Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/1826 E.,  2024/5102 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1826
Karar No : 2024/5102

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya ili, Demre ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde ... ruhsat numaralı sahanın 99,28 ha. ruhsat sahasının 24,29 ha.'lık kısmında ... Mermer Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılması planlanan 85.000 m3/yıl kapasiteli mermer ocağı (parça ve blok mermer üretimi) projesi ile ilgili olarak tesis edilen ... tarih ve E... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir Kararı''nın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile orman mühendisi, maden mühendisi, çevre mühendisi, ziraat mühendisi ve şehir plancısından oluşan bilirkişi heyeti ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; yapılması planlanan madencilik faaliyetinin proje sahasının, Devlet Ormanı sayılan yerlerden olduğu; toprak muhafaza karakteri taşıdığı; gerçekleştirilecek mermer işletmeciliği faaliyetinin doğal yapıya, biyo-çeşitlilik, ekolojik denge, toprak altı/üstü kısımlarını veya ormanın diğer unsurlarını yada sürdürülebilirliliğini bozacak vasıfta olduğu; planlanan ilgili madencilik faaliyetinin, ormancılık bilim ve fenni, kamu yararı ile uyum göstermediği; sahanın ilgili madencilik faaliyetine uygun olmadığı; sahanın yüzeyi, doğal yapısı, saf ve sadece topraktan oluşmayıp içerisinde 10 cm den daha kalın taşlık kayalık yapılarda mevcut olduğu ve bu yapı nedeniyle sahanın, insan eliyle tekrar doğal haline getirilmesi, rehabilitesi, ormancılık bilim ve fenni ile mümkün görünmediği, sahanın yüksek biyolojik çeşitliliği ve arazi yapısının tek düze olmayışı, sahanın proje faaliyeti sonrası toprak altı ve toprak üstü kısımlarının insan eliyle tekrar doğal haline getirilmesi yani rehabilitesi, ormancılık bilim ve fenni ile mümkün olmadığı, bölgede Türkvet sistemine kayıtlı potansiyel küçükbaş büyük hayvan varlığının çoğunluğunun yayılım yaparak beslendiği makilik alanların tozlarla kaplanmasıyla fotosentez yapması ve büyümesinin engelleneceği, faaliyet alanının maden çıkarmak amacıyla traşlanarak beslenme ortamının yok olacağı, II-B Grubu Maden (Mermer) Aranması ve Açık İşletme faaliyeti kapsamında yapılan işlemlerin fauna ve florayı yok ederek toprak yapısına, doğal yapıya, biyoçeşitlilik, ekolojik denge, akiferde oluşan çatlaklar yeraltı su tabakasının kirlenmesine, yüzeysel su kaynaklarının kurumasına, çevre arazilerinde değerlerinin düşmesine sebep olacağı, tarımsal üretimde verim kayıpları, küçükbaş hayvanların büyük çoğunluğunun beslendiği ve barındığı alanlar ile arıcıların kışlatma yaptıkları proje sahasındaki sandal ağaçlarının şubat ayı başında başlayan çiçeklerinden alacakları nektarla kıştan yeni çıkan arıların yavrularını beslemesi ile daha güçlenen arı kolonilerine sahip olup Torosların zirvesine güçlü arılarla daha çok yayla balı almalarına engel olunacağı, söz konusu maden ocağı projesi çevre mühendisliği açısından uygun görülse de, ziraat mühendisliği açısından değerlendirilen proje tanıtım dosyasında belirtilen flora ve faunada eksik değerlendirmenin bulunması ve projenin tamamının orman vasfında olmasından dolayı ormancılık açısından değerlendirmede önem teşkil ettiğinin belirtildiği, orman ve ziraat mühendisliği tarafından projede belirtilen maden faaliyetin ormana ve zirai alana zarar vereceği birlikte değerlendirildiğinde, müdahil şirket tarafından gerçekleştirilmesi planlanan maden faaliyetinin çevreye, ormana, bitki örtüsüne, tarım ve hayvancılık faaliyetine zararlarının olacağı ve bu zararların önlenmesine yönelik proje tanıtım dosyasında alınacağı belirtilen önlemlerin yeterli olmadığının anlaşılması karşısında... tarih ve E... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir Kararı''nda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu, çevresel etki değerlendirme sürecinin, herhangi bir faaliyetin çevreye etkileri konusunda geleceğe ilişkin risk ihtimallerinin ve bunlara ait tedbirlerin belirlenmesi ve neticede çevre açısından elverişsiz veya olumsuz yatırımların önlenmesini hedefleyen bir süreç olduğu, gerçekleştirilmek istenen projeye yetkili birimlerce onay verilmeden önce faaliyetin çevreye olabilecek etkileri hususunda ilgili birimlerden görüş alındığı, Tarım ve Orman Bakanlığı .... Bölge Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğü, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, DSİ .... Bölge Müdürlüğü, Orman Bölge Müdürlüğü ve İl Tarım Orman Müdürlüğüne gerçekleştirilmek istenen projeye ilişkin kurum görüşlerinin sorulduğu, gelen olumlu kurum görüşlerine istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği, Proje Tanıtım Dosyasında verilen taahhütlerin mevzuata uygun olduğu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 25/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava, Antalya ili, Demre ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde ... ruhsat numaralı sahanın 99,30 ha. ruhsat sahasının 24,72 ha.'lık kısmında ... Mermer Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılması planlanan 85.000 m3/yıl kapasiteli mermer ocağı (parça ve blok mermer üretimi) projesi ile ilgili olarak tesis edilen ... tarih ve E... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir Kararı''nın iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; her ne kadar İdare Mahkemesince, bilirkişi raporunun ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, proje tanıtım dosyasının yeterli olmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de; Mahkeme kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin, uyuşmazlık konusu "Çed Gerekli Değildir" kararına esas proje tanıtım dosyasının hatalı veya eksik olduğunu ortaya koyabilecek mahiyette, somut ve teknik verilerle desteklenmediği, kaldı ki dava konusu işlemin tesis edilmesinden önce projeye ilişkin olarak ilgili kurumların olumlu görüşlerinin alındığı; hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksiklik olarak belirtilen hususların ise proje tanıtım dosyasını kusurlandırmaya yeterli olmadığı sonucuna varılmış olup, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.