Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2025/375 E.,  2025/642 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/375
Karar No : 2025/642

YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI

... vekili Av. ... tarafından Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada; Ankara 8. İdare Mahkemesinin 19/02/2024 tarih ve E:2021/2563, K:2024/222 sayılı kararı ve Samsun 1. İdare Mahkemesinin 22/11/2024 tarih ve E:2024/329, K:2024/1398 sayılı kararı arasında çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin birinci fıkrasında; "Bu madde; Milli Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/06/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. (Ek cümle: 30/6/2022- 7415/8 md.) Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına, 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle eklenmiş olan cümleye ilişkin madde gerekçesinde; "askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan davaların Türkiye genelinde idari yargı mercilerinde görüldüğü, verilen kararlara ilişkin istinaf mercilerinin de yetkili bölge idare mahkemeleri olduğu, bu durumun, aynı olay veya aynı nitelikteki işlem ve eylemlere ilişkin olarak Türkiye’nin çeşitli yerlerindeki mahkemelerden farklı kararlar verilmesine yol açtığı ve askeri hizmetin sürekliliğini, askeri disiplinin tesis ve idamesini olumsuz yönde etkilediği, madde ile; Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda görev yapan personelin askeri hizmete ilişkin işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlarda yeknesaklığın sağlanması ve uygulama birliğinin tesisi amacıyla anılan davaların Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Adana, Bursa, Gaziantep, Samsun ve Erzurum Bölge İdare Mahkemelerinin bulunduğu idare mahkemelerinde görülmesinin amaçlandığı" hususlarına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Amasya İli, 15. Piyade Eğitim Tugay Komutanlığında yedek astsubay adayı olarak eğitimine devam etmekte iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle statüsü er olarak değiştirilerek askerlik hizmeti er statüsünde tamamlatılan davacı tarafından; bu işlemin Ankara 5. İdare Mahkemesinin 30/09/2021 tarih ve E:2021/1174, K:2021/1267 sayılı kararıyla iptal edildiğinden bahisle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, er statüsüne düşürüldüğü 16/10/2021 tarihi ile emsallerinin terhis tarihi olan 08/08/2021 tarihi arasındaki maaşlarına karşılık 20.000,00 - TL'nin her bir maaşının ödenmesi gereken tarihten itibaren yasal faiziyle, emsallerine eğitim harçlığı olarak ödenen 5.700,00 - TL ve 1.250,00 - TL yol parası olmak üzere toplam 6.950, 00 - TL'nin 25/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiziyle ödenmesine, bu süreçte yaşadığı elem ve ıstırap nedeniyle de 10.000,00 - TL manevi tazminatın 08/08/2020 tarihinden tibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına 7415 sayılı Kanunla eklenen düzenleme ile, Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde, ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olduğu kurala bağlanmış olduğundan ve yedek astsubay adayı iken statüsü değiştirilerek askerlik hizmetini er olarak tamamlayan davacının, yargı kararıyla iptal edilen bu işlem nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararlarının tazmini istemi hakkındaki uyuşmazlık, askeri hizmete ilişkin işlemden kaynaklandığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrası uyarınca, davacının statüsünün değiştirilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği tarihte görev yaptığı yer olan Amasya İlinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Samsun Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki Samsun İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Samsun İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Samsun 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 8. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 10/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.