Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/3788 E.,  2024/1915 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3788
Karar No : 2024/1915

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Bursa İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 12. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, geçmiş hizmetleri olumlu olduğundan Tüzüğün 15. maddesinin tatbiki ile bir derece alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziyesine, ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesi gereğince brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 18/12/2018 günlü, E:2016/26412, K:2018/18393 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra yürürlüğe giren mevzuat dikkate alınarak yeniden yapılan inceleme sonucunda ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; davacının isnat edilen eyleme yönelik yargılandığı ceza davasında,... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, "kanunen yok edilmesi gereken verileri yok etmemek, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçunun davacı tarafından işlendiğinin sabit olmadığı anlaşıldığından 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmiş ise de, soruşturma kapsamında alınan ifadesi sırasında kendisine gösterilen parafının bulunduğu 02/10/2013 tarihli Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı hitaplı yazıyı kendisinin yazıp parafladığı, bunun yanı sıra, haklarında yasal işlem yapılarak adli makamlara mevcutlu olarak gönderilen şahıslarla ilgili soruşturma dosyasıyla birlikte gönderilen fiziki takip tutanakları ve görüntülerle ilgili ek bilgi ve belge talep edilebileceğinden mahkeme sonuçlanıncaya kadar bilgisayarda kalmış olabileceği şeklindeki beyanı karşısında, ... nolu bilgisayarda bulunan 2012/107 sayılı soruşturma kapsamında takibi yapılan şahıslarla ilgili yok edilmesi gereken kayıtları hukuka aykırı olarak bilgisayarda bulundurduğu ve silinmesini sağlamadığından yüklenen fiilini işlediği nitelendirilmesinin yerinde olduğu; öte yandan, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 12. maddesi kapsamında düzenlenen fiillerin, 7068 sayılı Kanun'un disiplin cezası verilecek fiiller başlıklı 8/(6)-z maddesinde düzenlendiği, her iki düzenlemenin de karşılığı olan idari yaptırımın meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller olması karşısında, "lehe olan hükmün uygulanması" ilkesinin tartışılmasına yer olmadığı, davacı fiilinin sabit olduğu ve fiilin karşılığı olan yaptırımın uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; ceza yargılaması sonucunda hakkında verilen beraat hükmü dikkate alınmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği, hukuki değerlendirme hatası yapılarak verilen idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü emrinde görevli olduğu döneme ilişkin olarak, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre imha edilmesi gereken adli soruşturma dosyasına ait bilgi, belge ve verileri bilgisayarlarda hukuka aykırı olarak bulundurmak ve bu eylemi nedeniyle devleti zarara uğratmak, hizmetin gecikmesine ve zarara uğramasına neden olmak iddiasıyla hakkında yürütülen soruşturma sonucunda, eylemin sübuta erdiğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 12. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, geçmiş hizmetleri olumlu olduğundan Tüzüğün 15. maddesinin tatbiki ile bir derece alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziyesine, ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesi gereğince brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü, ... sayılı kararının tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan (mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün "Yazılı kağıt, belge ve kayıtlar üzerinde işlenen yasak fiiller" başlıklı 12. maddesinde; herhangi bir işe ilişkin yazılı kağıt, belge, mikrofilm aslı veya kopyalarını kasıtlı olarak yok eden, ortadan kaldıran ya da belge niteliği taşıyan bilgisayar programlarını, dosyalarını, verilerini hukuka aykırı olarak ele geçiren, başkasına zarar vermek üzere kullanan, tahrip eden, değiştiren, silen, sistemin işlemesine engel olan ya da yanlış biçimde işlemesini sağlayanlara uzun süreli durdurma cezasının üst sınırının verileceği; anılan fiiller, Devlet veya kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine, durmasına veya aksamasına neden olmuşsa, durumun ağırlığına ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası da verilebileceği öngörülmüş, aynı Tüzüğün "Bir alt ceza verilmesi" başlıklı 15. maddesinde de; kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısının uygulanabileceği belirtilmiştir.
08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin düzenlendiği 8/5-(ç)-11 maddesinde; "Göreve ilişkin her türlü yazılı kağıt, belge, mikrofilm aslı veya kopyalarını kasıtlı olarak yok etmek, ortadan kaldırmak ya da belge niteliği taşıyan bilgisayar programlarını, dosyalarını, verilerini hukuka aykırı olarak ele geçirmek, başkasına zarar vermek üzere kullanmak, tahrip etmek, değiştirmek, silmek, sistemin işlemesine engel olmak ya da yanlış biçimde işlemesini sağlamak" hükmüne, "Ağırlaştırıcı nedenler" başlıklı 10/3. maddesinde; "Yazılı kağıt, belge ve kayıtlar üzerinde işlenen yasak fiiller Devlet veya kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine, durmasına veya aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası verilebilir." düzenlemesine yer verilmiş, Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklindeki geçiş hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Dava konusu işleme esas soruşturma raporu ile dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacının, Bursa Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü C Büro Amirliğinde kullanılan ... nolu bilgisayarda ...sayılı soruşturma dosyasına ait bilgi ve belgelerin soruşturma dosyasının tamamlanarak Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilen tahkikat evrakının üst yazısında büro memuru olarak 01/10/2013 tarihli parafının olduğu ve soruşturma dosyasına ait Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre adli makamlara gönderildiğinin belirtilmesine rağmen bahse konu bilgisayarda bulunduğu, bu nedenle davacının, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili maddeleri ile Ceza Muhakemesi Kanununda Öngörülen Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi, Gizli Soruşturmacı ve Teknik Araçlarla İzleme Tedbirlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe uygun hareket etmediği, kayıtların silinmesini gerçekleştirmediği ve bu konuda gereken dikkat ve özeni göstermediği, ayrıca kişilere ait kayıtların ve iletişim içeriklerinin imha edilmeden muhafaza edilmek suretiyle kişilerin ve Devletin zarara uğramasına sebep olduğu, Devletin vatandaşı karşısında objektif ve tarafsız duruşunu ihlal ettiği, onun Anayasal ve haklarını ortadan kaldırarak manevi yönden zarara uğramasına neden olduğu iddialarının sübuta erdiği kanaatiyle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Öte yandan, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına dayanak gösterilen fiilleri nedeniyle "kanunen yok edilmesi gereken verileri yok etmemek" ve "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçlarından dolayı yargılandığı ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; "... bilirkişi raporuna göre imha tutanaklarında sadece sanıkların imzası veya parafının bulunmaması, fezleke ve yapılan soruşturmanın diğer evraklarında imza ve paraflarının bulunması, soruşturmaların suç ihbarlarının bulunması, dava konusu dinlemelerin yapıldığı soruşturmaların bir kısmı sonucunda davanın açılmış olması, dinlemeler sırasında şube müdürlüğünde kullanılan tespit konusu bilgisayarların sadece sanıkların kullandığı bilgisayarlar olmaması, dava dışı bir çok polis memurununda bu bilgisayarları kullanması nazara alındığında yüklenen suçların sanıklar tarafından işlendiğinin her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delilllerle ortaya konulamadığı ..." gerekçelerine yer verilerek, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle beraatına karar verilmiş ve bu karar istinaftan (... Bölge İdare Mahkemesi ... Ceza Dairesinin... günlü, E:..., K:...sayılı kararı) geçmek suretiyle 26/06/2020 tarihinde kesinleşmiştir.
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, Karar Tarihi:02/07/2020, Başvuru Numarası:2016/14253 olan "Barış Baş" dosyasında verdiği kararın 56. paragrafında; "Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır. Bazı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, § 25; Kürşat Eyol, § 30).", 58. paragrafında ise; "Adli ve idari makamların kendi görev sınırlarını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu bağlamda birtakım çıkarımlarda bulunması masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsamındaki güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının tespiti yapılırken ise kararın gerekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir (Galip Şahin, § 48; M.I., B. No: 2012/1268, 30/12/2014, § 50). Bu kapsamda karar vericilerin kullandıkları dil kritik önem taşır (Mustafa Kıvrak, B. No: 2013/3175, 20/2/2014, § 36). Kamu makamlarının işlem ya da kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri tarafından suçlu bulunmamış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleri gerekmektedir (Galip Şahin, § 47)." değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda, Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.
Tüm bu açıklamalar doğrultusunda; davacının, disiplin soruşturması kapsamında isnat edilen fiillerinin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu bakımından da suç olması ve bu suçlamaların karşılığı olarak "kanunen yok edilmesi gereken verileri yok etmemek" ve "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçlarından yargılandığı ceza davasında beraat etmesi nedeniyle, üzerine atılı fiili işlediğinin sübuta ermediği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.