Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2023/4327 E.,  2023/4935 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4327
Karar No : 2023/4935

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, genel idare hizmetleri sınıfında bulunmasına rağmen kendisine ait maaş bordrolarında bölge ek özel hizmet tazminatına yer vererek ve ödeme emri düzenleyerek toplam 986,53-TL'yi zimmetine geçirdiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararla; olayda, ceza yargılamasının konusunu teşkil eden suç, disiplin hukuku yönünden de aynı suç kapsamında olması halinde bağlayıcı olduğu, uyuşmazlıkta ise, disiplin soruşturmasına konu suçun nev'i ile ceza yargılamasına konu suçun nev'inin farklı olması nedeniyle ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve … Değişik İş sayılı kararından sonra ceza yargılamasının sonucunun beklenilmesine gerek olmadığı, bu durumda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile disiplin soruşturması sonucu hazırlanan soruşturma raporunun birlikte değerlendirilmesinden; bordrolarda "Ek Tazminat" olarak ifade edilen Bölge Ek Özel Hizmet Tazminatının teknik ve sağlık hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunan personele ödenmesine ve muhasebe biriminde genel idare hizmetleri sınıfında bulunan davacının, teknik ve sağlık hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda görev yapmaması nedeniyle söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanması mümkün olmamasına rağmen, kendisine ait maaş bordrolarında bölge ek özel hizmet tazminatına yer vermek, bordro icmalleri ile ödeme emri belgelerini düzenlemek suretiyle 2014 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ve 2015 yılının Ocak ve Şubat aylarında toplam 986,53.-TL'yi zimmetine geçirdiği hususu ile davacının, soruşturma kapsamındaki ifadesi dikkate alındığında, davacının üzerine atılı eylemi işlediği iddiasının sübuta erdiği ve söz konusu eyleminin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, öte yandan, disiplin hukukunun ceza yargılamasından bağımsız olduğu, ceza kanununa göre bir fiilin suç olup olmamasının ve davacı hakkında devam eden ceza yargılamasının, davacının disiplin yönünden sübut bulan eylemi karşılığında disiplin cezası ile cezalandırılmasına engel teşkil etmeyeceği; Danıştay Onikinci Dairesinin yerleşik kararları ile ortaya koyulduğu üzere alt ceza uygulamasının işlemde tartışılıp tartışılmamasının işlemi sakatlamayacağı, işlemde bu konuya değinilmemiş olmasının takdir yetkisinin alt ceza uygulamama yönünde kullanıldığını göstereceği kabul edildiğinden; dava konusu işleme esas fiilin … tarihinde … sayılı İnceleme Raporuyla öğrenildiği ve bu tarihten itibaren altı ay içinde 28/03/2016 tarihli olur ile davacı hakkında disiplin soruşturmasına başlanıldığından ve fiillerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verildiğinden; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personel Daire Başkanlığının 28/06/2016 tarihli yazısıyla, isnat edilen fiil ile ilgili olarak onbeş gün içinde savunma yapma hakkı tanınmasına ve ayrıca aynı yazıda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinin ikinci fıkrasına yer verilmek suretiyle Yüksek Disiplin Kurulunda bizzat veya vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapma hakkının hatırlatılmasına rağmen, davacının, 12/07/2016 tarihli yazılı savunmasında sözlü savunma yapmak istediğine dair beyanda bulunmadığından, davacının aksi yöndeki iddialarına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdarenin liyakati dikkate almadan muhasebe ile ilgili eğitimi olmaksızın kendisini görevlendirdiği, zimmetine geçirdiği iddia edilen meblağın çok cüzi bir miktar olduğu, böyle bir miktar için bilerek ve isteyerek memuriyetini riske atmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, meslek hayatı boyunca disiplin cezası almadığı gibi hakkında disiplin soruşturmasının dahi açılmadığı ve sicil not ortalamasının çok yüksek olduğu, hal böyle iken hakkında bir alt ceza uygulanmamasının hakkaniyete aykırı olduğu, dava konusu işlemde alt ceza uygulanmamasının gerekçesinin dahi açıklanmadığı, tarafına son savunma hakkı tanınmadığı, ölçülülük ilkesinin ihlal edildiği, isnat edilen fiil nedeniyle soruşturma açma hakkının zamanaşımına uğradığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Usul ve yasaya uygun kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
… Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olan davacının, muhasebe sorumlusu olarak görev yaptığı dönemde, Sayıştay Başkanlığı denetçilerinin … Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 2012-2013 ve 2014 yıllarına ait maaş hesapları üzerinde yaptıkları incelemeler sonucunda, davacı hakkında … tarih ve … sayılı makam oluru ile disiplin soruşturması başlatılmış, yürütülen disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen … tarihli ve … sayılı soruşturma raporunda, davacının, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğunun saptandığından bahisle, Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca on (10) kez Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, anılan kararın, genel idare hizmetleri sınıfında bulunmasına rağmen, 2014 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ve 2015 yılının Ocak ve Şubat aylarında kendisine ait maaş bordrolarında bölge ek özel hizmet tazminatına yer vererek ve ödeme emri düzenleyerek toplam 986,53-TL'yi zimmetine geçirmek fiilinden dolayı Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmının iptali istemiyle temyizen incelenen bu dava açılmıştır.
Davacı hakkında, görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davası sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, isnat olunan suçun zimmet suçuna vücut verebileceği anlaşılması nedeniyle delilleri değerlendirme ve takdir yetkisinin ağır ceza mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek "zimmet" suçundan yargılama yapılması için dosyanın görevli ve yetkili … Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, anılan karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve … Değişik İş sayılı kararıyla; ... Asliye Ceza Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiş ise de; hesaplar arası para transferlerinden, kovuşturma aşamasında ortaya çıkan delillerden ve müfettiş raporlarından bahsedilerek eylemin zimmet suçunu oluşturduğunun kabul edildiği, bunların ise iddianame içeriğinde gösterilmediği ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 225. maddesinin birinci fıkrası uyarınca hükmün ancak iddianamede unsurları gösterilen eylemlere ilişkin olarak verilebileceği gerekçesiyle, görevsizlik kararına yapılan itirazın kabulüne ve anılan kararın kaldırılarak dosyanın görevli ve yetkili ... Asliye Ceza Mahkemesine tevdiine karar verildiği, bunun üzerine, anılan dosyanın ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esasına kaydedildiği ve davanın derdest olduğu görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; 131. maddesinde ise, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının üzerine atılı ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacı hakkında "görevi kötüye kullanma" suçundan açılan kamu davasının … Asliye Ceza Mahkemesinin … esasına kaydedildiği ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan; davacının eylemlerinin zimmet suçuna vücut verebileceği gerekçesiyle, ... Asliye Ceza Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiş ise de; kararda hesaplar arası para transferlerinden, kovuşturma aşamasında ortaya çıkan delillerden ve müfettiş raporlarından bahsedilerek eylemin zimmet suçunu oluşturduğunun kabul edildiği, ancak bunların iddianame içeriğinde gösterilmediği belirtildiğinden, sonrasında davacı hakkında "zimmet" suçundan iddianame düzenlenip düzenlenmediği, düzenlendi ise, iddianamenin içeriği, ceza davası açılmış ise, neticesinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu durumda; davacı hakkında görevi kötüye kullanma suçundan devam eden ceza davasının sonucu ve zimmet suçu yönünden belirtilen diğer hususlar yeterince araştırılmadan, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/10/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.