Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2021/420 E.,  2023/3632 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/420
Karar No : 2023/3632

TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVACI) …Çelik Demir Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin İstanbul Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemlerinde alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle sözü edilen faturalara konu indirimlerin reddi suretiyle aynı yılın Mart döneminden devreden indirilebilecek katma değer vergisinin olmadığı da gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemlerinde faturalarını kayıtlarına aldığı …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketi, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketi ile …Metal Çelik İnşaat Sanayi Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerin, düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiği, öte yandan, dava konusu tarhiyatın aynı yılın Mart döneminden devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016 yılının Ocak ila Mart dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davanın, … Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla reddedildiği dikkate alındığında, yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu tarhiyatın, …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketi ile …Metal Çelik İnşaat Sanayi Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitlerden, düzenledikleri faturaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılamayacağından tarhiyatın, değinilen mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının tarhiyatın bu bölümü yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra tarhiyatın sözü edilen kısmı kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, ilgili yılda davacının dört firmadan toplamda 815 adet sahte belgeyi düzenli olarak kullandığı tespit edildiğinden yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, … Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden alınan fatura içeriği emtia bedellerinin banka yoluyla ve çek karşılığı ödendiği, mal alımına ilişkin nakliye belgeleri, araç nakil bilgileri ile kantar fişlerinin müfettişe ibraz edildiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Davalı temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vakıa incelenmesi yapılamayacağı kurala bağlanmıştır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın; dava konusu tarhiyatın, 2016 yılının Mart döneminden devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu kısmının …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan bölümü ile 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemlerinde alımların bir kısmının sahte faturalarla belgelendirilmesinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Dava konusu tarhiyatın, 2016 yılının Mart döneminden Nisan dönemine devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu aynı yılın Ocak ila Mart dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davanın reddine ilişkin … Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, tarhiyatın, …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunu kabul ederek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrasını kaldırıldıktan sonra tarhiyatın sözü edilen kısmını kaldıran …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına yöneltilen temyiz istemleri üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 25/05/2023 tarih ve E:2021/3037, K:2023/1980 sayılı kararıyla, söz konusu kararın, tarhiyatın, …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının onandığı, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ise bozulduğu anlaşıldığından, Vergi Dava Dairesi kararının tarhiyatın, sözü edilen kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idare temyiz isteminin kısmen kabulüne,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu tarhiyatın, 2016 yılının Mart döneminden Nisan dönemine devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu kısmının, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan bölümüne ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3. Davalı idare temyiz isteminin kısmen reddine, davacı temyiz isteminin reddine,
4. Kararın; tarhiyatın, 2016 yılının Mart döneminden devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu kısmının …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan bölümü ile 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemlerinde alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirilmesinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
5. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına, 09/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.

İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.

İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacı şirket adına, bir kısım emtia alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan cezalı tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemlerinin, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararının onamaya ilişkin hüküm fıkrasına katılmıyoruz.