Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/3951 E.,  2023/2097 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/3951
Karar No:2023/2097

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Defterdarlığı
... Milli Emlak Daire Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVACI) ... Marina ve Yat İşletmeleri A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi sınırlarında bulunan ... ada, ... ve ... parsellerin önüne isabet eden 84.000 m² yüzölçümlü taşınmazın park ve manevra alanı olarak kullanılması nedeniyle 14/10/2011 - 24/10/2014 tarihleri arası için davacı adına 2.067.779,80-TL kullanım bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kullanım Bedeli İhbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu yerde yapılan uygulama teknik incelemeyi gerektirdiğinden ve uyuşmazlığın çözümü için gerekli görüldüğünden Mahkemelerince beş kişilik bir heyet olarak re'sen seçilen bilirkişiler tarafından gerçekleştirilen keşif sonrası düzenlenen raporda özetle; “Mahkemenizin ... esas sayısında kayıtlı dava dosyasında görülmekte olan davada; Toplam 450.362,00 m2 sahada yapılması planlanan 1100 yat kapasiteli marina alanı için; 1-Davalı idare Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporu incelendiğinde; 28.298,00 m2 lik Dolgu alan için "...taşınmazın kullanma izin bedeli olarak m2 sinin 86,20 TL den x 28.298,00 m2 olmak üzere 2.439.287,60 TL tahmini ilk yıl kullanma izni bedeli tespit edilmiştir." denilmektedir. 2- Davalı idare Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporu incelendiğinde; 3.075,00 m2 lik Dubalı yüzer iskeleler için "...taşınmazın kullanma izin bedeli olarak m2 sinin 86,20 TL den x 3.075,00 m2 olmak üzere 265.065,00 TL tahmini ilk yıl kullanma izni bedeli tespit edilmiştir." denilmektedir. 3- Davalı idare Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporu incelendiğinde; 167.676,00 m2 lik Denizden doldurulacak kara alanı için "...taşınmazın kullanma izin bedeli olarak m2 sinin 86,20 TL den x 167.676,00 m2 olmak üzere 14.453.671,20 TL tahmini ilk yıl kullanma izni bedeli tespit edilmiştir." denilmektedir. 4- Davalı idare Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporu incelendiğinde; 167.313,00 m2 lik Park ve Manevra Alanı olarak kullanılacak deniz yüzeyi için "...taşınmazın kullanma izin bedeli olarak m2 sinin 8,62 TL den x 167.313,00 m2 olmak üzere 1.442.238,06 TL tahmini ilk yıl kullanma izni bedeli tespit edilmiştir." denilmektedir. 5- Davalı idare Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporu incelendiğinde; 84.000,00 m2 lik Park ve Manevra Alanı olarak kullanılan deniz yüzeyi için "...taşınmazın kullanma izin bedeli olarak m2 sinin 8,62 TL den x 84.000,00 m2 olmak üzere 724.080,00 TL tahmini ilk yıl kullanma izni bedeli tespit edilmiştir." denilmektedir. Bu takdir edilen kullanım bedelleri üzerinde toplam 19.350.000,00TL bedelle pazarlık usulü ihaleye çıkmış ve yapılan ihale sonucunda, davacı taraf 19.355.000,00 TL bedele ihaleyi almış, Bakanlık onayı sonrasında da sözleşme imzalanmış ve Bakırköy 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.su ile resmiyet kazandırılmıştır. 19.355.000,00 TL İhale bedeli üzerinden yapılan hesaplama sonucunda ilk yıl kullanım bedeli; karasal alanlar için birim m2 86,34 TL ye ve deniz yüzeyleri için ise 8,63 TL ye tekabül etmektedir. 2015/2507 esas sayılı dava dosyasında yapılan inceleme araştırma ve meri mevzuat hükümleri karşısında ihale ile belirlenen ve sözleşme altına alınan karasal ve deniz yüzeyi birim m2 kullanım bedellerinin fahiş olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle sözleşme öncesi döneme ait kullanım bedeli olarak talep edilen bedellerin hesaplaması karasal alan için 86,34 TL/m2, deniz yüzeyleri için ise 8,634 TL/m2 üzerinde aşağıda yapılacaktır. KULLANIM BEDELİ HESABI: Yukarıda arz edildiği üzere 2014 yılı birim m2 deniz yüzeyi kullanım bedeli 8,634 TL/m2 baz alınarak 84.000,00 m2 lik yat park ve manevra alanının 2014 yılında yıllık (84.000,00 m2 x 8,634 TL/m2=) 725.256,00 TL Kullanım bedeli olabileceği hesaplanmıştır. Kullanım bedeli döneminin diğer yılları için ise TÜİK ÜFE oranları yansıtılarak hesaplama aşağıda yapılacaktır. Buna göre: 14/10/2011- 24/10/2014 tarihleri arası dönemde;
YILI KULLANIM BEDELİ ENDEKS
2011 (588.962,42-TL/12 ay x 2 ay 17 gün) 125.972,58 ------
2012 654.396,47 % 11,11
2013 689.275,80 % 5,33
2014 (265.495.50-TL/12 ay x 9 ay 24 gün) 592.292,40 % 5,22
TOPLAM 2.061.937,25-TL Kullanım bedeli olabileceği hesaplanmıştır." şeklinde görüş belirtildiği, bilirkişi raporu kapsam ve içerik bakımından hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğundan rapora yapılan itirazların yerinde bulunmadığı, bu itibarla, mevzuat hükümleri ile taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri, iddia ve savunmalar ile bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davalı idarece davacı adına 2.067.779,80-TL kullanım bedeli tahakkuk ettirilmesine karşın bilirkişi raporuna göre 2,061.937,25-TL kullanım bedeli tahakkuk ettirilmesi gerektiğinden, dava konusu ihbarnamenin 5.842,55-TL'lik kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, 2.061.937,25-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin 5.842,55-TL'lik kısmının iptaline, 2.061.937,25-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu ihbarnameye konu olan 84.000 m2 deniz yüzeyinin idare ile yapılan irtifak hakkı sözleşmesi kapsamında olmayan alan olduğu, başlangıçta idare burası için ecrimisil almaktayken özelleştirme sonrası idare ile bu alanı da kapsayacak şekilde yeni bir üst hakkı sözleşmesi imzalandığı, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'te 'Kullanım Bedeli İhbarnamesi' adı altında bir ihbarname türü olmadığı, mevzuatta yer almayan bir ihbarname türü ile kullanma bedeli talep edildiği, talep edilen bedelin son derece fahiş olduğu, dava konusu ihbarname 14/10/2011 - 24/10/2014 dönemini kapsadığından 24/10/2014 tarihinde yapılan kullanma izin sözleşmesinin metre kare birim fiyatının bu tarih öncesine götürülerek bedel belirlenmesinin hukuka uygun olmadığı, bu döneme ilişkin bedelin 14/07/2009 - 13/10/2011 dönemi için tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin ÜFE oranında artırımıyla bulunacak bedel olması gerektiği, 84.000 m2 deniz yüzeyinin m2 birim değerinin, arkasında yer alan kara alanı için ödenen üst hakkı bedelinin onda biri olması gerektiği, dava konusu edilen kullanma izin bedeli ihbarnamesinin konusu olan alan üst hakkı sözleşmesi kapsamında yer aldığından sözleşme gereği ödenen sözleşme bedelinin bu alanı da kapsadığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, bilirkişilerce kullanım bedeli hesaplaması yapılırken kullanma izni sözleşmesindeki bedel emsal alınarak hesaplama yapıldığı, ancak m2 bedeli 8,6881-TL olmasına rağmen 8,634-TL olarak alındığı, bilirkişilerce ocak ayı TÜİK ÜFE'nin on iki ayın ortalama değişim oranında indirilerek hesaplama yapıldığı, kullanım bedelinin hukuka uygun hesaplandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen dava konusu işlemin iptaline ve davanın kısmen reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 27/04/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.