Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/3693 E.,  2024/678 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3693
Karar No:2024/678

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Nakliyat Tarım İthalat İhracat Sanayi
ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mülkiyeti ... Teşkilatı A.Ş.'ye ait olan ve Mardin ili, Artuklu ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 17/08/2023 tarihinde açık ihale usulüyle satışına yönelik gerçekleştirilen ihalenin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihaleye ilişkin İhale Şartnamesi'nin 21. maddesine göre ihale komisyonunun kararı üzerine idarenin verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, bununla birlikte gerçekleştirilen ihalelerde saydamlık, rekabet, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri doğrultusunda işlem tesis etmenin de zorunlu olduğu göz önüne alındığında, ihalenin birinci aşamasındaki en yüksek teklif bedeli ile ikinci aşaması olan açık artırma oturumu sonucunda ulaşılan en yüksek teklif bedeli arasındaki artışın rekabete yeterli bir artış olmadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, İdare Mahkemesi'nce dava dilekçesinde öne sürülen hususlara değinilmeden karar verildiği, idarenin takdir yetkisinin sınırsız ve mutlak olmadığı, yeterli katılım olan ve yaklaşık bedelin beş katı fazlası ile teklif verilen ihalenin onaylanmamasının makul bir gerekçesinin ortaya konulamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, ihalenin birinci aşamasında verilen teklif ile ikinci aşamada verilen teklif arasındaki farkın düşük olduğu, ihalede yeterli rekabet gerçekleşmediği, Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
İhale Şartnamesi'nin 21. maddesi ile, PTT A.Ş.'ye ihaleyi onaylama ya da onaylamayarak iptal etme konusunda tanınan yetki, ihale işlemlerinin sadece mevzuata uygunluğunu denetlemeye yönelik olmayıp, aynı zamanda ihale konusu işin özelliklerini, benzer işlere ilişkin diğer ihalelerin sonuçlarını ve ihalede oluşan fiyatın piyasa şartlarına uygun olup olmadığını en iyi bilebilecek durumda bulunması nedeniyle PTT A.Ş.'nin yerindelik denetimi yaparak kamu menfaatini koruması amacıyla düzenlenmiştir. Nitekim, ihaleye katılanlar arasında yapılan anlaşmalar veya bazı katılımcıların ihaleden çekilmeye zorlanmaları veya belli paylar karşılığında piyasa şartlarına uygun olmayan teklifler vermeye ikna edilmeleri yoluyla kamu kaynaklarının haksız biçimde özel kişi veya kuruluşlara aktarılması şeklinde gelişen olaylara ülkemizde rastlandığı bilinen bir husustur. Bütün bu gerçekler göz önünde tutularak son kez genel bir değerlendirme yapılarak kamu menfaatini kollamak üzere PTT A.Ş.'ye sözü edilen yetki tanınmıştır.
İhale Şartnamesi'nin 21. maddesi ile PTT A.Ş.'ye ihale komisyonu kararlarını onaylama zorunluluğu getirilmemesi nedeniyle, anılan madde ile PTT A.Ş.'ye tanınan yetkinin ihaleyi onaylamama yönünde kullanılması hâlinde, bu yetkinin kamu yararına kullanıldığının ispatı bakımından, PTT A.Ş.'ce hukuken kesin delil niteliği taşıyan belgelere dayanılması gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Bu nedenle, ihaleyi onaylamama işleminin idari davaya konu edilmesi hâlinde gerek davalının mahkemeye yapacağı açıklamalar ve sunduğu belgeler ve gerekse mahkemece re'sen yapılacak araştırma sonucunda elde edilen bulgular, işlemde kamu yararına aykırılık bulunmadığını ortaya koyar nitelikte ise, ihaleyi onaylamama işleminin hukuka aykırılığından bahsedilemeyecektir..
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından ihale için gerekli şartlar sağlanarak ihaleye katılım sağlandığı ve davalıca öngörülen muhammen bedelin (13.000.000,00-TL) üzerinde gerçekleşen bir fiyat teklifinde (58.750.000,00-TL) bulunulduğu, ancak ihale işleminin PTT A.Ş.'ce uygun görülmeyerek iptal edildiği görülmekle birlikte, davalı tarafından, ihalenin iptaline ilişkin dava konusu işlemde herhangi bir gerekçe belirtilmediği, Mahkemenin 06/10/2023 tarihli ara kararına davalı tarafından verilen cevapta ise, davacının ihalenin ilk oturumda verdiği 57.000.000,00-TL bedelli teklif ile ikinci oturumunda verdiği 58.750.000,00-TL teklif arasındaki farkın düşük kaldığı ve bu durumun rekabetin yeterince gerçekleşmediğini gösterdiği gerekçesiyle ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, uyuşmazlık konusu ihaleye toplam on dört (14) geçerli teklif sunulduğu, 13.000.000,00-TL muhammen bedelli ihalede verilen en düşük teklifin 13.250.000,00-TL; en yüksek teklifin ise 57.000.000,00-TL olduğu; en yüksek ilk üç teklif sahibi arasında açık arttırma yapıldığı ve üç turun sonunda davacının ilk aşamada verdiği 56.000.000,00-TL bedelli teklifini 58.750.000,00-TL olarak güncelleyerek en yüksek teklifi sunduğu, bu durumda ihale sürecinde rekabetin oluşmadığından bahsedilemeyeceği, davacının verdiği ilk teklifi ile son teklifi arasındaki farkın düşük olmasının katılımcılar arasında rekabetin gerçekleşmediği yönünde bir değerlendirmeye dayanak olamayacağı göz önüne alındığında, dava konusu ihalenin iptalini gerektirecek hukuken geçerli, somut verilere dayalı bir neden ortaya konulmaksızın ihalenin onaylanmaması suretiyle iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca Mahkeme kararının bozulmasına, aynı Kanun'un 20/A maddesi gereği dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.