Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/599 E.,  2024/4533 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/599
Karar No:2024/4533

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sıvı Doğalgaz L.N.G. Akaryakıt
Petrol Ürünleri Toptan Satış A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) Tekirdağ Çorlu Atatürk Havalimanı Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Sıvılaştırılmış Doğalgaz (LNG) ve Akaryakıt Alımı” ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin (f) bendi uyarınca mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 2 (iki) süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 01/07/2022 tarih ve 31883 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; anılan ihale uhdesinde kalan davacı şirketin mücbir sebep hali olmaksızın üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediği, bu nedenle 4735 sayılı Kanun gereğince bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklamasına karar verilmesi gerektiği, bununla beraber, davacı şirket hakkında 4735 sayılı Kanun'da öngörülen azami süre olan 2 (iki) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanma kararı verildiği görülmekteyse de, dava konusu işlem gerekçesinde ve davalı idarenin savunmasında yasaklama süresinin hangi sebeplerle azami süreden belirlendiği hususunun somut olarak ortaya koyulmadığı, davacı şirketin mücbir sebep hali olmaksızın ihale kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesinin ne şekilde azami süreden yasaklama kararı verilmesini gerektirdiğinin açıklanmadığı anlaşıldığından, dava konusu ihaleden yasaklama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; olayda, davacı şirketin ileri sürdüğü fiyat farkı uyarlaması yapılmasına ilişkin sebeplere benzer sebepler ileri sürülerek farklı şirketlerce Havalimanı Müdürlüklerine yapılan başvurular üzerine davalı kurum tarafından bu hususta ilgili kurumlardan görüş talep edildiği, görüş bildirilmesine kadar gaz tedarikinin sağlanmasına devam edilmesi yönünde bildirimde bulunulduğu, bu süreçte davacı şirket dışında tüm doğalgaz yüklenicilerinin gaz tedarikine devam ettiği, davacının ise söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ifadan kaçındığının davalı idarece belirtildiği, davacının fiyat artışlarını gerekçe göstererek ifadan kaçınması üzerine sözleşmenin idare tarafından tek taraflı olarak feshedildiği, davacı tarafından sözleşmede edim yükümlülüklerinin uyarlanması, sözleşmenin değişen koşullara göre yeniden düzenlenmesi talepleriyle dava açıldığına ilişkin bir beyanın yahut belgenin dosyada bulunmadığı, davacının davalı idarece uyarlama talebi hakkında henüz bir işlem tesis edilmeden, sözleşmeden kaynaklı ifa yükümlülüğünü yerine getirmeyi bıraktığı, davacı tarafından ileri sürülen doğal gaz teminine ilişkin piyasa maliyetlerinin sözleşmenin akdedilmesinden sonraki süreçte beklenmedik şekilde arttığına ve edim ifa koşullarının sözleşme taraflarından davacı şirket aleyhine ciddi oranda zorlaştığına ilişkin iddiaların mücbir sebep sayılamayacağı, eylemin özelliğine göre yasaklılık süresinin alt ve üst sınırları arasında süre belirlemekte takdir yetkisi bulunan davalı idarenin bu takdir yetkisini üst sınırdan kullanmasında mevcut olayın özelliği itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı ve idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullandığı, dolayısıyla davacının 2 (iki) yıl süreyle tüm kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sözleşmedeki fiyatın uyarlanması yönündeki taleplerinin ihaleyi yapan idarece kabul edilmediği, gaz tedariğine sözleşme hükümlerine göre devam edilmesinin şirketin iflasına sebebiyet vereceği, sözleşmenin imzalandığı tarih ile gelinen aşamada doğalgaz maliyet fiyatlarındaki artışın, öngörülmezlik ve önlenemezlik şartlarını taşıdığı, dolayısıyla mücbir sebep kabul edilmesi gerektiği, yasaklama süresinin üst sınırdan verilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, fiyat artışlarına dayanarak yüklendiği edimi yerine getirmeyen davacı ile akdedilen sözleşmenin feshedilmesi ve hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.