Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/613 E.,  2025/544 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/613
Karar No : 2025/544

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6-...
7- ...
8-...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İl Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapmaktayken geçici görevle Şırnak ili, ... ilçesine gönderilen polis memuru ...'nın, 26/08/2016 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca İlçe Emniyet Müdürlüğü binasına bomba yüklü araç ile gerçekleştirilen saldırı sonucu şehit olması nedeniyle şehidin yakınları olan davacılar tarafından, uğranıldığı ileri sürülen manevi zararlarının tazmini talebiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile uğranıldığı ileri sürülen manevi zararların karşılığı olarak, annesi ... için 100.000,00 TL, eşi ... için 100.000,00 TL, oğlu ... için 100.000,00 TL, kardeşlerinden; ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 450.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıların tazminat istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, davacılardan ... için 60.000,00 TL, ... için 60.000,00 TL, ... için 60.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 305.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 28/07/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
1- Davacılar tarafından, yakınlarının patlayıcı yüklü kamyonla yapılan saldırı sonucu şehit olduğu, mahkemenin hükmettiği tazminat miktarının böyle elim bir olay sonucu yaşanan acıların karşılığı olmadığı, ayrıca hükmedilen tazminata olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
2- Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı, kusursuz sorumluluk ilkesinin de uygulanmasının mümkün olmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısımlarının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacıların temyiz istemlerinin kabulüyle Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine ilişkin istinaf başvurularının reddine dair kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A- Davalı İdarenin Temyiz İsteminin İncelenmesi:
Davalı idare tarafından, temyize konu bölge idare mahkemesi kararının, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne yönelik idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmiştir.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
B- Davacıların Temyiz İstemlerinin İncelenmesi:
Davacılar tarafından, temyize konu bölge idare mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine yönelik idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmiştir.
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu kararda Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesinin manevi tazminatın kısmen reddine ilişkin davacıların istinaf istemlerinin reddine karar verilmişse de manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacılardan ...'nın evladını, ...'nın eşini, ...'nın babasını ve diğer davacıların ise kardeşlerini genç yaşta terör eylemi nedeniyle kaybetmeleri göz önünde bulundurulduğunda davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulüne hükmolunması gerekirken, İdare Mahkemesince davacılar için toplam 305.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın kısmen incelenmeksizin reddi, kısmen kabulü, kısmen reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik davacıların istinaf istemlerinin reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
3. Davanın kısmen incelenmeksizin reddine, kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının manevi tazminat istemlerinin kabulüne yönelik kısmının ONANMASINA, manevi tazminat istemlerinin reddine yönelik kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/02/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.