Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/8715 E.,  2024/42 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8715
Karar No : 2024/42

TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
2- ...
VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Konya İli, Altınekin İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde yer alan ve un fabrikası, zirai alet, ağaç ve ekmek satışı yapılan işyerinin, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınıncaya kadar ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ve 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca 392,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Altınekin Belediyesi Encümen kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden; davalı idare görevlilerince yapılan denetimde, davacının işyerini ruhsatsız olarak çalıştırdığı tespit edildiğinden, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca belediye encümenince Kabahatlar Kanunu'nun 32. maddesine göre verilen para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dava konusu işlemin, ruhsat alınıncaya kadar işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin kısmı ile ilgili olarak ise; dava konusu işyerinin ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu hususunun tespit edildiği, buna dayanılarak davacıya 30 gün süre tanındığı, tanınan süre sonunda ruhsat alınmadığı için işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine karar verilmişse de, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınmadan açılan işyerinin yetkili idareler tarafından kapatılmasına ilişkin özel hükümlerin 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'da ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin yönetmelikte açıkça düzenlenmiş olması sebebiyle, uyuşmazlığa bahsi geçen mevzuat hükümleri uygulanması gerekirken, -her ne kadar işlemde İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatına İlişkin Yönetmeliğin 6.maddesi- şeklinde belirtilmişse de, ''ruhsat alınıncaya kadar işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine'' ilişkin yaptırım öngören 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davalı idare ile aralarındaki şahsi husumetten dolayı idari işlemlerin yapıldığı, para cezasının kötü niyetli olarak düzenlendiği, mahkeme kararının bu kısmının mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Dava konusu işletmenin mevzuata aykırı niteliklere sahip olması sebebiyle ruhsat alınıncaya kadar ticaret ve sanat icrasından men edilmesi gerektiği, mahkeme kararının bu kısmının mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI : Davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DAVALININ SAVUNMASI : Davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davalının temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin ruhsat alınıncaya kadar işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin kısmı yönünden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına; davacının temyiz isteminin reddi ile idari para cezası yönünden Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava konusu işlemin idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın yargılama giderine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu işlemin, ruhsat alınıncaya kadar işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin kısmı yönünden;
1608 sayılı Kanunun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.
Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir.
Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmü yer almaktadır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 1. maddesinde, Kanunun amacı, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olarak belirtilmiştir.
Bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 2. maddesinde, Yönetmeliğin, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsadığı; 6. maddesinde de, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hükümleri yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Konya İli, Altınekin İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde yer alan ve un fabrikası, zirai alet, ağaç ve ekmek satışı yapılan işyerinin sahibi olduğu, 10/02/2020 tarihinde davalı idare görevlileri tarafından yapılan denetimde uyuşmazlık konusu işyerinin ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu hususunun tespit edildiği, tespit üzerine 30 gün içerisinde belediyeye müracaatta bulunularak işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınması gerektiğinin bildirildiği, davacının ruhsat almaması üzerine Altınekin Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı ile tesis edilen 392,00-TL idari para cezası verilmesi ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlem tarihinde davacıya ait iş yerinin ruhsatsız olduğunun sabit olduğu dikkate alındığında, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6'ncı maddesi uyarınca söz konusu işyerinin ruhsat alınıncaya kadar kapatılabileceği açık olduğundan, dava konusu işlemin; ruhsat alınıncaya kadar işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin kısmı yönünden hukuka ve mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işyerinin ruhsatsız olduğundan bahisle davalı idare tarafından faaliyetten men kararı verildiğinden, davanın bu kısmının reddi gerekirken, dava konusu işlemde 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, idari para cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.