Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/9502 E.,  2023/3111 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/9502
Karar No : 2023/3111

KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI) :...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 13/03/2018 günlü, E:2016/17010, K:2018/11131 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; polis memuru olan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-3.maddesi uyarınca 1 günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 31/05/2012 günlü, 2012/86 sayılı İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : .... İdare Mahkemesince, dosya içeriğinde yer alan bilgi ve belgeler ile tanık ifadelerini içeren soruşturma raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının, resmi elbisesi üzerine resmi olmayan krem renkli sivil bir mont giymiş halde kendisine yapılacak tebligatı almak için büroya geldiği ve tebliğin kendisine yapıldığının tanık ifadelerince de desteklendiği, görev sırasında üniforması dışında bir kıyafet giyerek Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliği'nin belirlediği kurallar dışında giyindiği ve bu yönüyle davacı eyleminin sübuta erdiği anlaşıldığından, eylemine uyan disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine hükmedilmiştir.
Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Beşinci Dairesince; İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davacı tarafından; usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesince verilen karar kaldırılarak, davanın reddi yolundaki ilk derece mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesi'nin 13/03/2018 günlü, E:2016/17010, K:2018/11131 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; Kayseri Emniyet Müdürlüğü, Hassas Bölgeleri Koruma Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Hukuk İşleri Müdürlüğü tarafından kendisine yapılacak tebligatı almak için Şube Müdürlüğü'ne geldiğinde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğine aykırı biçimde giyindiğinin 03/11/2011 günlü tutanakla rapor edildiği ve başlatılan soruşturma sonucu hazırlanan 29/11/2011 günlü soruşturma raporu ile, davacının sabit görülen eylemi nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 5/A-3. maddesi gereğince 3 günlüğe kadar aylık kesimi cezasıyla cezalandırılmasının teklif edildiği, davaya konu İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla, davacı hakkında 1 günlük aylık kesimi cezası verilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Zaman Bakımından Uygulama" başlıklı 7. maddesinde; "(1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. (2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." düzenlemesine yer verilmiş olup, bu husus öğretide "lehe olan hükmün uygulanması" ilkesi olarak adlandırılmaktadır.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5/A-3. maddesinde, ''Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğine aykırı biçimde giyinmek'' üç günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/2-i maddesinde ise; "Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak" fiilinin kınama cezasını gerektirdiği kurala bağlanmıştır.
26/10/2018 günlü, 30577 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7148 sayılı Kanun'un 36. maddesiyle de, 7068 sayılı Kanun'un 8/2-i maddesi yürürlükten kaldırılmış, 8/3-a-18. maddesi ile "Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak" fiilinin 3 günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirdiği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Ceza Hukuku kökenli bir ilke olan "lehe olan hükmün uygulanması" ilkesi, işlendiği zamanın hukuk normları uyarınca suç sayılan bir fiil, sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimleri tesis edildikleri tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmakta ve bu anlamda idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildikleri tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de; lehe olan hükmün uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuatta suç sayılmayan bir fiilden dolayı ceza verilmemeli ve fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Uyuşmazlıkta; (Mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-3. maddesinde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliği'ne aykırı biçimde giyinmek, aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmayı gerektirirken, aynı fiil için; 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/2-i maddesinde kınama cezası öngörülerek lehe olan düzenleme yapıldığı; ancak, 26/10/2018 günlü, 30577 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7148 sayılı Kanun'un 36. maddesiyle, 7068 sayılı Kanun'un 8/2-i maddesinin yürürlükten kaldırıldığı ve bu Kanun'a 3 günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren 8/3-a-18. maddesinde yer alan "Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak" fiili eklenerek aleyhe bir düzenlemenin getirildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-3. maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/2-i maddesinde belirtilen disiplin cezasıyla karşılaştırıldığında, dava devam ederken 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiğinin görüldüğü ve sonrasında 7148 sayılı Kanun'la bu düzenlemenin kaldırılarak getirilen aleyhe düzenlemenin dikkate alınamayacağı sonucuna varıldığından, İdare Mahkemesince, davacı lehinde olan düzenleme gözönünde bulundurularak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yolundaki kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;
2. .... İdare Mahkemesince verilen .. günlü, E:..., K:... sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 31/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.