Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/362 E.,  2023/2533 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/362
Karar No:2023/2533

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Savunma Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hava Lojistik Komutanlığı'nca 15/05/2020 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3. maddesinin (b) bendinde belirtilen istisna kapsamında 1548 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Eki Karar'ın 12. maddesi uyarınca pazarlık usûlüyle gerçekleştirilen "18 Kalem MEBS Malzemesi Alımı" ihalesinin 1. kalemi üzerinde bırakılan davacı şirketin ihalede yarattığı mizansen sonucunda fahiş fiyatlarla mal alımına neden olmak suretiyle ihale işlemlerine fesat karıştırdığından bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca 2 (iki) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 30/03/2021 tarih ve 31439 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; 01/07/2020 tarihinde yapılan fiyat üzerinde görüşme oturumunda "18 Kalem MEBS Malzemesi Alımı" ihalesine ait ihtiyaç listesinin birinci sırasında kayıtlı olan "803 adet Tape Electronic Data Processing (... Sistemine Ait Görüntü Kayıt Kaseti)" malzemesi için …Malzeme Tedarik Merkezi Savunma Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 12 kez indirim yaptığı ve son fiyat olarak 1.050 USD teklif vererek pazarlıktan çekildiği, davacı şirketin ise 13 defa indirim yaptığı ve son fiyat olarak 900 USD olacak şekilde teklif verdiği, 17/07/2020 tarihli ihale komisyonu kararıyla 803 adet ... Sistemine Ait Görüntü Kayıt Kaseti'nin davacı şirketten alınmasına karar verildiği, 27/07/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı, ... Sistemine Ait Görüntü Kayıt Kaseti adlı malzemenin muayene sürecinde söz konusu malzemenin geçmiş yıllarda birlikler tarafından mahalli piyasadan çok düşük fiyat ile doğrudan temin suretiyle alındığı ve tedarik yönteminin mahalli alımdan merkezi alıma çevrilmesi ile birlikte birim fiyatın son derece yüksek olması nedeniyle kamu zararı oluştuğunun tespit edilmesi üzerine Milli Savunma Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı'nca davaya konu ihale hakkında inceleme başlatıldığı, yapılan incelemede "yaklaşık maliyeti tespit edilmeyen 803 adet ... Sistemine Ait Görüntü Kayıt Kaseti adlı malzeme için 900 USD birim fiyatının sorgulanmadığı davacı şirketin, her ne kadar ihalede fiyat teklifi vermese de yaklaşık maliyetin hesaplanması için fiyat teklifi veren … Savunma Solar Enerji Gıda İnşaat Turizm İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile organik bağının bulunduğu, söz konusu şirket sahibinin davacı şirket sahibinin oğlu olduğu, ihaleye katılan diğer iki şirketin sahipleri arasında da baba-oğul ilişkisinin bulunduğu, söz konusu durumun firma temsilcilerinin beyanları ve vekâlet belgelerinin incelenmesi sonucu tespit edildiği, ... Sistemine Ait Görüntü Kayıt Kaseti adlı malzemenin …Malzeme Tedarik Merkezi Savunma Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den 03/10/2017 tarihinde birim fiyatı 55 TL olacak şekilde alındığı, aynı malzemenin 3 yıl içerisinde fiyatının 100 kat arttığını iddia ederek fiyat teklifi vermenin hayatın olağan akışına aykırı olduğu tespitlerinin yapıldığının'' belirtildiği, bunun üzerine 4734 sayılı Kanun'un 17. ve 4735 sayılı Kanun'un 21. maddelerine uyan fiil ve davranışlarda bulunulduğu yönünde rapor tanzim edildiği, söz konusu rapor doğrultusunda Hava Lojistik Komutanlığı'nca sözleşmenin feshedildiği, davacı şirketin ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak suretiyle idarenin fahiş fiyatla mal alımına neden olduğu gerekçesiyle 2 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği;
Davaya konu ihaleye ait ihtiyaç listesinin birinci sırasında kayıtlı olan ... Sistemine Ait Görüntü Kayıt Kaseti adlı malzemenin tedariki için sözleşme imzalanan davacı şirket ile söz konusu malzemenin yaklaşık maliyetinin belirlenmesi aşamasında fiyat teklifi veren dava dışı ...Savunma Solar Enerji Gıda İnşaat Turizm İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında organik bağ bulunduğu, anılan şirket tarafından çok yüksek fiyat teklifi verilerek yaklaşık maliyetin hesaplanması engellenmek suretiyle ihale bedelinin yüksek seviyelere çıkmasının sağlandığı, böylece ...Savunma Solar Enerji Gıda İnşaat Turizm İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından babasının sahibi olduğu davacı şirket lehine yarar sağlandığı, davacı şirketin eyleminin ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak niteliğinde olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihaleye konu ... Sistemine Ait Görüntü Kayıt Kasetleri'nin hava trafik kontrol radarlarında uçuş emniyeti olarak kaza kırım olayı meydana geldiğinde olayın sistem üzerinde yüklü olan programlar kullanılarak kaydedilmesini sağladığı, günümüzde dijitale dönüşün başlamasıyla mezkur malzemenin üretimi ve temininin oldukça güçleştiği, bu nedenle borkerlar aracılığıyla malzeme temin edildiği, dolayısıyla malzemenin garanti, sevkiyat ve tedarikinden dolayı fiyatının oldukça yükseldiği, herhangi bir yasak fiil ve davranışta bulunmadığı, idarenin dava konusu işlemi tek yanlı olarak keyfi ve soyut gerekçelerle tesis ettiği, kanunda sayılan yasak fiil ve davranışlardan hangisini işlediğinin açıkça belirlenmediği, yasaklamanın üst sınır olan iki yıl üzerinden verilmesinin de ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, aynı olay nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğu ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasında soruşturmanın devam ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ihalenin birinci kalemi uhdesinde bırakılan davacı şirket ile yaklaşık maliyetin hesaplanması için fiyat teklifi veren ...Savunma Solar Enerji Gıda İnşaat Turizm İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında organik bağ bulunduğunun söz konusu şirket temsilcilerinin beyanları ve vekâlet bilgilerinin incelenmesi neticesinde tespit edildiği, davacı şirketin ihalede yarattıkları mizansen sonucunda fahiş fiyatlarla mal alımına neden olarak ihaleye fesat karıştırmak fiilini işlediği, MSB Tedarik Yönergesi'nde ihaleye fesat karıştıranlar hakkında iki yıl süreyle yasaklama kararı verileceğinin düzenlendiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin ihalede yarattığı mizansen sonucunda fahiş fiyatlarla mal alımına neden olmak suretiyle ihale işlemlerine fesat karıştırdığından bahisle 2 (iki) yıl süreyle bütün kamu ihalelerine katılmaktan yasaklandığı, yasaklamaya konu fiil nedeniyle davacı şirketin sermayesinin tamamına sahip ortağı İ.T. hakkında adli yönden "kamu kurum ve kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırmak" isnadıyla soruşturma başlatıldığı ve soruşturmanın ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...sayılı soruşturma dosyasında derdest olduğu görülmüştür.
Bu itibarla, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...sayılı soruşturma dosyasının sonucu bakılan davayı etkileyebilecek nitelikte olduğundan, anılan soruşturma sonunda verilecek karara kadar Dairemizce temyiz incelemesinin bekletilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 22/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.