Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/1419 E.,  2025/3389 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1419
Karar No : 2025/3389

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gemisi ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ... isimli gemiden hidrolik yağ deşarjı ile deniz kirliliğine sebebiyet verildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin 3 nolu alt bendi ve 2. fıkrası ile ek fıkrası uyarınca gemi donatanına 11.301.601,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali ile dayanağı maddenin iptali amacıyla Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin ilgili hükümlerine ilişkin Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmediğinden işin esasına geçilerek karar verilmiş, uyuşmazlık konusu olayda; ... isimli gemiden denize hidrolik yağ sızdığı hususunun davacı şirket tarafından dosyaya sunulan belgelerde ikrar edildiği, dosyadaki mevcut denetim tutanağından ve davalı idarece alınan görüntü kayıtlarından da ülkenin egemenlik alanındaki denizde davacının donatanı olduğu gemiden denize kirli balast (hidrolik yağ) deşarjı yapıldığının sabit olduğu, davacı tarafından olay yaşanır yaşanmaz kirliliği önlemek için derhal çalışma başlatıldığı, emici petler geminin etrafına yerleştirilerek sızıntının denize yayılmasının önlendiği ve kirliliğin önlenmesinin geminin kendi imkanlarıyla sağlandığı ileri sürülerek, 2872 sayılı Kanun'un 20/ı bendinde yer alan "Kirliliğin oluşmasını müteakip gemi veya deniz aracının kendi imkânları ile neden olduğu kirliliği giderdiğinin tespit edilmesi durumunda, idarî para cezası 1/3 oranında uygulanır." hükmüne istinaden idari para cezasının üçte iki indirim uygulanmak suretiyle tesis edilmesi gerektiği iddia edilmiş ise de; olaya ilişkin görüntü kayıtlarının incelenmesinden, denizde kirlilik oluştuğunun sabit olduğu, dosyada yer alan 30/12/2022 tarihli tespit tutanağına göre, kirliliğin giderilmesi için ... temizlik firmasının geminin sancak kıç tarafı ve liman iskelesi arasına sosis bariyer çektiği ancak yapılan temizlik çalışmasının yetersiz olduğu ve kirliliğin geniş bir alana yayıldığının tespit edildiği, dolayısıyla dosyadaki bilgi ve belgelerden, kirliliğin oluşmasını müteakip geminin kendi imkânları ile neden olduğu kirliliği giderdiğinin tespit edilemediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, temyize konu kararda herhangi bir gerekçeye yer verilmeksizin istemin reddedilmesi ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, Kocaeli Autoport Limanında hidrolik yağ devresinde oluşan arıza ile geminin iskele kıç kapağından denize çok az miktarda hidrolik yağ sızıntısı olduğu, sızıntı gerçekleşir gerçekleşmez derhal kirliliği önlemek için çalışma başlatıldığı, emici petler geminin etrafına yerleştirilerek sızıntının denize yayılmasının önlendiği, kirliliğin önlenmesi geminin kendi imkanlarıyla sağlandığı, dolayısıyla 2872 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin 4 nolu alt bendi maddesi uyarınca para cezasının 1/3 oranında uygulanması gerekirken hatalı bir şekilde işlem tesis edildiği, nitekim gemi mürettebatının başlattığı temizleme çalışmaları sonrasında olay yerine gelen temizlik şirketinin de dahil olmasıyla kirliliğin tamamen giderildiği, buna ilişkin ön inceleme raporunun da hazırlatıldığı, olay yerinden herhangi bir numune alınmadığı gibi dava konusu işlem tesis edilirken söz konusu raporun da dikkate alınmadığı, ayrıca işletmelere 3 kat para cezası uygulanmasına imkan veren maddenin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, para cezası tesis edilirken dikkate alınan "gros ton" kriterinin de ölçülülük ilkesine aykırı olduğu belirtilerek, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının iddiasının aksine, temizlik çalışmasının yeterli olmadığının, dolayısıyla kirliliğin denize yayıldığının fotoğraf ve kamera görüntüleri ile ortaya konulduğu, dolayısıyla kirliliğin giderilmesi söz konusu olmadığından para cezasının indirimli olarak uygulanmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.