Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/2188 E.,  2023/4937 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/2188
Karar No:2023/4937

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Biracılık ve Malt Sanayi A.Ş.

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri Vekili ...

(MÜDAHİL DAVALI YANINDA): ... Bira ve Malt Sanayi A.Ş.
VEKİLİ: Av. ..., Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ecocaps’s S.R.L Socio Unico’nun (Ecocaps) Alu-Lıd kapak sistemlerini Türkiye’de ... Bira ve Malt Sanayi A.Ş. (Tuborg) dışında hiçbir bira üreticisine satmamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunu ihlâl ettiği iddiasıyla davacı şirket tarafından yapılan şikâyet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Tuborg ile Ecocaps arasında imzalanan "Kutu Koruma Kapağı Tedarik Sözleşmesi ve Kutu Koruma Kapağı Uygulama Makinesi Sözleşmesi" (Sözleşme) ile Alu-Lid kapak sistemlerinin kutu biralarda kullanılmak üzere Tuborg tarafından temin edildiği ve bu sözleşmeye belli süreli münhasırlık hükmü konularak söz konusu sistemin belli süreyle Türkiye'de Tuborg dışında hiçbir bira üreticisine satılmayacağının kararlaştırıldığı, Türkiye kutu bira pazarında bir diğer üretici olan davacı tarafından bu anlaşmanın 4054 sayılı Kanunu ihlâl ettiğinden bahisle davalı idareye başvuru yapıldığı, dava konusu işlem ile özetle şikâyete konu sözleşmenin 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinde sayılan koşulların tamamının karşılanması nedeniyle bireysel muafiyet alabileceğinden, şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına karar verildiği;
Ön araştırma dosyasının ve dava dosyasının değerlendirilmesinden; uyuşmazlık konusu Sözleşme ile temin edilen Alu-Lid kapak sistemlerinin temel olarak tüketicilerin kutu içecekleri tüketirken temas ettikleri kapak üst kısımlarının hijyeninin korunmasını hedefleyen teknolojik sistemlerin bir türü olduğu, bu sistemin kutu içeceklerin dolumunun gerçekleştirildiği bant sistemine entegre biçimde kurularak kullanıldığı, uyuşmazlık konusu Sözleşmedeki ürün teknolojisinde tamamen alüminyum maddeden yapılan koruma kapağının herhangi bir yapıştırıcı madde kullanılmaksızın ısı yöntemiyle kutulara monte edildiği, Dünyada bu alanda farklı teknoloji kullanan başka sistemlerin de mevcut olduğu, uygulanan teknoloji yönünden birbirlerinden farklı olsa da temel işlev olan kapak hijyeni işlevini sağlayan bu sistemlerin birbirine ikâme olduğu, dolayısıyla bu sistemleri temin eden şirketin piyasada tekel konumda olduğundan söz edilemeyeceği, Türkiye'de alkollü veya alkolsüz içecek pazarında daha önce kullanılmayan bu teknolojinin ilk defa müdahil şirket tarafından uygulandığı, ön araştırma sürecinde idarece görüşme yapılan üç ayrı alkolsüz içecek firmasının bu sistemi kullanmayı düşünmediklerini, ancak mevzuat gereği zorunlu hale gelmesi, tüketicilerin talep etmesi ya da rakiplerin bu teknolojiyi kullanmaya başlaması hallerinde bu sistemi kullanmayı düşünebileceklerini, bu sistemin üretim sürecini zorlaştırdığını, maliyet artışı getirdiğini, vazgeçilmez bir özellik taşımadığını ifade ettikleri, bu kapak sistemlerinin tüketiciler lehine farklı bir teknolojik yeniliği piyasaya getirdiği, her ne kadar uyuşmazlık konusu Sözleşme ile getirilen münhasırlık hükmü olmasa idi söz konusu kapak sistemlerinin kutu bira pazarındaki tüm oyuncular tarafından uygulanması halinde halihazırdaki duruma göre daha fazla sayıda tüketicinin bundan yararlanabileceği akla gelebilirse de aktarıldığı üzere, piyasadaki oyunculardan biri bu hususta risk almadığı sürece tüm oyuncuların genel bir eylemsizlik içinde olabileceği ve bu yeniliğin tüketicilere hiç sunulmayabileceği, bu husus göz önüne alındığında mevcut durumun önceki duruma göre tüketiciler lehine olduğu, müdahil şirketin bu uygulama ile ticari risk aldığı ve Sözleşmedeki münhasırlık hükmünün alınan ticari riskin karşılığı olduğu, ayrıca kutu bira pazarındaki diğer üretici olan davacı şirketin alternatif kapak sistemlerini uygulayabileceği ve münhasırlık süresi sonunda bu uygulamayı onun da gerçekleştirilebileceği dikkate alındığında bu yönde akla gelen düşüncenin gerçekçi olmayacağı, Türkiye bira pazarının hemen hemen tamamında davacı ve müdahil iki şirketin egemen olduğu, davacının pazarda güçlü konumda olduğu, 2015 dönemi ile sınırlı olmak üzere müdahil şirketin kutu bira pazar payının korumalı kapak teknolojisi kullanımı ile fark edilebilir bir artış gösterdiği ancak bu artışın büyük bir sıçrama niteliğinde olmadığı, kutu bira pazar paylarına olan etkisi dikkate alındığında temiz kapak sisteminin kritik ve vazgeçilmez bir girdi niteliğinde olmadığı, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında hakim durumun kötüye kullanılmasından söz edilemeyeceği, kapak koruma sisteminin kutu biranın hijyenini artırıcı yönü ile kaliteyi artırdığı, yeni bir teknoloji olduğu ve Kanun'un 5. maddesindeki "Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması" şartını taşıdığı, tüketicilerin kutu bira ürünlerinde daha önce kullanılmayan ve hijyen seviyesini artıran bir teknolojik yenilik ile tanıştığı göz önüne alındığında "Tüketicinin bundan yarar sağlaması" şartının da mevcut olduğu, pazardaki küçük üretici olan müdahil şirketin yenilikçi bir yatırımla ve rekabetçi bir anlayışla getirdiği sistemin pazardaki rekabeti önemli ölçüde etkilemeyeceği, Sözleşme ile getirilen münhasırlığın süreli olduğu ve yatırıma bağlı olarak alınan risklere oranla makul olduğu, dolayısıyla rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla söz konusu Sözleşmenin Kanun'un 5. maddesinde sayılan koşulların tamamının karşılanması nedeniyle bireysel muafiyet alabileceğine, şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına dair dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, istinaf başvurusunun gerekçesiz olarak reddedildiği, dava konusu Kurul kararının eksik inceleme sonucunda tesis edildiği, Sözleşme ile getirilen tedarik yasağının açıkça rekabet ihlâli oluşturduğu, Ecocaps'in sahip olduğu teknolojinin ikâmesinin bulunmadığı, alternatifi bulunmayan makine ve sarf malzemesinin temin edilememesinin bira pazarında etkin rekabete engel olduğu, muafiyete ilişkin koşulların sağlanmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare ile yanında müdahil tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 21/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.