Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/1622 E.,  2025/3466 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1622
Karar No : 2025/3466

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 26/06/2018 tarih ve 30460 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 30/04/2018 tarih ve 2018/11835 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile uygulama alanı ilan edilen Afyonkarahisar ili, Çay ilçesi, ... köyünde Afyonkarahisar 2. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında yapılan toplulaştırma işleminin (eski ... ada ... ve ... parsel) ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Afyonkarahisar ili, Çay ilçesi, ... köyü, ... ada, ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden açılan davada; Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, eski ... ada ... ve ... nolu parseller kısmı yönünden iptaline, eski ... Ada ..., ..., ... ve ... nolu parsellere ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği, anılan mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunda, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ek gerekçeyle istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, davalı idare tarafından, anılan ilk derece ve istinaf kararları üzerine, davacının mülkiyetinde bulunan Afyonkarahisar ili, Çay ilçesi, Çayıryazı köyü, ... ada, ..., ... ve ... parsel nolu taşınmazların yeniden toplulaştırılmasına karar verildiği ve bunun üzerine ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların, ... ada ... parsel sayılı taşınmaza dönüştürülmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına dayanak alınan ek bilirkişi raporunda, "... ada ... ve ... nolu parsellerin ana asfalta daha yakın olduğu, toprak yapısının daha verimli olduğu, toprak özellikleri, yerleşim yerine yakınlık, konumu, rayiç bedeli gibi hususlarda ... ada ... nolu parselden daha değerli olduğu, yapılan incelemede, dava konusu ... ve ... nolu parsellere karşılık ... nolu parselin eski yerinde oluşturulan ... ada ... ve ... nolu parseller arasında müstakil bir parsel tahsis edilebileceği veya ... ada ... nolu parsel ikiye bölünerek yarısı davacıya ... ada ... ve ... nolu parseller için tahsis edilebileceği, bu şekilde yapılacak bir tahsisin daha hakkaniyetli olacağının değerlendirildiği, davacı ile yapılan mülakat formunda da eski ... ada ... ve ... nolu parsellerin eski yerinde kalmasının tercih edildiği, netice olarak, davacıya dava konusu ... ve ... nolu parsellere karşılık olarak ... ada ... parselden tahsis yapılmaması halinde, bu parsellere karşılık olarak ... ada ... ve ... nolu parseller arasında oluşturulacak veya ... ada ... nolu parsel ikiye bölünerek yarısı ile oluşturulacak yeni bir parselin davacıya ... ada ... ve ... nolu parsellere karşılık müstakil olarak tahsisinin mümkün olabileceği" belirtilmesine karşın, dava konusu toplulaştırma işleminde mahkeme kararında belirlenen alternatiflere uygun bir toplulaştırma işlemi yapılmadığı, diğer yandan düzenlenen bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere yeni yapılan tahsisin, eski parselleri ile davacıya tahsis edilen yeni parsellerin eş değer yerlerden ve eş değer özelliklerdeki alandan tahsis yapılmadığı ve davacının parsellerinin yoğun olduğu yerden verilmediğinin anlaşıldığı, bu durumda, Mahkeme kararı ve ilgili istinaf dairesi kararında belirtilen hususlar dikkate alınmadan ve yine bilirkişi raporunda özetlenen toplulaştırma ilkelerine aykırı yapılan düzenlemeler sebebiyle dava konusu edilen eski ... ada, ... ve ... parsel nolu taşınmazların ... ada, ... parsele dönüştürülmesine ilişkin toplulaştırma işleminde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapılan toplulaştırma işlemi ile ... ada ... parselin alanında 301,33 m2, ... ada ... parselin alanında ise 22,24 m2 artışın yapıldığı, yapılan işlemin Teknik Talimata uygun olarak yapıldığı, zorunlu haller dışında yer değişiminin toplulaştırma projesinin olmazsa olmaz koşulu olduğu, düzenlenen bilirkişi raporunun hukuki gerekçelerden yoksun ve bilimsellikten uzak bir rapor olduğu, idari yargı yerlerinin denetim yetkisinini, kanunların idari makamlara bıraktığı yetkilerin kullanılışının hukuka uygun olup olmadığının araştırılmasını kapsadığı, söz konusu yetkilerin idari yargı yerlerince kullanılması sonucunu yaratmayacağı, idari yargının idareyi bu seçeneklerden birisini tercihe zorlayacak ya da belli bir yönde işlem ve eylem tesisine zorunlu kılacak biçimde yargı kararı vermeleri halinde, hukuka uygunluk denetimi aşılarak yerindelik denetimi yapılmış olacağı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.