Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/9644 E.,  2023/7966 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/9644
Karar No : 2023/7966

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- .../ ...
VEKİLİ: Huk. ve Mev. Gen. Müd. ...
2- ...Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Huk. Müş. ...

DAVANIN_KONUSU : Davacının Türk vatandaşlığına alınmaması bakımından ...tarih ve ...sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, müvekkilinin babası ve annesi ile müvekkilinin de aralarında bulunduğu ergin olmayan çocukları için 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca Türk vatandaşlığının kazanılması başvurusu yapıldığı, müvekkilinin başvuru tarihinde 18 yaşın altında olmasına rağmen, Türk vatandaşlığının kazanılmasına yönelik kararda müvekkilinin adına yer verilmediği, yapılan araştırma sonucunda 18 yaşını doldurduğundan bahisle başvurusunun kabul edilmediğinin anlaşıldığı, anılan Kanun maddesi uyarınca başvuru sahibinin kendisinin, eşinin ve ergin olmayan çocuğunun başvurudan yararlanabileceği, müvekkilinin de başvuru tarihinde bu şartı taşıdığı, dava konusu işlemin bu yönüyle hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMALARI :
Davalı Cumhurbaşkanlığı tarafından, 5901 sayılı Kanun'a göre nüfus kayıtlarına tescil işlemi sırasında Cumhurbaşkanı kararının dikkate alındığı, davacının karar tarihi itibarıyla ergin yaşta bulunduğundan 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca başvurunun sonuçlandırılamadığı, davacı hakkında yapılan işlemlerin ilgili mevzuata uygun olduğu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, davacının karar tarihi itibarıyla ergin yaşta bulunduğundan 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca başvurunun sonuçlandırılamadığı, dosyasının ayrıldığı ve 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca Türk vatandaşlığını kazandığı, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu uyuşmazlıkta İçişleri Bakanlığının da hasım mevkiine alınması gerekmektedir.
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümleri incelendiğinde; 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca çocukların, anne ve babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanabilmeleri için ergin olmadan önce başvuru yapılmasının gerektiği, bunun dışında başvuru tarihi bakımından başka bir şart getirilmediği anlaşıldığından, 04/04/2001 doğumlu olan davacının, babasına bağlı olarak Türk vatandaşlığına alınması istemiyle ailesi tarafından 06/02/2019 tarihinde İstanbul Valiliği'ne başvuruda bulunulduğu dikkate alındığında; davacının ergin olduğu gerekçesiyle söz konusu başvurunun sonuçlandırılmamasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle davacının ailesi ile birlikte Türk vatandaşlığına alınma başvurusunun sonuçlandırılmamasına ilişkin sonuç doğuran işlemin davacı yönünden iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince; Dairemizin 21/06/2023 tarihli ara kararı üzerine davalı İçişleri Bakanlığının savunması ile ara kararı cevabının geldiği görülmekle, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Yemen Cumhuriyeti vatandaşı olan 04/04/2001 doğumlu davacının, babası ve annesi 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kendilerinin ve davacının da aralarında bulunduğu ergin olmayan çocuklarının Türk vatandaşlığını kazanması amacıyla 06/02/2019 tarihinde başvuru yapmıştır.
Davacının annesi ve babası 16/05/2019 tarihinde onay durum belgelerini teslim almış, bu belgeye göre adları listede yazan kişiler ...tarih ve ...sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanmışsa da listelerde davacının adı yer almamıştır.
Bunun üzerine, 10/07/2019 tarihinde kayda giren dilekçe ile davacının Türk vatandaşlığına alınmaması bakımından ...tarih ve ...sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun "Türk vatandaşlığının kazanılmasında istisnai haller" başlıklı 12. maddesinde,
"(1) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilirler.
a) Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler.
b) 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu.
c) Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler.
d) Göçmen olarak kabul edilen kişiler.
(2) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir." hükmüne yer verilmiştir.

Davacının Türk Vatandaşlığına Alınmaması Bakımından Dava Konusu Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın İncelenmesi:
Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 25/05/2023 tarihli beyan dilekçesinde, davacının sonradan Türk vatandaşlığını kazandığının belirtilmesi ve davanın konusuz kaldığının ileri sürülmesi üzerine Dairemizin 21/06/2023 tarihli ara kararı ile davalı idarelerden; işbu davanın açılmasından sonra davacının Türk vatandaşlığını kazanıp kazanmadığının sorulmasına, davacı Türk vatandaşlığını kazanmış ise bu kazanıma konu kararın istenilmesine ve bu kararın, hangi nedenlere dayalı olarak alındığının sorulmasına, buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verilmiştir.
Ara kararı üzerinde davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, davacının 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca ...tarih ve ...sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türk vatandaşlığını kazandığı ifade edilmiş, buna ilişkin karar örneği dosyaya sunulmamış ise de davacıya ait nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden, davacının ...tarih ve ...sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türk vatandaşlığına alınarak ...T.C. kimlik numarası ile Türk vatandaşlarına mahsus nüfus kütüğüne kaydedildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, bakılan davanın açılmasından sonra davacının Türk vatandaşlığını kazandığı dikkate alındığında, esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 06/12/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.