Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/10113 E.,  2024/5351 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10113
Karar No : 2024/5351

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
(mülga... Bakanlığı)
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :... İş Sağlığı ve İş Güvenliği Eğitim Merkezi ve Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından ... tarih ve... numaralı yetki belgesiyle yetkilendirilmiş İş Sağlığı ve Güvenliği Sertifikasyon Eğitimi veren davacı şirketin yetki belgesinin askıya alınmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Mahallesi, ... Sok. No:... Elazığ adresinde bulunan davacı şirkete ait eğitim kurumunun devam eden ... ID ve ... ID eğitim programlarının denetimi için 19/09/2016 ve 20/09/2016 tarihinde iş yerine gidildiği; ancak eğitim kurumunun eğitim saatleri içinde kapalı olduğu ve denetim günleri eğitim verilmediğinin tespit edildiği, bu duruma ilişkin olarak; ... ID eğitim programına yönelik olarak 19/09/2016 tarih ve 13:35 denetim giriş saati ve 13:45 denetim çıkış saatini haiz tutanağın tutulduğu, yine aynı gün yani 19/09/2016 tarihinde saat 16:00'da iş yerine tekrar denetim için gelindiği ve ... ID eğitim programına yönelik olarak 19/09/2016 tarih ve 16:00 denetim giriş saati ve 16:10 denetim çıkış saatini haiz tutanağın tutulduğu, her iki tutanağın açıklama kısmında iş yerinin kapalı olduğunun belirtildiği, sorumlu müdür veya vekilinin kurumda bulunmadığı, eğitim programının uygun olmadığı ve katılımcı devam çizelgesinin usulüne uygun düzenlenmediğine yönelik tespitlerin kayıt altına alındığı, 20/09/2016 günü her iki eğitim programı yani ... ID ve ... ID eğitim programlarının denetimi için iş yerine tekrar gelindiği, ... ID ve ... ID eğitim programlarına yönelik olarak 20/09/2016 tarih ve 14:20 denetim giriş saati ve 15:30 denetim çıkış saatini haiz tutanağın tutulduğu, tutanağın açıklama kısmında iş yerinin kapalı olduğunun belirtildiği, sorumlu müdür veya vekilinin kurumda bulunmadığı, eğitim programının uygun olmadığı ve katılımcı devam çizelgesinin usulüne uygun düzenlenmediğine yönelik tespitlerin kayıt altına alındığının görüldüğü, sonuç olarak davacı kuruma 19/09/2016 tarihinde günün çeşitli saatlerinde farklı eğitim programlarına yönelik iki ayrı denetim gerçekleştirildiği, 20/09/2016 tarihinde de farklı eğitim programlarına yönelik tek bir denetimin gerçekleştirildiğinin görüldüğü, dava konusu işleme esas teşkil eden 200 ihtar puanı uygulamasının, iş yerinde gerçekleştirilen denetim başına değil, her bir programın esas alınması ve her bir programa yönelik ayrı bir denetim yapılmasının gösterilmesi suretiyle eğitim programı başına ihtar puanı uygulanmasıyla tesis edildiği, oysa ki anılan Yönetmelik eki düzenlemelerde yer alan ihlallere yönelik ihtar puanı uygulanmasının, eğitim programının esas alınarak her bir aykırılığa yönelik tespit başına değil, denetim başına olması gerektiği, kaldı ki maddi olayda 19/09/2016 tarihinde günün çeşitli saatlerinde iki ayrı eğitim programına yönelik gerçekleştirilen denetimlerin esas alınması suretiyle ihtar puanı uygulanmasının hakkaniyet ilkesi ile çeliştiği anlaşıldığından, davacı şirketin yetki belgesinin askıya alınmasına dayanak teşkil eden ihtar puanı uygulamalarının hukuka ve hakkaniyete uygun olarak gerçekleştirilmediği ve diğer bir ifade ile 200 ihtar puanını geçmesi durumunun hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı anlaşıldığından, hukuka ve hakkaniyete uygun olmadan uygulanan 200 ihtar puanı yaptırımı esas alınarak tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, 21/04/2021 tarih ve 31461 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yerine Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olmak üzere iki ayrı bakanlık kurulduğu dikkate alınarak ve bakanlıkların görev ve yetkilerine ilişkin yenilenen mevzuat hükümleri uyarınca davalı konumuna Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı alındıktan ve Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "Teftiş, inceleme, araştırma, müfettişin yetki, yükümlülük ve sorumluluğu'' başlıklı 24. maddesinde;'' (1) Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yapılır. Bu Kanun kapsamında yapılacak teftiş ve incelemelerde, 4857 sayılı Kanunun 92, 93, 96, 97 ve 107 nci maddeleri uygulanır.(2) Bakanlık, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında ölçüm, inceleme ve araştırma yapmaya, bu amaçla numune almaya ve eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir. Bu konularda yetkilendirilenler mümkün olduğu kadar işi aksatmamak, işverenin ve işyerinin meslek sırları ile gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutmakla yükümlüdür. Kontrol ve denetimin usul ve esasları Bakanlıkça düzenlenir...'' hükmü,
"İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler" başlıklı 30. maddesinde; "(1) Aşağıdaki konular ile bunlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:
b) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili olarak;
1) ...
2) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik biriminde görev alacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, işe alınmaları, görevlendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları, görevlerini nasıl yürütecekleri, işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak asgari çalışma süreleri, işyerlerindeki tehlikeli hususları nasıl bildirecekleri, sahip oldukları belgelere göre hangi işyerlerinde görev alabilecekleri.
3) ...
4) ...
5) İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin eğitimleri ve belgelendirilmeleri, unvanlarına göre kimlerin hangi sınıf belge alabilecekleri, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli eğitimi verecek kurumların belgelendirilmeleri, yetkilendirilmeleri ile eğitim programlarının ve bu programlarda görev alacak eğiticilerin niteliklerinin belirlenmesi ve belgelendirilmeleri, eğitimlerin sonunda yapılacak sınavlar ve düzenlenecek belgeler.
6) ... ",
"Belgelendirme, ihtar ve iptaller" başlıklı 31. maddesinde ise; "(1) İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan, ölçüm ve analizleri yapan kişi, kurum, kuruluşlar ve eğitim kurumları ile ilgili olarak yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri, bu kişi ve kurumlara getirilen kuralların ihlali hâlinde hafif, orta ve ağır ihtar olarak kayda alınması ile yetki belgelerinin geçerliliğinin doğrudan veya ihtar puanları esas alınarak askıya alınması ve iptaline dair usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir." hükümleri yer almaktadır.
29/12/2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ''İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik''in 21. maddesinin 16. fıkrasında; ''Onaylanmış programın yüz yüze eğitimleri devam ederken eğitim saatleri içerisinde eğitim kurumunun kapalı olması durumunda; denetimin yapıldığı gün eğitim verilmediği, eğitim programına kayıtlı olan katılımcıların tam gün devamsızlık yaptığı kabul edilir ve ayrıca ilgili eğitim kurumuna ihtar puanı uygulanır.'' hükmü,
"İhlaller ve ihtar puanı uygulanması" başlıklı 33. maddesinde;
"(1) 29 uncu maddede yer alan yetki belgesinin geçerliliğinin doğrudan iptalini gerektiren durumların dışındaki ihlallerde, EK-8 ve EK-9’da belirtilen ihtar puanları uygulanır.
(2) Bir takvim yılı içinde hafif ihlallerin ihtar puanlarının toplamının 30’a, orta ihlallerin ihtar puanlarının toplamının 60’a ulaşması durumunda kişi ve kurumların o yıl içinde işleyecekleri diğer hafif ve orta ihlaller bir üst derecenin tavan puanı esas alınarak uygulanır.
(3) Beş yıllık sürenin sonunda vize işlemini tamamlayan kişi ve kurumların; uygulanmasının üzerinden en az bir yıl geçmiş olan tüm ihtar puanları silinir." düzenlemesi,
"Yetkilerin askıya alınması ve iptali" başlıklı 34. maddesinde;
34. maddesinde; (1) Bu Yönetmelik uyarınca yetkilendirilen veya belgelendirilen kişi ve kurumların belgelerinin geçerliliği ihtar puanları toplamının, kişiler için 100, kurumlar için 200 puana ulaşması durumunda altı ay süreyle askıya alınır. Sorumlu müdür ve eğiticilere verilen ihtar puanları kişinin sadece eğitici belgesine uygulanır... (3) Yetki belgelerinin geçerliliği askıya alınan kişi ve kurumlar askıya alınma süresince bu Yönetmelik kapsamındaki yetkilerini kullanamazlar. Ancak, yetki belgesinin geçerliliği askıya alınan veya belgesi doğrudan iptal edilen eğitim kurumunun faaliyeti onaylı eğitim programları bitinceye kadar devam eder. Askıya alınma süresi, programın bitiminde başlar. Yetki belgesi doğrudan iptal edilen kurumlar taahhüt ettikleri hizmetleri herhangi bir ek ücret talep etmeden bir başka eğitim kurumundan temin etmek zorundadırlar...(8) Bu Yönetmelik uyarınca kişi ve kurumlara uygulanan yetki belgesinin askıya alınması veya iptaline ilişkin itirazlar, işlemin tebliğ tarihinden itibaren en geç 10 iş günü içinde Genel Müdürlüğe yapılır. Bu süreden sonra yapılacak itirazlar dikkate alınmaz. Kesinleşen yargı kararı ile belgesi askıya alınan iş güvenliği uzmanı, bu maddede belirtilen itiraz hakkından yararlanamaz.'' düzenlemeleri yer almıştır.
Anılan Yönetmeliğin Ek-9'da yer alan İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitim Kurumları İçin İhtar Tablosu'nun 7. sırasında yer alan ''Eğitim programı süresince sorumlu müdür veya vekâlet eden eğiticinin kurumda bulunmaması durumunda'' 20 orta ihtar puanı uygulanacağı; 10. sırasında yer alan '' Onaylanmış eğitim programının herhangi bir unsurunda Bakanlığın onayı alınmadan değişiklik yapılması durumunda'' uygunsuzluk başına 40 ağır ihtar puanı; 15. Sırasında yer alan "Eğitimin olduğu saatlerde kurumun kapalı olması, denetime engel olunması, denetimde istenen bilgi ve belgelerin verilmemesi hallerinden herhangi birinin olması durumunda" 100 ağır ihtar puanı uygulanacağı; düzenlemesi yer almaktadır.
3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun işlem tarihinde yürürlükte bulunan 2'nci maddesinde; iş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek ve çalışma hayatını denetlemek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının; aynı Kanunun işlem tarihinde yürürlükte olan 12'nci maddesinde de; iş sağlığı ve güvenliği konularında, mevzuatın uygulanmasını sağlamak ve mevzuat çalışması yapmak, işyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme usul ve esaslarını belirlemek İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından, 02/07/2013 tarih ve 215-İG-İH numaralı yetki belgesi ile belirtilen adreste, İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Sertifikasyon Eğitimi yapmak üzere yetkilendirildiği, 19/09/2016 ve 20/09/2016 tarihinde Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından yapılan denetimlerde, söz konusu eğitim kurumunun kapalı olduğu ve iki farklı eğitim programına ait derslerin yapılmadığı tespit edilerek bu durumun tutanakla kayıt altına alındığı, söz konusu denetim neticesinde, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'in Ek-9'da yer alan İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitim Kurumları İçin İhtar Tablosu'nun 7. sırasında yer alan ''Eğitim programı süresince sorumlu müdür veya vekâlet eden eğiticinin kurumda bulunmaması ihlalinin'' iki defa gerçekleştirildiğinin; 10. sırasında yer alan ''Onaylanmış eğitim programının herhangi bir unsurunda Bakanlığın onayı alınmadan değişiklik yapılması ihlalinin" dört defa gerçekleştirildiğinin tespit edildiğinden bahisle 200 ihtar puanı uygulandığı, daha önce 01/10/2013, 25/09/2013 ve 06/01/2015 tarihlerinde davacı kurumda yapılan denetimler neticesinde de toplamda 40 ihtar puanı uygulandığı ve böylelikle davacı kurumun ihtar puanlarının toplamının 240'a ulaşması nedeniyle ... tarih ve ... numaralı yetki belgesinin askıya alınmasına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü'nün... tarih ve... sayılı işleminin tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'te yetki belgesinin geçerliliğinin doğrudan iptalini gerektiren durumların dışındaki ihlallerde, EK-8 ve EK-9’da yer alan tablolardaki ihtar puanlarının esas alınacağı, bunlardan Ek-8'in İş Güvenliği Uzmanları, Eğiticiler, Sorumlu Müdürler için, Ek- 9'un ise İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitim Kurumları İçin İhtar Tablosu şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Bakılan davada, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından, ... tarih ve ...numaralı yetki belgesi ile İş Sağlığı ve Güvenliği Sertifikasyon Eğitimi yapmak üzere yetkilendirilen davacı şirketin belirtilen adreste bulunan eğitim kurumunda, devam eden ... ID ve ... ID eğitim programlarının denetimi için 19/09/2016 ve 20/09/2016 tarihinde Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından iş yerine gidildiği, ancak onaylanmış eğitim programı bulunan eğitim kurumunun eğitim saatleri içinde kapalı olduğu ve denetim günlerinde eğitim verilmediğinin tespit edildiği, yapılan tespitlerin belirtilen tarihli, ... ve ... sayılı denetleme formları ile tutanak altına alındığı, davacı şirketin ihtar puanı uygulanmasına ilişkin fillerinin sabit olduğu, bunun üzerine davaya konu işlemin tesis edildiği görülmüştür.
İhtar puanları uygulamasının denetim başına mı aykırılık başına mı uygulanacağı hususunda ise, mevzuat hükümlerinin bütün kurumlara aynı şekilde uygulanabilmesi için 23/06/2015 tarihli 6659 sayılı Makam Oluru ile onaylanan ve yayımlanan "OSGB ve Eğitim Kurumları Denetim Rehberi"nde eğitim kurumlarının tüm eğitim programlarının ayrı ayrı denetleneceği belirtildiğinden ... ID'li programın sabah programı, ... ID'li programın akşam programı olması sebebiyle derslerin başlama saatleri de dikkate alınarak 19/09/2016 tarihinde aynı gün içinde kuruma iki kere denetime gidildiği, mevzuatta ve bahsi geçen rehberde belirtilen esaslar çerçevesinde aynı eğitim kurumuna aynı gün içinde iki kere ve iki gün üst üste denetime gidilmesinde gerek mevzuat gerekse hakkaniyet ilkesi ile çelişen bir durum bulunmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf isteminin reddi yönündeki Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan 18/12/2014 tarih ve 29209 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin EK-7 ihtar tablosunun hükümlerinde yer alan "aykırılık başına" ibaresinin "denetim başına" şeklinde değiştirilerek getirilen lehe düzenlemenin ise Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerine İlişkin olduğu görülmüştür.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 03/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.