Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/1366 E.,  2023/6076 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1366
Karar No : 2023/6076

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından arabulucular siciline kayıt olmak amacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşlerine silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama ve terör örgütü propagandası yapmak suçlarından yargılandığı, yargılamanın hâlen devam ettiği, ilgili mevzuat hükmünde arabuluculuk siciline kayıt olabilmek için terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak şartının taşımak gerektiği, irtibat ve iltisak kavramı ile mutlaka mahkumiyet şartının aranmayacağının açık olduğu, bu durumda, terör örgütüyle iltisaklı olduğundan bahisle davacının arabuluculuk siciline kayıt başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, istinafa konu İdare Mahkemesi kararı usûle ve hukuka uygun bulunarak davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından temyiz dilekçesinde, hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan devam eden bir dava olmadığı, kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama, terör örgütü propagandası yapmak suçlarından dava açıldığı, dava konusu işlemin açıkça mesnetsiz olduğu, demokratik hakkın kullanılmasının terörle iltisaklı olunduğu anlamına gelmeyeceği, İdare Mahkemesi kararında hakkında olumsuzluk taşıyan, iltisaklı olduğunu gösteren olumsuz yargının nasıl elde edildiğine yönelik de hiçbir bilgiye yer verilmediği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda da bir gerekçe sunulmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :
İstanbul 1 No'lu Barosuna kayıtlı olarak avukatlık mesleğini icra eden davacı tarafından arabulucular siciline kayıt olmak amacıyla yapılan başvuru, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen "terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak" şartını taşımadığından bahisle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmiş, mevcut durumda bir değişiklik olması hâlinde ilgili belgeler ile yeniden başvurulabileceği davacıya bildirilmiştir.
Bunun üzerine, 29/07/2020 tarihinde kayda giren dilekçe ile anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
22/06/2012 tarih ve 28331 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun;
"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,
(1) Bu Kanunun amacı, hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesinde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.
... hükmüne;
"Arabulucular siciline kayıt şartları" başlıklı 20. maddesinde,
"(1) Sicile kayıt, ilgilinin Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurması üzerine yapılır.
(2) Arabulucular siciline kaydedilebilmek için;
a) Türk vatandaşı olmak,
b) Mesleğinde en az beş yıllık kıdeme sahip hukuk fakültesi mezunu olmak,
c) Tam ehliyetli olmak,
ç) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak,
d) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak,
e) Arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Bakanlıkça yapılan yazılı ... sınavda başarılı olmak,
gerekir.
..." hükmüne;
"Arabulucular sicilinden silinme" başlıklı 21. maddesinde,
"(1) Daire Başkanlığı, arabuluculuk için aranan koşulları taşımadığı hâlde sicile kaydedilen veya daha sonra bu koşulları kaybeden arabulucunun kaydını siler.
..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemde, davacının 6325 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendindeki şartı sağlamadığı ifade edilmiş; davalı idarenin savunma dilekçesinde bu şartın sağlanamamasına neden olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve … soruşturma, … esas, … iddianame sayılı dosyasındaki iddianame ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin … esas sayılı dosyasında açılan dava gerekçe gösterilmiş; İdare Mahkemesince de anılan iddianame sonucunda davacı hakkında açılan dava gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş, davacı hakkındaki ceza davası idare mahkemesi kararının ve istinaf incelemesi üzerine karar tarihi itibarıyla karara bağlanmamıştır.
Bu durumda, davacının arabulucular siciline kayıt şartlarından biri olan "terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak" şartını taşımadığına gerekçe gösterilen kovuşturma dosyası sonucunda davacı hakkında bir karar verilip verilmediği, verildiyse kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.