Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2023/5595 E.,  2026/167 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5595
Karar No : 2026/167

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu Komutanlığı bünyesinde Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Kursu (SUTASAK) eğitimine devam etmekte olan davacının, ders başarısızlığı nedeniyle anılan okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Milli Savunma Bakanlığı Kara Harp Komutanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında mevcut bilgiler ve yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporundan, davacının mevcut sınav Yönergesine göre bütünleme sınavına girdiği, ilgili Yönerge kapsamında bir ara sınavdan bahsedilmediğinden, davacının ara sınav yapılması gerektiği itirazının yerinde olmadığı, diğer yandan davacı ile birlikte tüm kursiyerlerin aynı eğitim ve sınav sürecine tabi olduğu, bu sebeple eğitim süresinin kısaltılmasına ilişkin davacı itirazlarının da kabul edilebilir nitelikte olmadığı, diğer yandan yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporundan, davacının STK 202 "Topoğrafya ve Uygulamaları" dersinin bütünleme sınavında cevap kağıdının incelenmesi neticesinde olması gereken puanın 29 olduğu, davacı ile birlikte aynı sınava katılan "başarılı" en küçük ve en yüksek notu alan 6 öğrencinin bütünleme sınavlarının, hazırlanan cevap anahtarına uygun ve adil şekilde değerlendirildiği anlaşıldığından, davacının bütünleme sınavından 32 puan alarak başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Covid-19 nedeniyle derslerin yoğunlaştırıldığı, sıkıştırılmış şekilde hiç ara sınav yapılmadan doğrudan bitirme sınavına alındığı, başarısız olanlara eğitime devam etme hakkı tanınmadığı ve ders çalışma hakkının engellendiği, sınav Yönergesinin TSK Sınıf Okulları Yönetmeliğine aykırı düzenlendiği, bütünleme sınavına hazırlanabilmesi için yeterli zaman ve ortam sağlanmadığı, final ve bütünleme sınavı arasına asgari 3 günlük süre verilmesi gerekirken bu sürenin verilmediği, finalden 2 gün sonra İzmir Menteş'te eğitim kışlasına götürüldüğü, arazi şartlarında gece eğitimi yapıldığı, 9-13 Kasım arasında üst komutan denetlemesi nedeniyle günlük mesainin çok ağır olduğu, bütünleme sınavından 1 gün önce gece saat 1:30'da birliğe döndüğü, aynı kışladaki 1. ve 2. taburlara çalışma imkanı tanındığı, 3. taburdaki 8 kişinin başarısız olduğu, bitirme sınavı sonrası kitapların tutanakla geri alındığı, bütünlemeye kaldığı "Topografya ve CAS uygulamaları" dersinin kitaplarının bütünleme sınavından sadece iki gün önce tutanak karşılığında verildiği, "Coğrafi analiz sistemi kitapçığı"nın ise hiç verilmediği, bütünleme sınavının yalnızca "Topografya "kısmından yapıldığı, bu hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiği ileri sürülerek, temyize konu kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
2020 yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf Subay temin faaliyeti kapsamında 31. dönem ikinci grup Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma eğitimine katılmaya hak kazanan davacının, Kara Harp Okulu Maltepe Yerleşkesinde gerçekleştirilen eğitim neticesinde "Topoğrafya ve Coğrafi Analiz Sistemi (CAS) Uygulamaları" dersinin eğitim sonu sınavında 20 puan, anılan dersin bütünleme sınavında ise 32 puan alarak başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu Komutanlığının ... günlü, ... sayılı işleminin iptali talebiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
21/06/2007 günlü, 26559 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları/Sınıf Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlıkları Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde "Bu Yönetmeliğin amacı; sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarındaki eğitim-öğretimin amaç ve ilkelerini, sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıkları ile organlarının kuruluş, görev, işleyiş, yetki ve sorumluluklarını, eğitim-öğretimin süre ve şekillerini, giriş koşullarını, sınav ve değerlendirme, mezuniyet, disiplin, okuldan çıkma ve çıkarılma hususlarını ve eğitim-öğretim ile ilgili diğer usul ve esasları düzenlemektir." hükmü; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde ise "Bu Yönetmelik, sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarını, sınıf okullarında/eğitim merkezi komutanlıklarında eğitim-öğretim ve kurslara tabi tutulan personeli ve bu okullarla ilgili diğer komutanlıkları kapsar." hükmü yer almış; "Yönergeler" başlıklı 30. maddesinde bu Yönetmelik gereğince yönergelerde düzenlenecek hususlar ile, sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarında; eğitim-öğretim, kayıt kabul ve giriş şartları, sınavlarla ilgili esaslar, başarının tespiti, başarısız olanların durumu, engel sınavları, yıl sonu başarı ortalaması, derecelendirme, öğretim elemanları, disiplin kurulu ve üst disiplin kurulunun kuruluş işleyişleri, görevleri, özlük hakları, ödül ve diğer hususların, bu Yönetmeliğin yayınlanmasından itibaren altı ay içinde bünyelerindeki sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarının özellikleri dikkate alınarak Millî Savunma Bakanlığı, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Gülhane Askerî Tıp Akademisi Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile düzenleneceği kural altına alınmıştır.
Anılan Yönetmelik gereğince çıkarılan KKY 51-23 sayılı "Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimi Yönergesi"nin Üçüncü Bölümünün 1. maddesinin "Sınav türleri" başlıklı (b) bendinin 2. alt bendinde; "Bütünleme sınavları: Eğitim-öğretim süresi sonunda değerlendirme ilkelerine göre en fazla 4 dersten veya blok dersten başarı gösteremeyenler için uygulanan sınavlardır." düzenlemesi; "Bütünleme sınavları" başlıklı 4. maddesinin (b) bendinde "b. Kursiyerlere yeterli çalışma süresi tahsis edilmesi maksadıyla bütünleme sınavları, Bitirme Sınavlarının bitimini müteakip asgari üçüncü günde başlatılır." düzenlemesi yer almış; Dördüncü bölümünün "Başarısızlık" başlıklı 1. maddesinin (b) bendinde ise Eğitim-öğretim süresi içerisinde, başarısız olduğu herhangi bir kredili/katsayılı dersin bütünleme sınavından geçer not (60) alamayanların başarısız sayılacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlık, Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Kursu (SUTASAK) eğitimine devam etmekte olan davacının, ders başarısızlığı nedeniyle okulla ilişiğinin kesilmesinden kaynaklanmaktadır.
Davacı tarafından; ders çalışma hakkının engellendiği, bütünleme sınavına hazırlanabilmesi için yeterli zaman ve ortam sağlanmadığı, final ve bütünleme sınavı arasına asgari 3 günlük süre verilmesi gerekirken bu sürenin verilmediği, İzmir Menteş'te eğitim kışlasına götürüldüğü, aynı kışladaki 1. ve 2. taburlara çalışma imkanı tanındığı, kendisinin de aralarında bulunduğu 3. taburdaki 8 kişinin başarısız olduğu, bitirme sınavı sonrası kitapların tutanakla geri alındığı ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından ileri sürülen, kendisinin yer aldığı 3. Taburun İzmir Menteş kışla eğitimine götürülmesi nedeniyle ders çalışamadığı, 3. Taburdaki 8 öğrencinin başarısız olduğu, 1. ve 2. Taburdaki öğrencilerin başarılı olduğu yönündeki iddialar ile davacının hangi tarihte eğitim kampına götürüldüğü, kamp süresi ile sınav tarihleri arasında ne kadar süre olduğu, 1. ve 2. taburdaki öğrencilerin kampa götürülüp götürülmediği, askeri eğitimin bir parçası olan "kışla eğitimi ve askeri kamp"ın hangi tarihlerde yapılacağının önceden öğrencilere duyurulup duyurulmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.
Yine, 31. Dönem SUTASAK eğitim döneminde Covid-19 nedeniyle alınan tedbirler ve eğitim-öğretim sistemine ilişkin düzenlemeler olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulması gerekir.
Nitekim davacının, bitirme sınavları ile bütünleme sınavları arasında asgari 3 günlük çalışma süresinin olması gerektiği, ancak idare tarafından bu sürenin verilmediği iddiası incelenmelidir.
Diğer taraftan, davacı tarafından bütünlemeye kaldığı "Topografya ve CAS uygulamaları" dersinin kitaplarının bütünleme sınavından sadece iki gün önce tutanak karşılığında verildiği, "Coğrafi analiz sistemi kitapçığı"nın ise hiç verilmediği, ayrıca "Topografya ve CAS Uygulamaları" dersinin bitirme sınavlarının Topografya ve Coğrafi Analiz Sistemi Programı olmak üzere iki sınav şeklinde yapılmasına ve iki sınavın ortalaması alınarak sınav puanı hesaplanmasına rağmen, bütünleme sınavının yalnızca Topografya kısmından yapıldığı, bitirme sınavı ile aynı usulde yapılmış olsaydı belki de sınavdan geçebileceği iddia edilmekte olup, davacının iddiasının yerinde olup olmadığı, bütünleme sınavında bu şekilde farklı bir uygulamaya gidilmesinin nedeninin de incelenmesi gerekmektedir.
Buna göre, "Topoğrafya ve Coğrafi Analiz Sistemi (CAS) Uygulamaları" dersi bitirme sınavında başarısız olan davacının, bütünleme sınavı öncesi ders çalışma imkanının olup olmadığı hususu ile yukarıda aktarılan diğer esaslı iddialarının araştırılarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden, eksik inceleme ile verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.