Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/10010 E.,  2024/4678 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10010
Karar No : 2024/4678

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 28/10/2011 tarih ve 28098 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2011/2281 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla uygulama alanı ilan edilen Amasya İli, Merzifon İlçesi, ... Köyü'nde yapılan toplulaştırma işleminin ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyası içerisinde yer alan tüm bilgi ve belgeler ile mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanılan bilirkişi raporunda yer verilen tespitler birlikte değerlendirildiğinde; Amasya-Merzifon Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında toplulaştırmaya dahil edilen davacıya ait ... sayılı kadastral parselin uygulama öncesinde sınırında bulunan derenin, toplulaştırma işlemi neticesinde söz konusu parselin karşılığı olarak tahsis edilen ... ada, ... sayılı parseli fiilen bölmesi nedeniyle taşınmazın bir kısmında tarım makinelerinin hareket alanının kısıtlandığı ve bu alanda tarım yapmanın oldukça zor bir hâl aldığı, derenin devamında karayolu menfezi bulunması nedeniyle ıslah edilerek yönünün değiştirilmesinin de mümkün olmadığı, anılan durumun davacının mağduriyetine yol açabileceği, diğer taraftan, uygulama öncesi yine ... sayılı kadastro parseli üzerinde sabit tesis niteliğindeki havuz ve çeşme yer alıyor olmasına karşın (2003 yılına ait uydu görüntüsünde mevcut) 03-18/10/2012 tarihleri arasında yapılan sabit tesis ilanı neticesinde onaylanan sabit tesis tespit tutanağında, davacıya ait olan uygulamaya giren parseller üzerinde sabit tesis bulunduğuna dair bir ibarenin mevcut olmadığı anlaşılmakta olup; bu kapsamda, arazi dağıtım ilke ve esaslarına uyulmayarak yapılan Amasya-Merzifon Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi'nin davacıya yönelik kısmında hukuka ve mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; 19/11/2021 tarihli ara kararı uyarınca hazırlanan ek bilirkişi raporunda su kuyusunun ne zaman yapıldığının tespit edilemediği belirtilmiş ise de tutanağın düzenlendiği tarihte mevcut olmasına karşın davacının kök parselleri üzerindeki havuz ve ceviz ağaçlarının da sabit tesis tutanağında yer almadığı gözetildiğinde, su kuyusunun sabit tesis listesinde yer almamasının kuyunun tutanağın düzenlendiği tarihte bulunmadığı yönündeki kabule götürmeyeceği sonucuna ulaşıldığı, her arazi sahibinin, arazisinde yeraltı suyu aramak, suyu bulduktan sonra, bunun kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanma hakkına malik olduğu düzenlenmiş olup, fiili veya teknik bir zorunluluk bulunmadığı durumlarda toplulaştırma işlemi neticesinde tahsis edilecek parselin ilgilinin kullanma hakkına sahip olduğu su kaynağının bulunduğu alanı kapsayacak şekilde üretilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, bu durumda 16 parsel sayılı taşınmazda yer alan su kaynağının, kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanma hakkına sahip olan davacıya su kaynağının bulunduğu alandan tahsis yapılmasına engel teşkil edecek teknik ve fiili bir zorunluluk bulunduğunun ortaya konulmamış olması karşısında toplulaştırma işlemi neticesinde su kaynağını kapsayacak şekilde parsel üretilmemiş olması, başka bir ifadeyle 16 parsel sayılı taşınmaza karşılık tahsis edilen parselin su kaynağını kapsayacak şekilde oluşturulmamış olması sebebiyle de işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçe eklenmek suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıya ait ... ve ... kadastro parselleri üzerinde herhangi bir sabit tesis bulunmadığı, tarımsal amaçlı kullanım için oldukça yetersiz olan su kaynağının hiçbir kayıtlı verisinin dahi bulunmadığı, buna rağmen bilirkişi heyetince su kaynağı ve sabit tesis sayıldığı, taşınmazın yola cepheli hale getirilmesi amacıyla doğu-batı doğrultusunda verilmesinin bir zorunluluk olduğu, toplulaştırma işlemlerinde askılara itirazın çok önemli olduğu, gerekli müdahalelerin ve değişikliklerin bu aşamada yapılabildiği, davacının herhangi bir itirazının bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/09/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.