Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/8980 E.,  2024/5957 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8980
Karar No : 2024/5957

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Turizm
Anonim Şirketi
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, İbradı ilçesi, ... Mahallesi, Kentsel Sit Alanında, ... ve Yaratıcı Turizm A.Ş. işyeri unvanlı ''Otel İşletmeciliği, Cafe, Restoran, Hediyelik Eşya'' faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu ... ada, ... ve ... numaralı parsellerde yer alan taşınmazların, Ormana Koruma Amaçlı İmar Planına aykırı ve izinsiz olarak yapıldığından, bahse konu izinsiz uygulamaların imara uygun hale getirilmesi mümkün olmayacağından ve ruhsat şartlarını taşımadığından dolayı mülga Ormana Belediyesinden itibaren verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve söz konusu taşınmazlar üzerinde bulunan işyerlerinin 15 gün içerisinde boşaltılmasına, verilen süre içerisinde işyerlerinin boşaltılmadığının tespiti halinde gerekli yasal işlemlerin başlatılacağına dair Zabıta Amirliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... E:... sayılı kararda; uyuşmazlığın temelinin kentsel sit alanında kalan özel mülkiyetteki ... ada ... ve ... sayılı parsellerdeki izinsiz uygulamalardan kaynaklı olduğu, dava konusu taşınmazlarında bulunduğu alanı kapsayan bölgenin sit alanında kalması nedeniyle bu bölgeye ilişkin olarak hazırlanan koruma amaçlı imar planında "Açık Pazar Yeri" olarak olarak belirlendiği, 2863 sayılı Kanun uyarınca izinsiz uygulamaların kaldırılmasına ilişkin olarak Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve .. ile ... sayılı kararının alındığı ve bu kararların ilgili parseller yönünden iptali istemiyle açılan davalarda Mahkemelerinin E:... ve E:... sayılı dosyasında yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, davacıların mülkiyetinde olan Antalya ili, İbradı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... ve ... sayılı sayılı taşınmazda imara aykırı uygulamalar bulunduğunun (2863 sayılı Kanun kapsamında) Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Kararları ile tespit edildiği anlaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken aranan "imara aykırı olmama" şartının yetki ve usulde paralellik ilkesi kapsamında daha önceden verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline de temel oluşturacağı açık olduğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu taşınmazları da kapsayan alana dair koruma amaçlı imar planında değişiklik yapılmadığı müddetçe izinsiz uygulamaların imara uygun hale gelmesi mümkün olmadığından ( kaldı ki, bu değişik 15 gün içinde yapılamayacağından), süre verilmeksizin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinin dava konusu işlemi sakatlamayacağı sonucuna varıldığı; diğer bir açıdan ise, davacılar tarafından sunulan İbradı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile; dava konusu taşınmazlar üzerinde bulunan pazar yerinin farklı bir taşınmaz üzerine taşınmasına dair imar planı değişikliği yapılmasına karar verildiği ve değişikliklerin Bakanlıkça değerlendirilmesi noktasında teklif getirildiği anlaşılmakla birlikte, henüz Bakanlıkça alınmış bir plan değişikliği kararı bulunmadığından, söz konusu Belediye işlemi tek başına dava konusu işlemi sakatlar mahiyette bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadan verilen kararın eksik inceleme nedeniyle hukuka aykırı olduğu, davaya konu parsellerin imar planında sehven "ticaret+pazaryeri" olarak işaretlenmiş olduğu, nitekim pazar yerinin farklı bir taşınmaz üzerine taşınmasına dair imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin karar verildiği, ayrıca yapıların 20/11/2018 tarihinde verilmiş yapı kayıt belgesinin bulunduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Davacıdan fazladan alınan ... TL başvuru harcı ile ... TL karar harcının istemi halinde iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava, Antalya ili, İbradı ilçesi, ... Mahallesi, Kentsel Sit Alanında bulunan "... ve Yaratıcı Turizm A.Ş." unvanlı işyerinin ''Otel İşletmeciliği, Cafe, Restoran, Hediyelik Eşya'' faaliyet konulu, mülga Ormana Belediye Başkanlığınca verilen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı 08/02/2016 tarihinde davalı İbradı Belediye Başkanlığınca 08/02/2016 tarihinde güncellenmiş olup, anılan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve söz konusu taşınmazlar üzerinde bulunan işyerlerinin 15 gün içerisinde boşaltılmasına, verilen süre içerisinde işyerlerinin boşaltılmadığının tespiti halinde gerekli yasal işlemlerin başlatılacağına dair Zabıta Amirliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatının, ... ada, ... ve ... numaralı parsellerde yer alan taşınmazların, Ormana Koruma Amaçlı İmar Planına aykırı ve izinsiz olarak yapıldığından, bahse konu izinsiz uygulamaların imara uygun hale getirilmesi mümkün olmayacağından ve ruhsat şartlarını taşımadığından bahisle yukarıda yer verilen mevzuatta öngörülen onbeş günlük süre verilmeden ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Olur'u işlemi ile doğrudan iptal edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı şirkete ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunduğundan, yapılan denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi gerekirken, anılan süre verilmeden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.