Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/37 E.,  2023/2523 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/37
Karar No : 2023/2523

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR
(DAVALILAR) : 1- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
2- … Valiliği / …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Burdur İl Emniyet Müdürlüğünde aday polis memuru olarak görev yapan davacının, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin sekizinci alt bendi uyarınca 3 günlük aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işlem nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 57. maddesi uyarınca memuriyetten ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile bu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararla; soruşturmaya konu olayda, davacının eşinin sağlık problemlerinin bulunduğu ve dosya içeriğinden anlaşıldığı üzere hamilelik sürecinin de ilk dönemlerinde olduğu, eşinin tedavisi için Burdur Devlet Hastanesinde yeterli tetkik ve tahlillerin yapılamayacağını düşünerek amirinden de tüm gün için izin aldığı kanaatiyle il dışına çıktığı, ayrıca Mersin'de 15/10/2018 tarihinde başlayacak kursu için 2 gün öncesinden (13/10/2018 tarihi itibarıyla) idari izinli olduğu hususları ve eylemin oluş biçimi göz önünde bulundurulduğunda, davacının, amirinin izin verdiği kanaatiyle görevi açısından sorun olmayacağını düşünerek hem eşinin tedavisi için hem de Mersin'deki seminerine katılım için il dışına çıkması durumu, amirinden izinsiz görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkma olarak değerlendirilemeyeceğinden, davacı hakkında tesis edilen aylıktan kesme cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, aday polis memuru olan davacının aylıktan kesme cezası almış olması nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 57. maddesi uyarınca memuriyetten ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, başka bir ifadeyle işlemin dayanağının davacıya verilen disiplin cezası olduğu, söz konusu cezanın hukuka aykırılığının tespit edilmiş olması nedeniyle anılan işlemin dayanağının da kalmadığı anlaşıldığından, davacının memuriyetten ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı; diğer taraftan, dava konusu işlemlerin hukuka aykırılığı saptanmış olduğundan, işlemler nedeniyle davacının özlük ve parasal hak kayıplarının da, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası gereğince tazmini gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, parasal hak talebinin kabulü ile davacının özlük ve parasal kayıplarının dava açma tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacıya hastaneye gitmesi için izin verildiği , il dışına gitmesi için izninin olmadığı, tesis edilen işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu ve onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin kısmı, usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın, "dava konusu işlemler nedeniyle davacının mahrum kaldığı özlük ve parasal kayıplarının, dava açma tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesinin kabulüne" ilişkin hüküm fıkrasına gelince;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa, Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarında düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.
Öte yandan; yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, yargı mercilerinin, açılan davalarda davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek biçimde karar veremeyeceği tartışmasızdır.
Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinde faiz isteminde bulunulmadığı halde, İdare Mahkemesince, davacının özlük ve parasal kayıplarının dava açma tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmakta olup, davacının talebi aşılarak yasal faize hükmedilmesinde usul kurallarına uyarlık bulunmamaktadır.
Ancak, bu husus, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "davacının özlük ve parasal kayıplarının dava açma tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ibaresinin, "davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, dava konusu işlemlerin iptaline, parasal hak talebinin kabulü ile davacının özlük ve parasal kayıplarının dava açma tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, yukarıda belirtilen şekilde düzeltilerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/05/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.