Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2024/3918 E.,  2024/6411 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/3918
Karar No : 2024/6411

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/3918

KATILMA İSTEMLERİ HAKKINDA KARAR
... Üniversitesi ... Fakültesi ... Anabilim Dalında öğretim üyesi olarak görev yapan davacılar tarafından, tıbbi biyoloji laboratuvarında gerçekleştirilen genetik testlerin Tıbbi Genetik Anabilim Dalı bünyesinde bulunan "Genetik Hastalıklar Tanı Merkezi"nde gerçekleştirilmesi gerektiğine dair ... Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... Üniversitesi Sağlık Kuruluşları Merkez Laboratuvarları Kuruluş ve İşleyiş Yönergesi'nin 4. maddesinden "Tıbbi Biyoloji Merkez Laboratuvarı'ndan oluşmaktadır" ibaresinin çıkarılmasına dair ... tarih ve ... sayılı Senato Kararı'nın iptali istemiyle ... Üniversitesi Rektörlüğüne karşı açılan davada; Tıbbi Biyoloji ve Genetik Derneği tarafından davacılar yanında, Tıbbi Genetik Derneği tarafından ise davalı idare yanında davaya katılma istemlerinde bulunulduğu görülmekle gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılma isteminde bulunması durumunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; anılan Kanun'un 66. maddesinde, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan tarafın yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, davaya müdahale edebileceği kuralına yer verilmiştir.
Üçüncü kişinin, görülmekte olan bir davaya taraflardan biri yanında katılabilmesi; davacı ya da davalı konumunda olmamasına karşın, tarafı olmadığı bir davanın sonucundan etkilenme durumunun varlığı hâlinde mümkündür. İçtihatlarımız, üçüncü kişinin hakkı veya borcundaki etkilenmenin, görülmekte olan davanın, yanında katılmak istediği tarafın aleyhine sonuçlanması durumunda, yanında katılmak istediği tarafın kendisine rücû etmesi veya hukuki durumunu etkileyen bir tasarrufta bulunması şeklinde gerçekleşeceği yönündedir. Bu nedenle, davaya müdahale yoluyla hakkı veya borcu, davanın sonucuna bağlı olan üçüncü kişinin, yanında katıldığı tarafla birlikte yargılamaya katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Buna karşın, davaya müdahale kurumu, dava açma hakkı yerine kullanılan seçimlik bir hak ya da dava süresi geçirilen hâllerde üçüncü kişiye mahkeme önünde iddia ve savunmada bulunma fırsatı verilmesini öngören bir kurum niteliği taşımamaktadır.
Bu itibarla, üçüncü kişinin görülmekte olan bir idari davaya taraflardan biri yanında katılabilmesi; tarafı olmadığı bir davanın, yanında katılmak istediği tarafın aleyhine sonuçlanmasına bağlı olarak hakkı veya borcunun etkilenmesi ve bununla birlikte davaya katılmak isteyen üçüncü kişinin, uyuşmazlığın tarafı olmadığı için tek başına dava açma hakkından yoksun olması koşullarının varlığına bağlı bulunmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacılar yanında davaya müdahil olmak isteyen Tıbbi Biyoloji ve Genetik Derneğinin menfaatini ihlal ettiğini ileri sürdüğü dava konusu düzenleyici işleme karşı, davacıdan ayrı olarak, tek başına dava açma hakkının bulunduğu tartışmasızdır.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/3918
Karar No : 2024/6411

Bu durumda, dava konusu düzenlemenin iptali için tek başına dava açma hakkı olan Tıbbi Biyoloji ve Genetik Derneğinin bu hakkı kullanmayarak davacılar yanında davaya müdahil olma isteminde bulunması, davaya müdahale kurumunun amacına uygun düşmemektedir.
Diğer taraftan, davalı idare yanında davaya katılmak isteyen Tıbbi Genetik Derneği tarafından sunulan dilekçe ile ekinde yer alan Dernek Tüzüğünün incelenmesinden, bakılan davanın, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalında öğretim üyesi olarak görev yapan davacılar tarafından kazanılmış haklarının ihlal edildiği iddiasıyla açıldığı da dikkate alındığında, davanın, davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü aleyhine sonuçlanmasına bağlı olarak katılma isteminde bulunan Derneğin hak veya borçlarının ne şekilde etkileneceğinin ortaya konulamadığı anlaşılmakta olup, anılan Derneğin davaya katılmada hukuki menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Tıbbi Biyoloji ve Genetik Derneğinin davacılar yanında, Tıbbi Genetik Derneğinin ise davalı idare yanında davaya katılma istemlerinin reddine, artan posta ücretinin katılma isteminde bulunanlara iadesine, 12/12/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ...
2- ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : ... Üniversitesi Tıp Fakültesi ... Anabilim Dalında öğretim üyesi olarak görev yapan davacılar tarafından, tıbbi biyoloji laboratuvarında gerçekleştirilen genetik testlerin Tıbbi Genetik Anabilim Dalı bünyesinde bulunan "Genetik Hastalıklar Tanı Merkezi"nde gerçekleştirilmesi gerektiğine dair ... Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... Üniversitesi Sağlık Kuruluşları Merkez Laboratuvarları Kuruluş ve İşleyiş Yönergesi'nin 4. maddesinden "Tıbbi Biyoloji Merkez Laboratuvarı'ndan oluşmaktadır" ibaresinin çıkarılmasına dair ... tarih ve ... sayılı Senato Kararı'nın iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin ve davalı idare yanında müdahillerin istinaf başvurularının kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, dava konusu işlemler neticesinde rutin laboratuvar hizmetlerinin verilemediği, tıbbi biyoloji anabilim dallarının 2547 sayılı Kanun ile kurulan anabilim dallarından olduğu, kuruluşlarından itibaren üniversitelerin tıp fakültelerinde eğitim-öğretim, araştırma ve rutin laboratuvar hizmetlerini sürdürerek ülkemiz bilimine ve sağlık hizmetine katkı sağladığı, bu hizmetleri dolayısıyla Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Laboratuvarının ... Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... Üniversitesi sağlık kuruluşları merkez laboratuvarları bünyesine alındığı ve günümüze değin bu şekilde hizmet verdiği, ülkemizdeki tüm üniversitelerin tıp fakültelerinin tıbbi biyoloji anabilim dallarında genetik testlerin gerçekleştirilmesine ilişkin herhangi bir hukuki engelin bulunmadığı, söz konusu test masraflarının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idare yanında müdahiller tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/12/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.