12. Daire 2022/938 E. 2024/1562 K. — Danıştay Kararı
12. Daire 2022/938 Esas 2024/1562 Karar 26.03.2024
Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/938 E., 2024/1562 K.
T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/938 Karar No : 2024/1562
DAVACI : ...'nu temsilen ... Sendikası VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 3- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Karaman Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında diyetisyen kadrosunda görev yapan davacı tarafından; 1- 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme"nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı 3. Bölümünün 45. maddesi gereğince %20 artırımlı ek ödemeden yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Karaman Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline, 2- Söz konusu Toplu Sözleşme'nin 3. Bölümünün "Tabip dışı personelin ek ödemelerinin aylıklarla birlikte ödenmesi" başlıklı 4. maddesi ile "Ek ödemelerin aylıklarla birlikte ödenmesi" başlıklı 5. maddesinin eksik düzenleme nedeniyle iptaline, 3- Ek ödemelerin %20 artırımlı uygulanması ile Ocak 2022 dönemi de dahil olmak üzere yoksun kalınan tüm parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine, karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Karaman Ahmet Mete Huzurevi, Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde "diyetisyen" olarak görev yaptığı; 2022-2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 45. maddesiyle, tabip dışı personelin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesi uyarınca belirlenen ek ödemesinin "% 20 artırımlı" ödenmesi öngörüldüğü halde, 2022/Ocak döneminde ek ödemesinin % 20 artırımlı olarak ödenmediği; %20 artırımlı ek ödemeden yararlandırılması talebiyle 12/01/2022 tarihli dilekçeyle yaptığı başvurunun reddedildiği; 6. Dönem Toplu Sözleşme’nin 3. Bölüm başlığının “Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” şeklinde olduğu; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun, 13. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, "Diyetisyen; beslenme ve diyetetik alanında lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokullardan mezun; sağlıklı bireyler için sağlıklı beslenme programları belirleyen, hastalar için tabibin yönlendirmesi üzerine gerekli beslenme programlarını düzenleyen, toplu beslenme yerlerinde beslenme programları hazırlayan ve besin güvenliğini sağlayan sağlık meslek mensubudur." düzenlemesine yer verilerek, diyetisyenin de bir sağlık meslek mensubu olduğu" açıkça belirtildiği; ayrıca, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na tabi olarak, yükseköğretim kurumlarında görev yapan tabip dışı personel ile 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'a tabi olarak Adli Tıp Kurumunda görevli tabip dışı personel, % 20 artırımlı ek ödemeden yararlanabildiği halde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kadrolarında görev yapan tabip dışı sağlık personelinin % 20 artırımlı ek ödemeden yararlandırılmamasının eşitlik ilkesi ile ücrette adalet sağlanması ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI ... BAKANLIĞI İLE ... VALİLİĞİNİN SAVUNMALARI : Toplu Sözleşme'nin dava konusu maddelerinin, Sağlık Bakanlığı, yüksek öğretim kurumları ve Adli Tıp Kurumunda çalışan tabip dışı personele yönelik olduğu; davacının Karaman Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde diyetisyen olarak görev yaptığı; anılan maddelerin hizmet bazında değil birim bazında düzenleme ihtiva etmesi nedeniyle, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında çalışan tabip dışı personeli kapsamamasının eşitlik ilkesine aykırı olmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Anayasa ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu ile diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak Kamu İşveren Heyeti ve Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde dava konusu madde hükümlerinde mutabakat sağlanarak Toplu Sözleşme'nin imzalandığı; Anayasa’nın 128. maddesi uyarınca mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleriyle yapılan düzenlemelerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika tarafından, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Karaman Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde diyetisyen unvanıyla görev yapan üyesi Ali Sunaoğlu'nun; 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmesi'nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı 3. Bölümünün 45. maddesi gereğince ek ödemeden yararlandırılması için yaptığı başvurunun reddine ilişkin Karaman Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ve söz konusu Toplu Sözleşme'nin 3. Bölümünün "Tabip dışı personelin ek ödemelerinin aylıklarla birlikte ödenmesi" başlıklı 4. maddesi ile "Ek ödemelerin aylıklarla birlikte ödenmesi" başlıklı 5. maddesinin eksik düzenleme nedeniyle iptali ile ek ödemelerin Ocak 2022 döneminden itibaren %20 oranında artırım uygulanarak yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte üyesine ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 4688 sayılı Görevlileri Sendikaları ile Toplu Sözleşme Kanununun "Toplu sözleşmenin kapsamı" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasında, "Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar." aynı maddenin 3. fıkrasında da Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir.", " Toplu sözleşmenin tarafları ve imza yetkisi" başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasında, "Toplu sözleşme görüşmelerine kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyeti, kamu görevlileri adına Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti katılır.", 4. fıkrasında da "Toplu sözleşmeyi imzalamaya kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyeti Başkanı, kamu görevlileri adına sözleşmenin kamu görevlilerinin geneline yönelik bölümü için Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti Başkanı ve hizmet kollarına yönelik bölümleri için ilgili sendika temsilcisi yetkilidir." kuralı yer almaktadır. 6. Dönem Toplu Sözleşme, 4688 sayılı Kanun'a dayanılarak, kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyeti Başkanının, kamu görevlileri adına ise, kamu görevlilerinin geneline yönelik mali ve sosyal haklarla ilgili olarak Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti Başkanının (MEMUR-SEN Genel Başkanı), hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklarla ilgili olarak, ilgili hizmet kolunda madde kapsamında belirtilen sendikaların temsilcileri arasında akdedilmiş ve 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2022 - 31/12/2023 tarihleri arasında uygulamaya konulmuştur. 6. Dönem Toplu Sözleşmesi'nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı 3. Kısımın 3. Bölümün "Tabip dışı personelin ek ödemelerinin aylıklarla birlikte ödenmesi" başlıklı 4. maddesinde, "209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının altıncı cümlesi hükmü uyarınca yapılacak ödemeler, tabip dışı personele herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, anılan madde uyarınca yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edilir.", "Ek ödemelerin aylıklarla birlikte ödenmesi" başlıklı 5. maddesinde, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapılacak ek ödemeler herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, anılan maddeler uyarınca yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edilir.", İlave ek ödeme puanı başlıklı 45. maddesinde, "4 üncü ve 5 inci maddelerin birinci cümlelerinin uygulanmasında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre belirlenen ek ödeme oranları %20 artırımlı uygulanır." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Davacı vekilince eksik düzenleme yapıldığı öne sürülen 6. Dönem Toplu Sözleşmenin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı 3. kısmında yer alan dava konusu maddelerinde, sadece Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları İle Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun, Yükseköğretim Kurumu Kanunu ve Adli Tıp İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un belirtilen maddelerindeki düzenlemelere tabi olan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre belirlenen ek ödeme oranlarının %20 artırımlı uygulanması öngörülmüştür, Anayasa'nın 128. maddesinde, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği kuralının istisnası olarak belirtilmiştir. Bu durumda; 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin de anılan mevzuat hükümleri uyarınca Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında gerçekleşen görüşmelerde yapılan teklif ve pazarlıklar sonucunda mutabakat sağlanarak imzalandığı dikkate alındığında davaya konu Toplu sözleşme maddesinde eksik düzenlemeden bahsedilemeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır. Diğer yandan; 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı Üçüncü Bölümünün "Bazı sosyal hizmet çalışanlarına ek ödeme artışı" başlıklı 36. maddesinde; "2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında yaşlı, ağır engelli ve çocuklara yönelik hizmet veren yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında, kadın konuk evlerinde, şiddet önleme ve izleme merkezlerinde ve sosyal hizmet merkezlerindeki şiddetle mücadele irtibat noktalarında fiilen görev yapan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Cetvele göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına 20 puan ilave edilir." düzenlemesine yer verilerek, anılan maddede belirtilen kuruluş ve merkezlerde fiilen görev yapanlara da, ek ödeme oranlarının %20 artırımlı ödendiği anlaşılmıştır. Dava konusu Toplu Sözleşme maddesinde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kadrolarında görev yapanlara yer verilmediğinden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Karaman Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde diyetisyen unvanıyla görev yapan davacının bu maddede öngörülen ek ödeme artırımından yararlanması mümkün olmadığından bu yolda yapılan başvurunun reddine ilişkin iptali istenilen işlemlerde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için taraflara önceden bildirilen 26/03/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ...'un, davalı ... Bakanlığı vekili Av. ...'ın, davalı ... Bakanlığı vekili Av. ...'nun ve davalı ... Valiliği vekili Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısı ...'in hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme, 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış ve 01/01/2022 - 31/12/2023 tarihleri arasında uygulanmak üzere yürürlüğe konulmuştur. 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı 3. Bölümünün 45. maddesiyle, Sözleşmenin 4. ve 5. maddelerine göre ödenen ek ödeme oranlarının, 2022-2023 yıllarında %20 artırımlı uygulanması öngörülmüştür. Bu düzenleme kapsamında, Sağlık Bakanlığında 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesi uyarınca döner sermaye ek ödemesinden yararlanan tabip dışı personelin, döner sermaye ek ödemesinin sabit ek ödemeye isabet eden kısmı, 01/01/2022 tarihinden itibaren %20 artırımlı olarak ödenmeye başlanmış; bununla birlikte, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve döner sermaye ek ödemesi almayan personelin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesi uyarınca yapılan ek ödemelerinde, %20 oranında artış yapılmamıştır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Karaman Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında diyetisyen kadrosunda görev yapan davacının, Toplu Sözleşmenin 45. maddesi gereğince %20 artırımlı ek ödemeden yararlandırılması talebiyle 12/01/2022 tarihli dilekçeyle yaptığı başvurunun; "Toplu Sözleşme'nin 4. ve 5. maddelerinin Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinde, yüksek öğretim kurumlarında ve Adli Tıp Kurumunda çalışanlara yönelik olduğu, Bakanlık personelinin ek ödemesinin söz konusu düzenleme kapsamında %20 artırımlı ödenmesinin mümkün bulunmadığı" gerekçesiyle, Karaman Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddi üzerine, bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın 53. maddesinde; "...(Ek fıkra: 07/05/2010-5982/6 md.) Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. (Ek fıkra: 07/05/2010-5982/6 md.) Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. (Ek fıkra: 07/05/2010-5982/6 md.) Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir." kuralına yer verilmiştir. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 07/05/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." kuralı yer almıştır. 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme"nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı 3. Bölümünün “Tabip dışı personelin ek ödemelerinin aylıklarla birlikte ödenmesi" başlıklı dava konusu 4. maddesinde, "(1) 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının altıncı cümlesi hükmü uyarınca yapılacak ödemeler, tabip dışı personele herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, anılan madde uyarınca yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edilir.” kuralına; "Ek ödemelerin aylıklarla birlikte ödenmesi" başlıklı dava konusu 5. maddesinde, "(1) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapılacak ek ödemeler herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, anılan maddeler uyarınca yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edilir." kuralına; "İlave ek ödeme puanı" başlıklı 45. maddesinde de, "4 üncü ve 5 inci maddelerin birinci cümlelerinin uygulanmasında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre belirlenen ek ödeme oranları %20 artırımlı uygulanır." kuralına yer verilmiştir. 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasında, "(...) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir..." kuralı; ikinci fıkrasında, "....Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz..." kuralı yer almıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun "Döner sermaye" başlıklı 58. maddesinin dava tarihinde yürürlükte olan (i) fıkrasının üçüncü paragrafında, "Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. Bu kapsamda ek ödemeden yararlanan personele, ayrıca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca ödeme yapılmaz." düzenlemesine yer verilmiştir. 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un "Kurum personeline yapılacak ödeme" başlıklı 30. maddesinin birinci fıkrasında, "(Değişik: 21/3/2006-5473/7 md.) Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinin en az % 35'i Adlî Tıp Kurumu ve birimlerine malzeme, araç, gereç, araştırma ve döner sermayede görevli personel giderlerine ayrılır. Gelirin geri kalan kısmı Adlî Tıp Kurumunda ve birimlerinde görevli memur ve sözleşmeli personele; unvanı, görevi, sınıfı, çalışma şartları, hizmet nitelikleri, hizmete katkısı, performansı ve benzeri hususlar dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine çıkarılacak yönetmelikte tespit edilecek esaslara göre ödenebilir." kuralı; ikinci fıkrasında da, "...(Değişik cümle: 16/6/2022-7411/7 md.) Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezi yönetim bütçesinden karşılanır...." kuralı yer almıştır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesinin birinci fıkrasında, "(Ek: 11/10/2011 - KHK - 666/1 md.) Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, …, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır." kuralı; üçüncü fıkrasında da, "Birinci fıkra kapsamına giren personelden; 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları ve 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kapsamında döner sermayeden ek ödeme yapılan personele, ... sözkonusu mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılmaya devam olunur ve bunlara bu maddeye göre ayrıca ek ödeme yapılmaz." kuralı yer almış olup; anılan Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli (I) sayılı Cetvelin "A- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar" başlıklı kısmında da, memurların (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında çalışanlar dahil) ek ödeme oranları hizmet sınıfı, kadro ve görev unvanları esas alınarak belirlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava; iptali istenen düzenleyici işlemler yönünden incelendiğinde; Uyuşmazlık, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında görev yapan ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesindeki ek ödemeden yararlanan personelin, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 45. maddesiyle getirilen ilave ek ödeme puanından (%20 artırımlı ödemeden) yararlanıp yararlanamayacağından kaynaklanmaktadır. 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesiyle, Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermayeli sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık çalışanlarına; 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 30. maddesiyle Adli Tıp Kurumu personeline ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58. maddesiyle de üniversitelerde görev yapan kamu görevlilerine, döner sermaye ek ödemesi verilmesi kurala bağlanmış; ayrıca, söz konusu personele her ay yapılacak döner sermaye ek ödeme net tutarının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9. maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme (sabit ek ödeme) net tutarından az olamayacağı düzenlenmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesinde ise, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan memur ve diğer kamu görevlilerine (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında çalışanlar dahil), kadro ve görev unvanları itibarıyla ekli (I) sayılı Cetvelde gösterilen oranlarda ek ödeme (sabit ek ödeme) yapılması öngörülmüş; 209 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermayeli sağlık kuruluşlarında, 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesi kapsamında yüksek öğretim kurumlarında ve 2659 sayılı Kanun'un 30. maddesi kapsamında Adli Tıp Kurumunda döner sermaye ek ödemesi alan personele ise, bu ödemenin (sabit ek ödemenin) yapılmayacağı açıkça belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlara ve diğer kamu görevlilerine, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesi uyarınca ek ödeme (sabit ek ödeme) ödenmekte olup; 209 sayılı Kanun'un 5. maddesi, 2569 sayılı Kanun'un 30. maddesi ve 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesi gereğince döner sermaye ek ödemesinden yararlanan kamu görevlilerine ise 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesinde öngörülen ek ödemenin yapılmadığı; ancak söz konusu personele yapılacak döner sermaye ek ödemesinin bir aylık net tutarının, Ek 9. maddeye göre kadro ve pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme (sabit ek ödeme) tutarından az olamayacağı açıktır. Öte yandan, Anayasa'nın 53. maddesiyle; memurlar ve diğer kamu görevlilerinin, toplu sözleşme yapma hakkına sahip olduğu kurala bağlanmış; 128. maddesinin ikinci fıkrasıyla da memurların ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının kanunla ve/veya toplu sözleşmeyle düzenlenebileceği belirtilmiştir. Bu kapsamda, 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme"nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı 3. Bölümünün dava konusu 4. ve 5. maddeleriyle, 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin ikinci fıkrasının altıncı cümlesi hükmü uyarınca tabip dışı personele, 2569 sayılı Kanun'un 30. maddesinin uyarıca Adli Tıp Kurumu personeline ve 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca üniversitelerde görevli personele yapılacak ödemenin (döner sermaye ek ödemesinin sabit ek ödeme tutarı kadar olan kısmının), herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenmesi ve bu şekilde yapılan ek ödeme (sabit ek ödeme) tutarının da, daha sonra hesaplanacak döner sermaye ek ödemesi tutarından mahsup edilmesi öngörülmüştür. Ayrıca, Toplu Sözleşme'nin 45. maddesiyle de, Sözleşme'nin 4. ve 5. maddelerine göre yapılan ödemenin (döner sermaye ek ödemesinin sabit ek ödeme tutarı kadar olan kısmının), %20 artırımlı olarak ödenmesi kurala bağlanmış; bununla birlikte döner sermaye ek ödemesi kapsamında bulunmayan ve sadece 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesi uyarınca ek ödeme (sabit ek ödeme) alan kamu görevlilerinin ek ödeme oranlarının, %20 artırımlı uygulanacağına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Buna göre, Anayasa'nın 53. maddesi gereğince, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin, toplu sözleşme yapma hakkına sahip olduğu; 128. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca da memurların ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının kanunla ve/veya toplu sözleşmeyle düzenlenebilmesinin mümkün bulunduğu; bu kapsamda, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının belirlenmesi hususunda (kanunla tanınan hakları kısıtlayıcı veya daraltıcı nitelikte olmamak şartıyla) Toplu Sözleşme taraflarının takdir ve düzenleme yetkisinin olduğu; Toplu Sözleşme'nin dava konusu 4. ve 5. maddelerinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak Sözleşmenin taraflarına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde düzenlendiği ve söz konusu düzenlemelerde açık bir takdir hatasının bulunmadığı; dava konusu maddelerle getirilen %20 artırımlı ödemenin, sadece döner sermaye ek ödemesinden yararlanan personele yönelik olduğu; döner sermaye ek ödemesi kapsamında bulunmayan ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında sağlık hizmetleri sınıfında görevli personele yapılan ek ödemenin (sabit ek ödemenin) de %20 artırımlı uygulanması hususunda idarenin yargı kararıyla zorlanmasının mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, Toplu Sözleşme'nin dava konusu 4. ve 5. maddelerinde, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Öte yandan, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin dava konusu 4. ve 5. maddeleriyle, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında görev yapan personelin ek ödeme oranlarının artırılmasına yönelik herhangi bir düzenleme getirilmemiş ise de; aynı Toplu Sözleşme'nin "Bazı sosyal hizmet çalışanlarına ek ödeme artışı" başlıklı 36. maddesinde, "2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında yaşlı, ağır engelli ve çocuklara yönelik hizmet veren yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında, kadın konuk evlerinde, şiddet önleme ve izleme merkezlerinde ve sosyal hizmet merkezlerindeki şiddetle mücadele irtibat noktalarında fiilen görev yapan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Cetvele göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına 20 puan ilave edilir." kuralına yer verilerek, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında görev yapan personelin ek ödeme oranlarının artırılmasına yönelik özel bir düzenleme yapılmıştır.
Dava, "bireysel işlemin iptali ile yoksun kalınan tüm parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi" istemi yönünden incelendiğinde; Yukarıda ayrıntılı olarak anlatıldığı üzere, işbu kararla, dava konusu düzenleyici işlemlerin hukuka uygun olduğu saptandığından; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Karaman Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında diyetisyen kadrosunda görev yapan davacının, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı 3. Bölümünün 45. maddesi gereğince %20 artırımlı ek ödemeden yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Karaman Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminde de hukuka aykırılık görülmemiştir. Öte yandan, dava konusu bireysel işlemlerin hukuka uygun olması nedeniyle, ortada tazmini gereken parasal bir hak da bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen ...TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Danıştay, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.