesindeki yapıların cephe hattı ile karayolu sınır çizgisi arasındaki mesafe;
a) Tesisler bünyesinde yapılacak olan yer üstü akaryakıt, sıvılaştırılmış gaz ve diğer tehlikeli madde depolan için en az 50 metre,
b) Her türlü yer altı depoları ile akaryakıt ve (LPG/CNG ) istasyonları,akaryakıt ve sıvılaştırılmış gaz dolum istasyonları,umuma açık park yerleri ve garajlar, yolcu ve yük terminalleri, atölye, fabrika, işhanı, çarşı, pazaryerleri, ticari bina, sinema ,tiyatro, gazino gibi eğlence yerleri, turistik yapı ve tesisler, müstakil olarak yapılan otel-motel lokanta ve kahvehaneler, araç bakım ve onarım yerleri ,araç teşhir ve satış yerleri, hububat, fındık, tütün, pamuk, pancar vb. tarım ürünlerinin muhafaza edildiği kapalı depolar,sürücü kurs yerleri, toptancı hal ,üretme-besi çiftliği ve ahırlar ,maden ve petrol şantiye, ocak ve tesisleri, havuzlar, sabit kantarlar, eğitim, sağlık, dini ye kültürel vb. kamu ve özel yapılar ile yukarıda sayılan tesislere ait her türlü ana binalar ve sundurmalar için en az 25 metre,
c) Her türlü tarım ürünlerinin depolandığı ,yıkama, kurutma, yükleme ve boşaltma işlemlerinin yapıldığı açık sahalar, bekçi kulübesi, akaryakıt pompaları, sıvılaştırılmış gaz pompa ve kaideleri, mekanize hale getirilmemiş yükleme ve boşaltma rampaları, büfe vb. ikinci derece yapılar ve meskenler için en az 5 metredir.
Temel kullanım amacı mesken olmakla birlikte, meskenler bünyesinde yer alan ve alanı mesken normal kat alanını geçmeyen bakkal , manav, kasap, lokanta, kahvehane, muayenehane, büro, eczane gibi ticari faaliyetlerin yapıldığı yerler ile mescit, sendika, dernek, vakıf vb. kuruluşların faaliyetlerinin yürütüldüğü bölümleri bulunan yapılar da bu maddenin uygulanmasında mesken gibi değerlendirilir.
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce onaylanmış ve yürürlükte olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında yer alan yapı yaklaşma mesafelerine ilişkin hükümler saklıdır.'' hükmüne yer verilmiştir.
14.06.2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde;
"(1) Her türlü mekânsal plan, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanır.
(2) Planlar, Bakanlıkça belirlenen ve EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a Ortak Gösterimler, EK-1b Mekânsal Strateji Planları Gösterimleri, EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve EK-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanır." hükmüne yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun ''Şehirlerarası özel otobüs terminali işletmesi ve akaryakıt istasyonları'' başlıklı 80. maddesinde; ''Belediye sınırları ve mücavir alanları içinde, kara yolu ile yolcu taşıma hakkına sahip gerçek ve tüzel kişilerin şehirlerarası otobüs terminali kurmalarına ve işletmeleri ile her türlü akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) istasyonlarına nazım imar ve uygulama imar plânına uygun olmak kaydıyla belediye tarafından izin verilebilir. Akaryakıt istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi şarttır. Bu istasyonlara çalışma ruhsatı büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi tarafından verilir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ekinde yer alan nazım ve uygulama imar planlarına ait lejant gösterimleri arasında ''akaryakıt ve servis istasyonu alanı'' gösterimine yer verildiği, yine Belediye Kanunu'nda akaryakıt istasyonlarına izin verilmesinin bu kullanımın nazım imar planında gösterilmesi şartına bağlandığı görüldüğünden, 1/5000 ölçekli nazım imar planında planlanması gereken ''akaryakıt ve servis istasyonu alanı'' fonksiyonunun ilgili mevzuat uyarınca diğer fonksiyonlar ile arasında olması gereken ''asgari emniyet mesafesinin de'' yine bu planda gözetilmesi gerektiği, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında söz konusu asgari mesafe şartına uyulmaksızın, ''akaryakıt ve servis istasyonu alanına'' bitişik şekilde ''ticaret+konut alanı'' planlanmasının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oylarıyla Dairemiz kararına katılmıyoruz.