Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/3733 E.,  2025/4178 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3733
Karar No:2025/4178

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı (...)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odaları Birliği (...) ... Odası
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca 18/02/2019 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "Ankara İli İmrahor Vadisi 1. Etap Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlenmesi İşi" ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, "davanın ehliyet yönünden reddi" yolundaki kararın Dairemizin 02/12/2021 tarih ve E:2020/2808, K:2021/4130 sayılı kararı ile kısmen onanması kısmen bozulması üzerine bozulan kısım yönünden işin esasına yönelik verilen kararda; dava konusu ihalenin, 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından re'sen onaylanan İmrahor Vadisi Millet Bahçesi'ne ait 10/03/2020-08/04/2020 tarihleri ile 09/06/2020-08/07/2020 tarihleri arasında ilana çıkan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın uygulanması amacıyla gerçekleştirildiği;
Dava konusu ihalenin dayanağını oluşturan Çankaya ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan İmrahor Millet Bahçesi'ne ait 10/03/2020-08/04/2020 tarihleri arasında ilana çıkan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın re’sen onaylanmasına ilişkin işlemin Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; aynı yere ilişkin 09/06/2020-08/07/2020 tarihleri arasında ilana çıkan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın re’sen onaylanmasına ilişkin işlemin ise Mahkemelerinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği;Bu durumda, dava konusu ihalenin dayanağını oluşturan imar planlarının Mahkemelerince iptal edildiği göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemin dayanağının kalmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının ehliyetli olmadığı, ihalenin, ihale tarihinde onaylı bulunan imar planları doğrultusunda gerçekleştirildiği, söz konusu imar planlarının iptal edilmesi nedeniyle plansız duruma düşen bölgede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan imar planları doğrultusunda inşaat sürecinin devam ettiği, bu süreçte onaylanan imar planlarının yapılaşma öngörmediği, tamamen açık alan kullanımına ve peyzaja ilişkin düzenlemeler içerdiği, bu nedenle ekolojik dengeye olumsuz etkisinin olmayacağı, tüm kentin kullanımına yönelik, kamu yararına uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca 18/02/2019 tarihinde açık ihale usulüyle .../... ihale kayıt numaralı "Ankara İli İmrahor Vadisi 1 Etap Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlenmesi İşi" ihalesi gerçekleştirilmiş, anılan ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar" başlıklı 62. maddesinde, "Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: (...) c) Yapım işlerinde (...) gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan (...) ihaleye çıkılamaz. (...)" kuralına yer verilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "İhalelerde uyulması zorunlu hususlar" başlıklı 5. maddesinde, "(1) İhaleye çıkılmadan önce ve ihale sürecinde idarelerin aşağıda belirtilen hususlara uymaları zorunludur: (...) c) (...) gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan (...) ihaleye çıkılamaz. (...)" kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kurallardan, yapım işi ihalelerine çıkılmadan önce imar işlemlerinin tamamlanmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu işin yapılacağı alana ilişkin Ankara Büyükşehir Belediyesince onaylanan ve dava konusu ihalenin gerçekleştirildiği 18/02/2019 tarihinde yürürlükte olan imar planlarının dava konusu ihale tarihinden sonraki tarihlerde yargı kararlarıyla iptal edildiği, bunun üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Bakanlık) tarafından İmrahor Vadisi Millet Bahçesi Projesi'nin yapımı amacıyla 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı hazırlandığı, 02/03/2020 tarihinde re'sen onaylandığı, bu planların askı sürecinde plana yapılan itirazlar neticesinde onama sınırı dışında bırakılan kısımlara ilişkin Bakanlık tarafından 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı hazırlandığı, söz konusu planların da 02/06/2020 tarihinde re'sen onaylandığı anlaşılmıştır.
Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan incelemeden;
Bakanlık tarafından İmrahor Vadisi Millet Bahçesi Projesi'nin yapımı amacıyla 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri ve 3194 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca hazırlanan ve 02/03/2020 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın iptali istemiyle açılan davada, .... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, anılan karara yönelik temyiz isteminin ise Danıştay Altıncı Dairesinin 22/12/2025 tarih ve E:2023/4034, K:2025/7083 sayılı kararı ile reddedildiği ve anılan kararın onanmasına kesin olarak karar verildiği;
02/03/2020 tarihinde onaylanan imar planlarına yapılan itirazlar neticesinde onama sınırı dışında bırakılan kısımlara ilişkin Bakanlık tarafından 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri ve 3194 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca hazırlanan ve 02/06/2020 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ...dari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararı ile kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, anılan karara yönelik temyiz isteminin ise Danıştay Altıncı Dairesinin 22/12/2025 tarih ve E:2023/4384, K:2025/7084 sayılı kararı ile reddedildiği ve anılan kararın onanmasına kesin olarak karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda, ihale tarihinde uyuşmazlığa konu işin yapılacağı alana ait imar planları bulunduğu ve söz konusu imar planlarının ihale tarihinden sonra iptal edilmesi üzerine yeniden hazırlanan imar planlarında da hukuka aykırılık bulunmadığına kesin olarak karar verildiği anlaşıldığından, söz konusu imar planları uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece yargılama gideri ile davacı tarafından yapılan temyiz yargılama giderinin toplamı olan ...TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. Kullanılmayan...TL ilk derece aşamasındaki yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
6. Davalı tarafından yapılan...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
7. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi halinde fazladan yatırılan ...-TL istinaf başvurma harcının davalı idareye iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 25/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.