Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/5675 E.,  2025/531 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5675
Karar No : 2025/531

DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU : 05/03/2021 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca yayınlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun "Başvuru Şartları" kısmının 4. maddesinde yer alan, "Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Programı / Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programından birini başarıyla tamamlamış olmak" düzenlemesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Gazi Üniversitesi Endüstri Ürünleri Tasarımı bölümünden 2017 yılında mezun olduğu, 2020 Kamu Personeli Seçme sınavında Türkiye 8. olup teknoloji tasarım öğretmenliğine atanmak için formasyon eğitimi almak istediği; ancak, davalı idarenin aldığı karar neticesinde üniversitelerin formasyon eğitimlerinin kaldırıldığı, akabinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından eğitim fakültesi dışında öğretmenliğe atananların, atamalar gerçekleştikten sonra üniversitelerin Eğitim fakültelerinde tezsiz yüksek lisans programları ile bu hususun tamamlanacağının duyurulduğu, bu sebeple üniversitelerin yeni atama tarihi olan 15/03/2021 tarihine kadar Öğretmenlik Mesleği Tezsiz Yüksek Lisans programı da açmadığı, pedagojik formasyon almamış olan öğretmen adaylarının dava konusu atama şartlarını sağlamasının imkansız olduğu, davaya konu olan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunda pedagojik formasyon veya tezsiz yüksek lisans şartı arandığından 01/01/2021 tarihine kadar pedagojik formasyon eğitimini tamamlamamış olanların öğretmen olmalarının idare tarafından engellendiği, dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun "Başvuru Şartları" kısmının 4. maddesinin yürürlükte olan kanun maddesine, yönetmeliklere ve kurul kararına uygun olarak düzenlendiği, normlar hiyararşisine uygun olduğu, öğretmen atamalarında aranılan bir şart olan pedagojik formasyon eğitiminin gerek 1739 sayılı Kanun'dan gerek yönetmeliklerden gerekse de Talim ve Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarihli ve 9 sayılı kararından hiçbir zaman kaldırılmadığı, yapılan değişikliklerin pedagojik formasyon eğitiminin niteliğine ilişkin olduğu ve haksız olan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI :...
DÜŞÜNCESİ : Davacının vekili tarafından, 05/03/2021 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca yayınlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun Başvuru Şartları kısmının 4. maddesinde yer alan; "Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Programı/Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programından birinin başarıyla tamamlamış olmak" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 43. maddesinde; öğretmenliğin, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleği olup, bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlü oldukları, öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanacağı, belirtilen nitelikleri kazanabilmeleri için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun, öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin sağlanması esas olduğu, bu öğrenimin lisans öncesi, lisans ve lisans üstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkan verecek biçimde düzenleneceği, yine dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 45. maddesinde de; öğretmen adaylarında, genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak niteliklerin Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunacağı, öğretmenlerin, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurt dışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, Milli Eğitim Bakanlığınca seçileceği, yüksek öğrenimleri sırasında pedagojik formasyon kazanmamış olanların ihtiyaç duyulan alanlarda, öğretmenliğe atanmaları halinde adaylık dönemi içinde yetişmeleri için Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirlerin alınacağı, hangi derece ve türdeki eğitim, öğretim, teftiş ve yönetim görevlerine, hangi seviye ve alanda öğrenim görmüş olanların ne gibi şartlarla seçilebileceklerinin yönetmelikle düzenlenebileceği öngörülmüştür.
652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin"Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı" başlıklı 28. maddesinin 6. fıkrasında, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Bakanlığın bilimsel danışma ve karar organı olduğu, bu fıkranın (a) bendinde, "Eğitim sistemini, eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak, hazırlananları incelemek veya inceletmek, araştırmak, geliştirmek ve uygulama kararlarını Bakan onayına sunma görevinin Talim ve Terbiye Kurulunca yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 03.08.2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Başvuru şartları" başlıklı 5. maddesinde, mezun olunan yükseköğretim programının, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararına göre atama yapılacak alana uygun olması, öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olanların ihtiyacı karşılamadığı alanlara atanacaklar hariç, Bakanlıkça uygun görülen pedagojik formasyon eğitiminin başarıyla tamamlanmış olması, yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olanların, YÖK Başkanlığınca yükseköğrenimlerinin ve/veya pedagojik formasyon belgelerinin yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına veya programlarına denkliğinin kabul edilmiş olması, gibi özel şartlar aranacağı belirtilmiştir.
Mart 2014-2678 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan Milli Eğitim Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları hakkındaki 20/02/2014 tarihli ve 9 sayılı Kurul Kararının 4. maddesinde, Pedagojik Formasyon: Pedagojik Formasyon Eğitimini, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ve Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programını ifade eder şeklinde tanımlanmış, "Atamalarda Dikkate Alınacak Hususlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Öğretmen olarak atanacakların gerekli ve yeterli düzeyde genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon almaları esastır. Bu eğitim süreçlerinden birini tamamlamamış ya da yeterli kredi almamış olanların öğretmen olarak ataması yapılmaz. Ancak, öğretmen ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda, gereken nitelikleri taşıyan adayların atanmalarından sonra gelmek koşuluyla pedagojik formasyonu olmayanların atamaları da yapılabilir. Bu şekilde atananların adaylık dönemi içinde pedagojik formasyon kazanmaları için gerekli önlemler alınır." aynı maddenin 3. fıkrasında, "Herhangi bir öğretmenlik atama alanında alınan pedagojik formasyon eğitimi, diğer alanlar için de geçerlidir., "Pedagojik Formasyon Eğitimi / Programına Alınacaklar başlıklı 12. maddesinde, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile düzenlenen Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına ek çizelgede yer verilen yükseköğretim programlarının hangilerinden mezun olanların alınacağı, öğretmen ihtiyacı çerçevesinde Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün teklifi doğrultusunda Kurulca belirlenir." kuralına yer verilmiştir,
Temmuz 2020 -2754 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan Milli Eğitim Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ile Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarında Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslarda Mart 2014 tarihli ve 2678 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan “Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları” değiştirilmiş, 4. maddesinde, Pedagojik Formasyon: Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını, ifade eder, şeklinde tanımlanmış, "Pedagojik Formasyon Eğitimi / Programına Alınacaklar" başlıklı 12. maddesinde; Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile düzenlenen Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ek çizelgede yer verilen yükseköğretim programlarının hangilerinden mezun olanların alınacağı, öğretmen ihtiyacı çerçevesinde Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün teklifi doğrultusunda Kurulca belirleneceği, Geçici 9. maddesinde de 1 Ocak 2021 tarihinden önce pedagojik formasyon eğitimi sertifikası programını tamamlamış kişilerin kazanılmış haklarının korunacağı belirtilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı "Pedagojik Formasyon" konulu yazısında; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel; örgün ve yaygın eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların atamalarına esas alolan alanlar ile mezun oldukları yükseköğretim programları ve aylık karşılığı okutacakları derslerin belirlenmesine ilişkin iş ve işlemlerin Talim ve Terbiye Kurulunun ...tarihli ve ... sayılı Kurul Kararı doğrultusunda yürütülmekte olduğu, Bakanlıklarının 2023 Eğitim Vizyon Belgesinde, sertifikaya dayalı "Pedagojik Formasyon " uygulaması kaldırılarak yerine lisansüstü düzeyde programların açılmasına yer verildiği, bu bağlamda ... tarihli ve ... sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı eki Çizelge'de yer alan "Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş işbirliği ile açılan/açılacak olan Ortaöğretim Alan Öğretmenliği tezsiz Yüksek Lisans ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Setifikası Programını başarı ile tamamlayanlar" ifadesinin ... tarih ve ... sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı doğrultusunda değiştirilmiş olup, Yükseköğretim Kurumları tarafından sertifika düzeyinde yürütülen Pedagojik Formasyon Eğitimi geçerliliğini yitirdiği belirtilmiştir.
05/03/2021 tarihinde T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları hakkındaki ... tarihli ... sayılı Kurul Kararı ve eki çizelgede yer alan hükümler doğrultusunda hazırlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun (MART 2021) A. Başvuru Şartları kısmının 4. maddesinde, "Öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olanların ihtiyacı karşılamadığı alanlara atanacaklar hariç olmak üzere, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Programı/Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programından birinin başarıyla tamamlamış olmak," koşuluna yer verilmiştir.
Anılan Yasa ile öğretmenlik mesleğine hazırlık, genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanacağı, bu niteliklerin Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunacağı, yüksek öğrenimleri sırasında pedagojik formasyon kazanmamış olanların ihtiyaç duyulan alanlarda, öğretmenliğe atanmaları halinde adaylık dönemi içinde yetişmeleri için Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirlerin alınacağı, hüküm altına alınarak bu konuda Milli Eğitim Bakanlığı yetkili kılınmış, Talim ve Terbiye Kurulu da aldığı kararla, öğretmen ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda gereken nitelikleri taşıyanların atamalarından sonra gelmek koşuluyla pedagojik formasyonu olmayanlarında atanabileceği bu durumda olanların adaylık dönemi içinde pedagojik formasyon kazanmaları için gereken önlemlerin alınacağı belirtilmiş, Talim ve Terbiye Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında; Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarında daha önce Pedagojik Formasyon Eğitimini, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ve Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programını ifade ettiği belirtilen pedagojik formasyonu tanımı, meslek bilgisi tezsiz yüksek lisans şeklinde değiştirilmekle birlikte 01/01/2021 tarihinden önce pedagojik formasyon eğitimi sertifikası programını tamamlamış olan kişilerin kazanılmış hakları da gözetilerek korunmuştur.
Bu durumda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları hakkındaki ... tarihli ... sayılı Kurul Kararı ve eki çizelgede yer alan hükümler doğrultusunda hazırlanan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumlarında görev yapmak üzere; 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek-4’üncü maddesi doğrultusunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli öğretmen atanmasına ilişkin 05/03/2021 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca yayınlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun Başvuru Şartları kısmında öğretmenlik meslek bilgisi tezsiz yüksek lisans programı ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifikası programını başarıyla tamamlayanların öğretmenliğe başvuru yapabilmelerini öngören 4. maddesinin iptali istenilen kısmındaki düzenlemenin, davalı idarenin yetkisi kapsamında yapılan üst hukuk normlarıyla çelişmeyen bir düzenleme olduğu, iptalini gerektiren bir durum bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından hukuka aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Gazi Üniversitesi Endüstri Ürünleri Tasarımı bölümünden 2017 yılında mezun olan davacı tarafından, 05/03/2021 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca yayınlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun "Başvuru Şartları" kısmının 4. maddesinde yer alan, "Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Programı / Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programından birini başarıyla tamamlamış olmak" düzenlemesinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga "Öğretmenlik" başlıklı 43. maddesinin 1. fıkrasında, "Öğretmenlik, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir."; 2. fıkrasında, "Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır."; "Öğretmenlerin nitelikleri ve seçimi" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında, "Öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak nitelikler Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunur.” hükümleri yer almıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde, devlet memurluğuna alınacaklarda, genel şartların yanında özel şartlar aranabileceği hükmüne yer verilmiş olup, 657 sayılı Kanun, 25/08/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 03.08.2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Başvuru şartları" başlıklı 5. maddesinde, mezun olunan yükseköğretim programının, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararına göre atama yapılacak alana uygun olması, öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olanların ihtiyacı karşılamadığı alanlara atanacaklar hariç, Bakanlıkça uygun görülen pedagojik formasyon eğitiminin başarıyla tamamlanmış olması, yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olanların, YÖK Başkanlığınca yükseköğrenimlerinin ve/veya pedagojik formasyon belgelerinin yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına veya programlarına denkliğinin kabul edilmiş olması gibi özel şartlar aranacağı belirtilmiştir.
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 28. maddesinin 6. fıkrasının (a) bendi ile; eğitim sistemini, eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak, hazırlananları incelemek veya inceletmek, araştırmak, geliştirmek ve uygulama kararlarını Bakan onayına sunmak, Talim ve Terbiye Kurulunun görevleri arasında sayılmış, bu hükme dayanılarak hazırlanan Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yönetmeliği'nin 6. maddesinde, Başkanlığın görevleri sayılmak suretiyle belirlenmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre Talim ve Terbiye Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararı ile "Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları" belirlenmiş, kararın eki çizelgede hangi atama alanına, hangi bölüm mezunlarının öğretmen olarak atanmak üzere başvurabileceği belirtilmiştir.
Anılan Esasların 4. maddesinde, Pedagojik Formasyon: Pedagojik Formasyon Eğitimini, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ve Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programını ifade eder şeklinde tanımlanmış; "Atamalarda Dikkate Alınacak Hususlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Öğretmen olarak atanacakların gerekli ve yeterli düzeyde genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon almaları esastır. Bu eğitim süreçlerinden birini tamamlamamış ya da yeterli kredi almamış olanların öğretmen olarak ataması yapılmaz. Ancak, öğretmen ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda, gereken nitelikleri taşıyan adayların atanmalarından sonra gelmek koşuluyla pedagojik formasyonu olmayanların atamaları da yapılabilir. Bu şekilde atananların adaylık dönemi içinde pedagojik formasyon kazanmaları için gerekli önlemler alınır." 3. fıkrasında, "Herhangi bir öğretmenlik atama alanında alınan pedagojik formasyon eğitimi, diğer alanlar için de geçerlidir." hükümleri yer almış; "Pedagojik Formasyon Eğitimi / Programına Alınacaklar" başlıklı 12. maddesinde, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile düzenlenen Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına ek çizelgede yer verilen hangi yükseköğretim programlarından mezun olanların alınacağının, öğretmen ihtiyacı çerçevesinde Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün teklifi doğrultusunda Kurulca belirleneceği düzenlenmiştir.
Temmuz 2020-2754 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan Milli Eğitim Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ...tarih ve ... sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ile, Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarında Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslarda Mart 2014 tarihli ve 2678 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan “Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları” değiştirilmiş; 4. maddesinde, "Pedagojik Formasyon: Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ifade eder" şeklinde tanımlanmış; "Pedagojik Formasyon Eğitimi / Programına Alınacaklar" başlıklı 12. maddesinde; Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile düzenlenen Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ek çizelgede yer verilen yükseköğretim programlarının hangilerinden mezun olanların alınacağının, öğretmen ihtiyacı çerçevesinde Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün teklifi doğrultusunda Kurulca belirleneceği, Geçici 9. maddesinde de 1 Ocak 2021 tarihinden önce pedagojik formasyon eğitimi sertifikası programını tamamlamış kişilerin kazanılmış haklarının korunacağı belirtilmiştir.
Esasların, 80. sırasında yer alan Teknoloji Tasarım öğretmenliğine, Endüstri Ürünleri Tasarımı bölümünden mezun olan kişilerden “Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan / açılacak olan Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programını başarı ile tamamlayanlar ile lisans eğitimi sırasında pedagojik formasyon eğitimini kapsayan dersleri alan ve diplomalarının arka yüzünde “Pedagojik formasyon eğitimini tamamlamıştır.” ifadesi bulunanlar.” bakımından atanma hakkı tanınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu personeli atamalarında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde genel şartların yanında özel şartlar aranabileceği hükmüne yer verilmiş olup, bu özel şartların ifa edilecek kamu hizmetinin niteliğine göre değişebilecek bir takım eğitim, yetenek ya da vasıflar olabileceği açıktır. 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga "Öğretmenlik" başlıklı 43. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır.” düzenlemesi kanun koyucunun “pedagojik formasyonu” öğretmenlik mesleğinin temel bileşeni olarak belirlediğini göstermektedir. Temel olarak öğretmenlik eğitimi vermek üzere kurulmuş Eğitim Fakültelerinin, genel kültür ya da alanla ilgili diğer eğitimlerin yanı sıra pedagojik formasyon eğitimi de verdikleri, pedagojik formasyon eğitiminin öğretmenlik alanı için olmazsa olmaz, zorunlu bir unsur olduğu anlaşılmaktadır.
İdare kamu yararı ve hizmet gerekleri uyarınca, Eğitim Fakültesi mezunlarının yanı sıra, öğrenim gördüğü alan bakımından uygun nitelikte gördüğü adaylara, 657 sayılı Kanun’un 48. maddesi uyarınca, düzenleme yetkisinde bulunan bazı özel şartları sağlaması durumunda, öğretmen olarak atanmaya başvuruda bulunabilme hakkı vermektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 25/08/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara dayanılarak hazırlanan ve 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Başvuru şartları" başlıklı 5. maddesi, atanacağı öğretmenlik alanına uygun mezuniyet şartının yanı sıra, pedagojik formasyon eğitiminin başarıyla tamamlanmış kişilere öğretmen olarak atanmak için başvuru hakkı tanımıştır.
Öğretmen atamalarındaki hususları düzenleme yetkisi ise, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile Milli Eğitim Bakanlığı ve 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 28. maddesi uyarınca, Talim Terbiye Kuruluna verilmiştir. Anılan mevzuat hükümlerine göre Talim ve Terbiye Kurulu'nun 20/02/2014 tarihli ve 9 sayılı kararı ile "Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları" belirlenmiş, kararın eki çizelgede hangi atama alanına, hangi bölüm mezunlarının öğretmen olarak atanmak üzere başvurabileceği belirtilmiş, anılan Esasların 4. maddesinde, Pedagojik Formasyon, “Pedagojik Formasyon Eğitimini, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ve Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programını ifade eder” şeklinde tanımlanmakta iken, Temmuz 2020-2754 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan Milli Eğitim Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 29/06/2020 tarih ve 12 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ile Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarında Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslarda Mart 2014 tarihli ve 2678 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan değişiklikle, "Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını, ifade eder” şeklinde değiştirilmiştir.
Davacının başvuruda bulunmak istediği, Esasların, 80. sırasında yer alan Teknoloji Tasarım öğretmenliğine, davacının mezun olduğu Endüstri Ürünleri Tasarımı bölümünden mezun olan kişilerden “Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan / açılacak olan Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programını başarı ile tamamlayanlar ile lisans eğitimi sırasında pedagojik formasyon eğitimini kapsayan dersleri alan ve diplomalarının arka yüzünde 'Pedagojik formasyon eğitimini tamamlamıştır.' ifadesi bulunanlar.” bakımından, atanmak üzere başvuruda bulunma hakkı tanınmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün...tarih ve ...sayılı "Pedagojik Formasyon" konulu yazısında;...tarihli ve ... sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı eki Çizelge'de yer alan "Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu iş işbirliği ile açılan/açılacak olan Ortaöğretim Alan Öğretmenliği tezsiz Yüksek Lisans ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifikası Programını başarı ile tamamlayanlar" ifadesinin... tarih ve ... sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı doğrultusunda değiştirildiği ve Yükseköğretim Kurumları tarafından sertifika düzeyinde yürütülen Pedagojik Formasyon Eğitimi geçerliliğini yitirdiği belirtilmiş ancak Esasların Geçici 9. maddesinde ise 1 Ocak 2021 tarihinden önce pedagojik formasyon eğitimi sertifikası programını tamamlamış kişilerin kazanılmış hakları korunmuştur.
Netice olarak; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları hakkındaki ... tarihli ... sayılı Kurul Kararı ve eki çizelgede yer alan hükümler doğrultusunda; öğretmenlik mesleğine hazırlık, genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanacağı anlaşılmakta, bu niteliklerin Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunacağı, yüksek öğrenimleri sırasında pedagojik formasyon kazanmamış olanların ihtiyaç duyulan alanlarda, öğretmenliğe atanmaları halinde adaylık dönemi içinde yetişmeleri için Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirlerin alınacağı, hüküm altına alınarak bu konuda Milli Eğitim Bakanlığının yetkili kılındığı görülmekte; ayrıca Talim ve Terbiye Kurulu da aldığı kararla, öğretmen ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda gereken nitelikleri taşıyanların atamalarından sonra gelmek koşuluyla pedagojik formasyonu olmayanların da atanabileceği, bu durumda olanların adaylık dönemi içinde pedagojik formasyon kazanmaları için gereken önlemlerin alınacağı belirtilerek, Talim ve Terbiye Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararında; Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarında daha önce Pedagojik Formasyon Eğitimini, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ve Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programını ifade ettiği belirtilen pedagojik formasyonun tanımı, meslek bilgisi tezsiz yüksek lisans şeklinde değiştirilmekle birlikte, 01/01/2021 tarihinden önce pedagojik formasyon eğitimi sertifikası programını tamamlamış olan kişilerin kazanılmış hakları da gözetilerek korunmuş olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı, üst hukuk normlarının devamı niteliğinde olduğu gibi adalet ilkeleri ve hizmet gerekleri ile kamu yararına aykırılık da görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 05/03/2021 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca yayınlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun "Başvuru Şartları" kısmının 4. maddesinde yer alan, "Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Programı / Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programından birini başarıyla tamamlamış olmak" düzenlemesinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın ve fazla yatırılan ... TL harcın, kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 05/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.