Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/13343 E.,  2023/6982 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/13343
Karar No : 2023/6982

TEMYİZ EDENLER : I- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …, Av. …
II- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF : I- (DAVACI) …
II- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa İli, Osmangazi İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Osmangazi Belediye Encümenin … tarih ve … sayılı kararı ile bu işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselasyon işleminde, … ve … sayılı imar adalarının olduğu yerde düzenleme sınırının imar adası içinden geçirildiği, artık imar alanı bırakıldığı ,… ada … sayılı parselde 3 adet hissedar olup, payların yanlış hesaplandığı, davacıya hisseli olarak tahsis edilen 920,23 m2' lik hak edişin en azından bir kısmının müstakil olarak tahsis edilme olanağı dikkate alınmadığından hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılan parselasyon işleminin iptaline, 1/1000 ölçekli Bursa Osmangazi Kentsel Dönüşüm Sağlıklaştırma Projesi Küçükbalıklı Uygulama İmar Planının üst ölçekli nazım imar planı ile uyumlu şekilde hazırlandığından şehircilik ilkeleri, planlama esaslarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle anılan kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden davanın reddine ilişkin kısmın usul ve yasaya aykırı olup bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Osmangazi Belediye Başkanlığı tarafından; dava konusu parselasyon işleminin iptaline ilişkin kısmın usul ve yasaya aykırı olup bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından; davalı tarafın temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı Osmangazi Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Bursa İli, Osmangazi İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile … pafta … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Osmangazi Belediye Encümenin … tarih ve … sayılı kararı ile bu işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 6. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ise, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanması zorunluluğu getirilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin ilk fıkrasında da; " İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mahkemece, dava konusu 1/1000 ölçekli Bursa Osmangazi Kentsel Dönüşüm Sağlıklaştırma Projesi Küçükbalıklı Uygulama İmar Planının üst ölçekli nazım imar planı ile uyumlu şekilde hazırlandığı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık taşımadığı gerekçesiyle anılan kısım yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de, uyuşmazlığa konu taşınmazlara ait plan paftalarının incelenmesinden, taşınmazların 1/5000 ölçekli nazım imar planında konut alanında kaldığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise kısmen konut alanında, kısmen de yolda kaldığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen hükümler uyarınca, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının, nazım imar planına uygun olarak yapılması gerekmektedir. 10 metre ve üzerindeki genişlikte olan taşıt yollarının genişliği ve niteliği itibarıyla ulaşım sistemlerinin ve ulaşım problemlerinin çözümünün belirlenmesi açısından 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında öngörülmesi gerekmektedir. Danıştay Altıncı Dairesinin yerleşmiş içtihadı da bu yöndedir.
Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlığa konu … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile … ada, … parsel sayılı taşınmaz arasından geçen 12 metre enkesitli yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almadığı görülmüştür.
Bu durumda, dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeyen 12 metre enkesitli yolun planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olacak şekilde dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin, uygulama imar planını dayanağı nazım imar planına aykırı hale getirdiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve bu imar planına dayanılarak yapılan parselasyon işlemi hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan tarafların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden reddine, parselasyon işleminin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/09/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.