Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/9895 E.,  2024/6800 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9895
Karar No : 2024/6800

TEMYİZ EDENLER :
1) (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

2) (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)
1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 27/05/2009 tarih ve 27240 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 11/05/2009 tarih ve 2009/14992 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... mahallesinde yer alan ... ve ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davaya konu harman yeri ile mera vasfında olan parsellerin Mera Yönetmeliği'nin 8. maddesi doğrultusunda cins değişikliği yapılmadan toplulaştırma işlemine dahil edildiği, ayrıca dava konusu işleme dahil edilen eski ... ve ... parsellerdeki taşınmazların mülkiyet itibariyle Maliye Hazinesine ait olmakla birlikte nitelik olarak meralar gibi kullanımı kamusal ve bedelsiz olduğundan yapılan toplulaştırma işlemi ile söz konusu taşınmazların özel mülkiyete dönüştürülmesinin bu taşınmazların kadimden beridir özgülendiği amaca aykırı olduğu, Maliye Hazinesine ait yeni tahsis edilen ... ve ... parsellerdeki taşınmazların eski konumlarından uzaklaştırılarak etrafı tamamen tarla olarak kullanılan bir alana taşınarak bu işlem nedeniyle taşınmazların bulunduğu mahalle yerleşikleri tarafından harman yeri olarak kullanmasını imkansız denilebilecek düzeye getirildiği, dava konusu parseller toplulaştırma öncesi müstakil olmasına rağmen yapılan toplulaştırma işlemi sonrası bazı parsellerde tam mülkiyet bazılarında da hisseli olarak tescil edildiği, bu nedenle mera parsellerinde tarımsal faaliyete sebebiyet verildiği ve bazı taşınmazların özel mülkiyete konu edildiği anlaşıldığından dava konusu toplulaştırma işleminde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, bilirkişi raporuna yapılan itirazların ve müdahillerin müdahale dilekçesindeki itirazlarının dikkate alınmadığı, toplulaştırma işleminin usul ve yasaya uygun yapıldığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ EDEN MÜDAHİLİN İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, toplulaştırma sonucu tapuların verildiği, bu durumun kazanılmış hak olduğu hususunun dikkate alınmadığı, 8 yıl gibi uzun bir süre geçtiğinden parseller üzerinde çeşitli yapılar yapıldığı, hissesinin ... ada ... parsele taşınmasına karşı açtığı davanın iptalle sonuçlandığı ve kesinleştiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idare ve müdahil ...'ın temyiz istemi yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Müdahil ...'ın temyiz istemi yönünden ise;
Dava dosyasının ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davalı idare yanında davaya müdahale talebi kabul edilen ...'ın Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... mahallesinde yer alan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki hissesini 19/01/2018 tarihinde sattığı ve halihazırda ihtilaflı taşınmazlarla arasında herhangi bir mülkiyet ilişkisinin bulunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idare ve ...'ın temyiz isteminin reddine, müdahil ...'ın temyiz isteminin ehliyet yönünden reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.